Иваново өлкәсе
Иваново өлкәсе (рус. Ивановская область) — Россия Федерациясенең Европа өлеше субъекты. Үзәк федераль округына керә.
Өлкә үзәге — Иваново шәһәре.
География
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Чиктәшлек
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Як | Россия субъекты |
---|---|
Төньяк-көнбатыш | Ярославль өлкәсе |
Төньяк | Кострома өлкәсе |
Көнчыгыш | Түбән Новгород өлкәсе |
Көньяк | Владимир өлкәсе |
Иваново өлкәсе Көнчыгыш Европа тигезлегенең үзәк өлешендә урнашкан. Җир өсте тигезлектән гыйбарәт. Климат уртача континенталь. Еллык явым 550—600 ммны тәшкил итә. Елгалар Идел бассейнына карый. Иваново өлкәсендә Горький сусаклагычының бер өлеше, Идел—Уводь каналы бар. 200дән артык күл бар. Өлкә мәйданының 2,9% өлеше сазлыклар. Нигездә көлсу һәм сазлык туфраклары.
Халык
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Эре шәһәрләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]![]() Иваново ![]() Кинешма |
Урын | Шәһәр | Халык саны | Урын | Шәһәр | Халык саны | ![]() Фурманов ![]() Вичуга |
---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | Иваново | 408 330 | 11 | Заволжск | 12 045 | ||
2 | Кинешма | 88 164 | 12 | Юрьевец | 10 210 | ||
3 | Шуя | 58 486 | 13 | Наволоки | 10 206 | ||
4 | Вичуга | 37 583 | 14 | Комсомольск | 8 693 | ||
5 | Фурманов | 36 144 | 15 | Пучеж | 8 588 | ||
6 | Тейково | 34 976 | 16 | Ново-Талицы | 8 563 | ||
7 | Кохма | 29 411 | 17 | Лежнево | 8 034 | ||
8 | Родники | 26 310 | 18 | Гаврилов Посад | 6 434 | ||
9 | Приволжск | 16 747 | 19 | Талицы | 5 677 | ||
10 | Южа | 14 170 | 20 | Савино | 5 507 | ||
Чыганак |
Татарлар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Иваново өлкәсендә татарлар 19 йөзнең 2 нче яртысында төпләнә башлыйлар. Башлыча, алар Идел буе губерналарыннан килеп, туку фабрикаларына вакытлыча эшкә ялланган крәстияннәрдән тора. Татарстан һәм Түбән Новгород якларыннан татарларның күпләп күченүе 1921-22 елгы ачлык белән бәйле. 1920-30 елларда Ивановода татар үзешчән сәнгать түгәрәкләре эшли, кайбер башлангыч мәктәпләрдә татар теле өйрәнелә.
Татарлар, башлыча, Иваново (5970 кеше), Вичуга (365), Кинешма (425), Родники (356), Тейково (404), Фурманов (400), Шуя (220) шәһәрләрендә, Приволжский районында (211) яшиләр. [5]
Иваново өлкәсендә туган танылган кешеләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Михаил Галицкий (1953, Вичуга) — Россиянең атказанган (2013), Татарстанның халык (2011) артисты, Тукай премиясе лауреаты (2000).
- Борис Домашников (1924, Лух районы) — ССРБ халык рәссамы (1982), Салават Юлаев премиясе лауреаты (1977).
Административ бүленеш
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Муниципаль районнары
- Верхний Ландех районы (Верхний Ландех)
- Вичуга районы (Вичуга)
- Гаврилов Посад районы (Гаврилов Посад)
- Заволжск районы (Заволжск)
- Иваново районы (Иваново)
- Ильинское районы (Ильинское-Хованское)
- Кинешма районы (Кинешма)
- Комсомольск районы (Комсомольск)
- Лежнево районы (Лежнево)
- Лух районы (Лух)
- Палех районы (Палех)
- Пестяки районы (Пестяки)
- Приволжск районы (Приволжск)
- Пучеж районы (Пучеж)
- Родники районы (Родники)
- Савино районы (Савино)
- Тейково районы (Тейково)
- Фурманов районы (Фурманов)
- Шуя районы (Шуя)
- Южа районы (Южа)
- Юрьевец районы (Юрьевец)
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Шахрай С. М., Алексеев С. С., Собчак А. А. et al. Конституция Российской Федерации // Российская газета — Россия: 1993. — ISSN 1606-5484; 1560-0823
- ↑ ОКТМО
- ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/europe
- ↑ 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 4,18 4,19 4,20 4,21 4,22 4,23 4,24 4,25 4,26 ОКТМО. 179/2016. Центральный ФО
- ↑ Татар эициклопедиясе, archived from the original on 2016-03-05, retrieved 2015-03-06