Portugalijan kel'
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Lusophone_World.svg/330px-Lusophone_World.svg.png)
Portugalijan kel' (ičeze nimituz: português, língua portuguesa) om üks' ibero-romanižiš, indoevropižiš kelišpäi.
Reguliruindorganzacijad oma Rahvahidenkeskeine portugalijan kelen institut (Instituto Internacional da Língua Portuguesa, IILP, Prai, Kabo Verde, vspäi 2002), Lissabonan Tedoakademii i Brazilijan literaturan akademii (Rio-de-Žaneiro).
Leviganduz
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Kel' om Portugalijan, Brazilijan, Angolan, Mozambikan, Kabo Verden, San Tome da Prinsipin i Päivnouzmaižen Timoran valdkundkel', mugažo EÜ:n üks' oficialižiš kelišpäi.
Pagižijoiden lugu om 223 millionad ristituid kuti kodikel' (2016), heišpäi nell' videndest elädas Brazilijas, i 20 mln ristituid toižeks keleks. Lähembaine heimkel' om ispanijan kel'.
Ümbrikirjutand
[vajehta | vajehtada lähtetekst]Portugalijan kirjkel' om latinan kirjamišton pohjal. Kirjamišt mülütab kaik 23 kirjant, i kirjamid diakritikanke (Á, Â, Ã, À, Ç, É, Ê, Í, Ó, Ô, Õ, Ú), diakritižed znamad ei antkoi kirjamele erilišt statusad. K-, W- i Y-kirjamed oma sanoiš verazmaiženke augotižlibundanke vaiše.
Sanoiden järgenduz om SVO, harvemba SOV (konz objekt om personaline pronomin). Substantivoil ei ole kändlust, kaks' sugud (mužik- i naižsugu) artiklinke ozutajaks, kaks' lugud (üks'lugu, äilugu). Rippui adjektiv panese substantivan jäl'ghe tobjimalaz. Adjektival koume rindatuzmärad: komparativ, superlativ, i form ladun korktanke märanke, se kändase «lujas»-sananke: grande «sur'», máximo «lujas sur'».
Kaikiš amuižembad löutud tekstad portugalijan kelen sanoidenke datiruišoiš 9.-12. voz'sadoil. Vanhan portugaližen kirjankelen norm paneškanzihe 14.-16. voz'sadoil kirjoiden painandan levitandanke.
Lugusanad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- um — üks'
- dois — kaks'
- tres — koume
- quatro — nell'
- cinco — viž
- seis — kuz'
- sete — seičeme
- oito — kahesa
- nove — ühesa
- dez — kümne
- vinte — kaks'kümne
- trinta — koumekümne
- cem — sada
- mil — tuha
Frazad
[vajehta | vajehtada lähtetekst]- Ola! — Tervhen!
- Qual é o seu nome? — Kut sindai kuctas?
- De onde voce é? — Kugalaine oled?
- Onde voce mora? — Kus sinä eläd?
- Tchau! — Nägemižhesai!
- Obrigada. — Kitän.