Möcüzə
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Folio_171r_-_The_Raising_of_Lazarus.jpg/250px-Folio_171r_-_The_Raising_of_Lazarus.jpg)
Möcüzə — fövqəltəbii hesab edilən və təbiət qanunları və elmlə izahı mümkün olmayan hadisə. Möcüzələrin çox vaxt ilahi müdaxilənin nəticəsi olduğuna inanılır.
Fəlsəfədə izahı
[redaktə | mənbəni redaktə et]Başqa bir fəlsəfi dünyagörüşü olan teizm möcüzələrin mümkünlüyü məsələsinə tamamilə fərqli yanaşır. Onun fikrincə, kainatın ilk səbəbi qüdrət, hikmət və xeyirxahlıq xislətlərinə malik olan bir varlıqdır ki, O, yaratdığı dünyanın qayğısına qalır (onun ruzisini verir). Bu baxışa görə möcüzələr nəinki mümkün, hətta zəruri olur.
Möcüzələrin inkar edilməsi
[redaktə | mənbəni redaktə et]Materializm, panteizm, deizm kimi fəlsəfi dünyagörüşlərində möcüzə ağlabatan hesab olunmur.
Möcüzənin mümkünlüyünü etiraf etmək bu və ya digər dünyagörüşünə sadiqliklə ayrılmaz şəkildə bağlıdır.
Panteizm çərçivəsində də möcüzə qeyri-mümkündür, çünki onun üçün səbəbi dünyadan kənarda olan hadisələr ağlasığmazdır (çünki panteizm üçün dünyadan kənar heç bir şey yoxdur).
Bundan əlavə, deizmdə hesab olunur ki, dünyanın inkişafı və mövcudluğunun təmin edilməsi üçün onun öz qüvvələri və birdəfəlik təsbit edilmiş qanunları tamamilə kifayətdir. Beləliklə, xarici ali gücün dünya həyatına müdaxiləsi lüzumsuz olur.
Möcüzələrin qəbul edilməsi
[redaktə | mənbəni redaktə et]Aleksandr Şmemanın ifadəsinə görə, möcüzə "təbiət qanunlarından kənara çıxan, rasional olaraq izah edilə bilməyən fövqəltəbii hadisə, proses və ya hərəkətdir" və həqiqi möcüzələr İlahi lütfün təsiri ilə həyata keçirilir[1] .
Yalançı möcüzələrin də mümkün olduğuna inanılır ki, bunlar ya təbiət qüvvələrinin təzahürüdür (beləliklə, mahiyyətcə möcüzə deyildir), ya da enmiş ruhlar (cinlər) tərəfindən həyata keçirilir[2] . Misirli Makarius və Con Kassian da daxil olmaqla bir sıra xristian müqəddəsləri şeytanın ölülərdən dirilməkdən başqa istənilən bir möcüzə göstərməyə qadir olduğunu iddia edirdilər.
Xristian doktrinasına görə, möcüzə hətta ən inandırıcı hallarda belə ehtiyatlı olmağı tələb edir. Məsih Müjdədə yazılmış əlamətlər və möcüzələr arzusunu qınadı (Мф 12:38). Kilsə Ataları da oxşar şəkildə hərəkət etdilər və kahinlərə, sehrbazlara və şəfaçılara etibar hətta Əhdi-Ətiqdə də pisləndi (Втор 18:10)[2] .
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Протоиерей Александр Шмеман. Отрывок из "Дневников" Arxivləşdirilib 2017-09-11 at the Wayback Machine // Радио "Вера".
- ↑ 1 2 Чудо Arxivləşdirilib 2017-09-11 at the Wayback Machine // "Азбука веры"