Germaansche toaln
De Germaansche toalfamilie is e familie van styf verwante toaln, die up zyn toer dêel uutmakt van 't Indo-Europees. Oloewel da 't nie de grotste toalfamilie van de weireld is, is 't wel 'n belangryksn omdat Iengels voe vele zoakn e lingua franca is, e toale die deur bykan iederêen gebruukt is om in de vrimde makoar te verstoan.
Ounderverdêlieng
[bewerkn | brontekst bewerken]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Germanic_languages_in_Europe.png/220px-Germanic_languages_in_Europe.png)
't Bestoat e masse discuusje over d'ounderverdêlienge van de Germaansche toaln, ierounder oglyk en overzichtje.
Nôord-Germaans
[bewerkn | brontekst bewerken]Oost-Scandinoavisch
[bewerkn | brontekst bewerken]- Zweeds (9,3 meljoen)
- kerngebied: Zweedn
- Deens (5,5 meljoen)
- kerngebied: Denemarkn
West-Scandinoavisch
[bewerkn | brontekst bewerken]- Nôors (4,5 meljoen)
- kerngebied: Nôorweegn
- Yslands (300 000)
- kerngebied: Ysland
- Fareurs (70 000)
- kerngebied: Fareureilandn
Ôost-Germaans
[bewerkn | brontekst bewerken]'n Dag va vadoage zyn der gin levende Ôost-Germaanse toaln ne mi. 't Krimgotisch e bestoan toet in d'achttienste êeuwe.
- Bourgondisch (†)
- Gotisch (†)
- Vandaals (†)
West-Germaans
[bewerkn | brontekst bewerken]- Duuts (110 meljoen)
- kerngebied: Duutsland, Ôostnryk, Zwitserland
- Fries (400 000)
- Iengels (tusschn 350 en 400 meljoen)
- kerngebied: Verênigd Keunienkryk, VSA, Canada, Australië,...
- Nederlands (22 meljoen)
- kerngebied: Vloandern, Olland, Suriname, Nederlandsche Antielln
- Afrikaans (16 meljoen, dochtertoale, apart ereeknd)
- kerngebied: Zuud-Afrika, Namibië
- Nedersaksisch (Duutsland:officiële taal, Olland: erkende toale)
- kerngebied: N.-Duutsland, N.O.-Olland
- Schots (mêestol by't Iengels ereeknd, 1,5 meljoen)
Oek in 't Papiamento of Papiaments (e creoolntoale van up de Ollandsche Antilln) zittn der West-Germaansche invloedn, mêerbepoald van 't Nederlands en van 't Iengels.
Dit ôofdstik es geschreevn in 't Ypers. |
Diachronische verdelienge
[bewerkn | brontekst bewerken]Dizze tabelle toont de evoleusje van de Germoansche toaln. De toaln/toalgroepn stoan verticoal upgesomd in kolommn, under toalstadia orizountoal in reekn. De volgorde van de toalgroepn zegt nietn over eventuele ounderlienge overeenkomstn.
Nota 1: 't Lombardisch èt ier e geïsoleerde classificoasje gekreegn. Andere bronn classificeern 't idder by 't Oudoogduuts of Oudsaksisch.
Nota 2: Mè loate middeleeuwn verwyzn m'ier ook na de periode achter 'n tyd van 'n Zwortn Dood. Dat es belangryk vo d'evoleusje van et Noors te verstoane.
Nota 3: De vroegere sprekers van et Norn spreekn nu Schots, en et Gutisch es geëvolueerd tot e Zweeds dialect.