Max Beer
Max Beer | |
---|---|
![]() | |
Doğum | Moses Max Beer 10 Ağustos 1864 Tarnobrzeg, Polonya |
Ölüm | 30 Nisan 1943 (78 yaşında) Londra, İngiltere |
Vatandaşlık | ![]() ![]() |
Eğitim | Londra Ekonomi Okulu |
Meslek | Gazeteci, Tarihçi, Ekonomist |
Siyasi parti | Almanya Komünist Partisi |
Moses "Max" Beer (d. 10 Ağustos 1864, Avusturya - ö. 30 Nisan 1943, İngiltere), Avusturya doğumlu Marksist gazeteci, ekonomist ve tarihçi.
Max Beer, emperyalizm konusunu ve insanlık tarihinde sınıf savaşımının yerini ve doğasını ilk ele alan yazarlardan biridir. Bu konularda, çeşitli dillere çevrilmiş bir dizi kitap yazmış, Marksist bir tarihçi olarak uluslararası ün kazanmıştır.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]"Max" takma adıyla bilinen Moses Beer, 10 Ağustos 1864'te Avusturya İmparatorluğu'nun bir parçası olan Tarnobrzeg, Galicia'da doğdu. Yahudi kökenlidir. Babası Nathan Beer, Yahudi usullerine göre çalışan bir kasaptı.
Öğrenimine bir Yahudi okulunda başladı. 12 yaşında bir Hristiyan okuluna geçti. Ortaöğrenimini 15 yaşında tamamladı. Öğretmen olma niyetiyle, bir yılını Fransızca öğrenerek geçirdi.
Gazetecilik kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Mayıs 1899'da Almanya'ya giderek Remscheid'e yerleşti. Dizgici olarak çalışırken, gazetecilikle ilgili ticari ilişkileri öğrendi. Radikal görüşler edindi. 1892'de Leipzig'e taşındı ve oradaki sosyalist hareketin liderleriyle ilişki kurdu. Kısa süre sonra Magdeburg'a gitti ve sosyalist bir gazete olan Magdeburger Volksstimme'da yardımcı editör olarak çalışmaya başladı.
Politik etkinliği, ülkenin tutucu hükûmetiyle arasının açılmasına neden oldu. Editörlüğünün 8. ayında sınıf savaşımını kışkırttığı ve Alman otoriteleri aşağıladığı gerekçesiyle tutuklandı. Mahküm oldu ve 14 ay hapiste yattı.
Temmuz 1894'te İngiltere'ye göç etti. 1895-1896 yılları arasında Londra Ekonomik ve Politik Bilimler Okulu'na (London School of Economics and Political Science) devam etti. Okulu bırakarak gazeteciliğe döndü ve Fransız devletine ihanet etmekle suçlanan, ancak sonradan suçsuzluğu anlaşılan Alfred Dreyfus'u savundu.
Pariste'ki görevinin ardından, 1898'de Amerika'ya göç etti ve New York'a yerleşti. Amerikan-İspanya savaşı ve eski İspanyol sömürgelerindeki Amerikan yayılmacı politikaları konusunda, Berlin'de çıkan Vorwärts adlı sosyalist bir gazetede ve Alman Sosyal Demokrat Partisi'nin aylık yayın organı olan Die Neue Zeit'te muhabir olarak çalıştı. Bu arada, İngilizce hazırlanan ve Yahudiliki ve Yahudi toplumunu konu edinen 26 ciltlik Yahudi Ansiklopedisi'ne (Encyclopaedia Judaica) katkıda bulundu.
1901'de, Vorwäerts'ın Londra muhabiri Eduard Bernstein'ın görevinden ayrılmasıyla boşalan yere geçti ve 1911'e kadar bu gazetenin Londara muhabirliğini yaptı. Teorik ve felsefi içerikli yazılar yazma niyetiyle, Vorwäerts'tan ayrıldı. İngiliz sosyalizminin tarihi üzerine Almanca bir kitap üzerine çalışmaya başladı ve kitabını 1913'te yayımladı.
Almanya'ya dönüşü
[değiştir | kaynağı değiştir]Yaklaşmakta olan I. Dünya Savaşı, Beer'ın İngiltere'de kalmasını zora soktu ve 1915'te sınır dışı edildi. Almanya'ya döndü. Bir Alman ticaret şirketinde çevirmenlik yaptı ve serbest gazeteci olarak çalıştı. 1919-1921 yılları arasında, Alexander Parvus'un sahibi olduğu sosyalist bir derginin editörlüğünü yaptı.
Sonraki yıllarda, Karl Marx'ın biyografisini yazdı ve sınıf savaşımının yüzyıllar içinde nasıl değiştiğini konu edinen bir dizi tarih kitabı yayımladı. Almanca yazdığı yapıtları İngilizceye ve öteki dillere çevrildi ve Beer, Marksist bir tarihçi olarak uluslararası ün kazandırdı.
Partili yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]1927'de Marx-Engel Enstitüsü yöneticisi David Ryazanov tarafından Moskova'ya davet edildi. 1928'e kadar Sovyetler Birliği'nde kaldı.
Almanya'ya döndükten sonra, etkinliğini Almanya Komünist Partisi'nde sürdürdü. Frankfurt'a yerleşti ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü'nde (Institut fur Sozialforschung) çalıştı.
Son yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]1933'te Naziler Almanya'da iş başına geçince, Londra'ya kaçtı ve son yıllarını burada geçirdi. 1939'da İngiliz uyruğuna geçti.
30 Nisan 1943'te Londra'da veremden öldü.
Adı, Berlin'in Mitte bölgesindeki bir caddeye verilmiştir.
Kitapları
[değiştir | kaynağı değiştir]- Jean Jaurès: Socialist und Staatsman, 1918
- The Pioneers of Land Reform: Thomas Spence, William Ogilvie, Thomas Paine, 1920
- The Life and Teaching of Karl Marx, 1921
- Social Struggles in Antiquity, 1922
- Social Struggles in the Middle Ages, 1924
- Social Struggles and Socialist Forerunners, 1924
- Social Struggles and Thought (1750-1860), 1925
- Social Struggles and Modern Socialism, 1925
- The League on Trial: A Journey to Geneva, 1933
- Fifty Years of International Socialism, 1935 (Otobiyografi)
- A History of British Socialism, 1940 (2 cilt halinde)
- The General History of Socialism and Social Struggles, 1957 (Ölümünden sonra, 2 cilt olarak basıldı)
- An Inquiry into Physiocracy, 1966 (Ölümünden sonra basıldı)
Türkçeye çevrilen kitapları
[değiştir | kaynağı değiştir]- Sosyalizmin ve Sosyal Mücadelelerin Tarihi, 1941 (2 cilt olarak, çeviren Galip Üstün)
- Karl Marx, 1968 (çeviren Şerif Hulusi ve Muvaffak Şeref)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Max Beer tarafından gözden geçirilmiş ve Ağustos 1902'de Social Democrat'ta yayımlanmış, sonradan geniletilmiş kısa biyografisi (www.marxists.org)26 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Richard B. Day and Daniel Gaido, eds. and trans., Discovering Imperialism: Social Democracy to World War I. (2011) Chicago: Haymarket Books, 2012; p. 95.
- Donald MacRaild, "Max Beer," in Thomas A. Lane (ed.), Biographical Dictionary of European Labor Leaders: A-L. Westport, CT: Greenwood Press, 1995; pp. 68–69.
- Day and Gaido, Discovering Imperialism, p. 96.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Max Beer Internet Arşivi (www.marxists.org)9 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.