ჯორჯ კენანი
ჯორჯ კენანი George F. Kennan | ||
![]() ჯორჯ კენანი 1947 წანას | ||
ააშ-იშ ელჩი იუგოსლავიას | ||
---|---|---|
პოსტის გერინაშ ბორჯი | ||
16 მესი, 1961 – 28 კვირკვე, 1963 | ||
პრეზიდენტი | ჯონ ფიცჯერალდ კენედი | |
წიმოხონი | კარლ რანკინი | |
მონძე | ჩარლზ ელბრიკი | |
პოსტის გერინაშ ბორჯი | ||
14 მესი, 1952 – 19 ეკენია, 1952 | ||
პრეზიდენტი | ჰარი ტრუმენი | |
წიმოხონი | ალან კირკი | |
მონძე | ჩარლზ ბოლენი | |
პოსტის გერინაშ ბორჯი | ||
4 მარაშინათუთა, 1949 – 1 ღურთუთა, 1950 | ||
პრეზიდენტი | ჰარი ტრუმენი | |
წიმოხონი | ჩარლზ ბოლენი | |
მონძე | ჩარლზ ბოლენი | |
პოსტის გერინაშ ბორჯი | ||
5 მესი, 1947 – 31 მესი, 1949 | ||
პრეზიდენტი | ჰარი ტრუმენი | |
წიმოხონი | პოსტიქ გიჭყჷ | |
მონძე | პოლ ნიტცე | |
დუნაბადი | 16 ფურთუთა, 1904 მილუოკი, ვისკონსინი, ააშ | |
ნაღურა | 17 მელახი, 2005 (101 წანერი) პრინსტონი, ნიუ-ჯერსი, ააშ | |
მენოღალობა | ![]() | |
მუმა | კოშუტ კენტ კენანი | |
ნანა | ფლორენს კენანი | |
ალმასქუ | ანელიზა სორენსენი | |
გონათაფა | პრინსთონიშ უნივერსიტეტი | |
საქვარუა | დიპლომატი, პოლიტიკოსი, მენცარი, ჭარუ | |
ჯილდოეფი | ![]() ![]() პულიცერიშ პრემია (1957, 1968) ბანკროფტიშ პრემია (1957) ფრენსის პარკმანიშ პრემია (1957) ერუანული წინგიშ პრემია (1957, 1968) ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო ლიტერატურაშ აკადემიაშ ორქოშ მენდალი (1984) ალბერტ აინშტაინიშ თინჩალაშ პრემია (1981) დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი (1989) ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათური (1952) |
ჯორჯ ფროსტ კენანი (ინგლ. George Frost Kennan; დ. 16 ფურთუთა, 1904 — ღ. 17 მელახი, 2005) — ამერიკალი დიპლომატი დო ისტორიკოსი. რგილი ლჷმაშ ბორჯის სსრრ-შ ექსპანსიაშ გაკინებაშ პოლიტიკაშ ართ-ართი შანულამი ინიციატორი დო ადვოკატი. კენანი მიშმეშჷ გალენური პოლიტიკაშ ექსპერტეფიშ ბუნაშა, ნამუსჷთ "ჭკვერი კათა"-შ უძახუდეს.
ბიოგრაფია
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]დებადჷ ვისკონსინიშ ნოღა მილუოკის. გურაფლენდჷ ისტორიას პრინსთონიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ დიჭყჷ დიპლომატიური კარიერა. უკინებუდჷ შხვადოშხვა შანულამი პოსტეფი. რდჷ ლექტორი დო ირკვიენდჷ ააშ-სსრრ-შ ურთიართობეფს. 1940-იან წანეფს, კენანიშ ნაჭარეფქ გინირთჷ ინსპირაციათ ტრუმენიშ დოქტრინაშო დო ააშ-იშ გალენური პოლიტიკაშო, ნამუეფიშ თარი ღანკი სსრრ-შ გაკინება რდჷ. 1946 წანას, კენანქ დიპლომატიური მისიაშ ბორჯის, მოსკოვიშე ვაშინგტონიშა ქაჯღონჷ გჷნძე ტელეგრამა. ტელეგრამას კენანი ჭარუნდჷ ნამჷდა სხუნუეთიშ რეჟიმი რდჷ კონწარული, ნამუთ ოცადუდჷ კაპიტალისტური ოქიანუშ აკორღვაფას. კენანიშ ზიტყვეფით უციო რდჷ გლობალური გეგმა სსრრ-შ მეხჷ. ამერიკაშა დორთინაშ უკულ, კენანკქ, 1947 წანას Foreign Affairs-იშ ჟურნალს, ფსევდონიმით "X", გჷმაბჟინუ სტატია ჯოხოდვალათ "სხუნუეთიშ რჯებეფიშ წყუეფი". ჸათე სტატიას კენანი ანტკიცენდჷ ნამდა სსრრ-შ რეჟიმი რდჷ ექსპანსიონისტური, თინა პოზიციას ვეთირანდჷ დო თიში გოლინაქ ოკო დედაღარუკო ამერიკაშ სტრატეგიული დო ნძალიერი "გაკინება"-შ პოლიტიკათ. ჯორჯ კენანქ არსულჷ კაბეტი როლი რგილი ლჷმაშ შხვადოშხვა პროგრამეფიშ, გიშაკერძაფილო მარშალიშ გეგმაშ გოვითარაფაშო.
