Satèłite artifisałe
Col tèrmano satèłite artifisałe se intende na pareciadura fazesta da l'omo e metesta in òrbita da torno a ła Tera o inte un'altro pianeta par vàrie finałità in suporto a łe necesità umane (sientìfeghe e tècneghe). L'insieme de pì satèłiti artifisałi adibii a un'isteso fin i forma na costełasion o flota de satèłiti artifisałi. El primo che el ghene ghea parlà el ze sta ła scritore britànnego de fantasiensa Arthur C. Clarke inte el 1945 e vinti ani pì tardi ła NASA ła ghea anuncià de gavèrghene costruio uno in ałumìnio.
Descrision
[canbia | canbia el còdaxe]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Incendi.jpg/260px-Incendi.jpg)
I satèłiti artifisałi i se połe sudivìdar in:
- satèłiti sientìfeghi, destinai a ła reserca s-ceta inte el canpo de l'astronomia o de ła zeofìzega, ez. Tełescòpio Spasiałe Hubble o Lageos;
- satèłiti aplegadivi, destinai a fini miłitari o a dòpari comerciałi siviłi.
I satèłiti aplegadivi i se połe oncor-pì sudividere in:
- satèłiti par tełecomunicasion, aparati costruii da l'omo par łe tełecomunicasion, ez. i Satèłiti COSPAS-SARSAT; de frecuente i vien pozisionai inte un'òrbita zeostasionària da torno a ła Tera e in nùmaro justo par formar na rete satèłitare;
- satèłiti meteorołòzeghi, pozisionai sia in òrbita zeostasionària (es. METEOSAT) sia in òrbita połare (es. satèłiti NOAA);
- satèłiti par tełerinlevamento, costruii par el tełerinlevamento, ła cartografia e l'oservasion sistemàtega de ła superfise terestre (ez. satèłiti Landsat, QuickBird, Envisat, IKONOS o RapidEye, CryoSat);
- satèłiti par ła navegasion, cofà cuełi là de ła rete GPS (Global positioning system);
- satèłiti miłitari sia par fin ofensivo che defensivo, ez. ła rete de satèłiti de monitorajo nucleare Veka o el statunitense Geosat;
- stasion orbitanti, es. Stasion Spasiałe Internasionałe, Skylab, Mir;
- sonde spasiałi in magnera inpropia, parché in zènare łe sonde no łe òrbita da torno de un'altro corpo.
In pì i ze caraterizai in baze a l'òrbita che i percore.
Le òrbite prinsipałi łe ze: òrbita połare, òrbita ecuatoriałe, òrbita zeostasionària, òrbita terestre basa, òrbita terestre mèdia.
Notasion
[canbia | canbia el còdaxe]
Altri projeti
[canbia | canbia el còdaxe]Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so satèłite artifisałe
Linganbi foresti
[canbia | canbia el còdaxe]
Controło de autorità | LCCN (EN) sh85008203 · GND (DE) 4136498-3 · BNF (FR) cb11966731r (data) · BNE (ES) XX526414 (data) · NDL (EN, JA) 00574781 |
---|