უკულიანი პერიოდეფს კენანქ პოზიცია დითირუ დო აკრიტიკენდჷ ამერიკაშ გალენური პოლიტიკას. 1948 წანაშე კენანი სსრრ-წკჷმა პოზიტიური დიალოგიშ მოხუჯე რდჷ. თიში ჸათე პოზიცია ვემიღჷ ტრუმენიშ ადმინისტრაციაქ. 1949 წანას ამერიკაშ სახენწჷფო მელამოსეთ გინირთჷ დინ აჩესონქ, ნამუთ სსრრ-შ მეხჷ უმოსი ნტიცე დო მილიტარისტული ხასიათიშ პოლიტიკაშ მათხოზინე რდჷ. შედეგო კენანქ გოლინა ჭიეჭიეთ მიოდინუ დო 1950 წანას სახენწჷფო დეპარტამენტი ქიდიტუ. 1952 წანას კენანქ დიპლომატიური კარიერას დართჷ. თე წანას თინა ქუდარინეს ამერიკაშ ელჩო სსრრ-ს, ჸათე პოსტის თინა ხვალე ოთხი თუთაშ გოძვენას ნინალენდჷ. 1961-1963 წანეფს კენანი რდჷ ამერიკაშ ელჩი იუგოსლავიას. 1956 წანაშე კენანი მუშენდჷ პერსპექტიული რკვიებეფიშ ინსტიტუტის, სოდეთ რდჷ საირქიანო ურთიართობეფიშ ანალიტიკოსი.
პოლიტკოსობაშ დო დიპლომატობაშ მოხ, კენანი რდჷ შანულამი პოლიტოლოგი, ისტორიკოსი დო ჭარუ. რდჷ ავტორი 17 წინგიშ. თიში ომენაცრე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ისტორია დო საირქიანო ურთიართობეფი. ჟირ-ჟირშა მიპალუ პულიცერიშ პრემია დო ერუანული წინგიშ პრემია. კენანიშ ნახანდეფიშე ეიოშინალიე: "რუსეთიშ გიშულა ლჷმაშე", "ამერიკული დიპლომატია 1900-1950 წანეფს", "რინაშ ეპიზოდეფი", "პიჯური დო პოლიტიკური ფილოსოფია" დო შხვეფი.
გიშნაგორა პუბლიკაციეფი
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- ამერიკული დიპლომატია, 1900-1950. ჩიკაგო, 1951
- ამერიკული გალენური პოლიტიკაშ რეალობა. პრინსთონი, 1954.
- რუსეთიშ გიშულა ლჷმაშე. პრინსთონი, 1956.
- რუსეთი, ატომი დო ბჟადალი. ნიუ-იორკი, 1958.
- ბჟადალი დო რუსეთი ლენინიშ დო სტალინიშ მართუალაშ ბორჯის. ბოსტონი, 1961.
- მემუარეფი: 1925-1950. ბოსტონი, 1967
- კომუნისტური ოქიანუშ გეშა. ნიუ-იორკი, 1964
- პრაღაშე მიუნხენიშა: დიპლომატიური ნაჭარეფი, 1938-1939. პრინსთონი, 1968.
- მარკიზი დე კიუსტინი დო თიში "რუსეთი 1839 წანას". პრინსთონი, 1967.
- მემუარეფი: 1950-1963. ბოსტონი, 1972.
- ბისმარკიშ ევროპული სისტემაშ დოდაღარაფა: ფრანგულ-რუსული ურთიართობეფი, 1875-1890. პრინსთონი, 1979.
- ბირთვული დელუზია: ამერიკა-სხუნუეთიშ ურთიართობეფი ატომური ეპოქას. ნიუ-იორკი, 1982.
- უბადო ალიანსი: საფრანგეთი, რუსეთი დო მაართა მოსოფელიშ ლჷმა. ნიუ-იორკი, 1984.
- რინაშ ეპიზოდეფი. ნიუ-იორკი, 1989.
- პიჯური დო პოლიტიკური ფილოსოფია. ნიუ-იორკი, 1993.
- ოშწანურაშ დათებუ: რეფლექსიეფი, 1982-1995. ნიუ-იორკი, 1996.
- ამერიკული ფანია: კენანეფი, სუმი გამნარყი. ნიუ-იორკი, 2000.
- კენანიშ დღარეფი. ნიუ-იორკი, 2014.
ლიტერატურა
[რედაქტირაფა | წყუშ რედაქტირაფა]- Miscamble, Wilson D. (1992), George F. Kennan and the Making of American Foreign Policy, 1947–1950, Princeton: Princeton University Press.
- Felix, David (2015) Kennan and the Cold War: An Unauthorized Biography. Piscataway, New Jersey: Transaction Publishers.
- Lukacs, John (2007), George Kennan: A Study of Character, New Haven, Connecticut: Yale University Press.