Karl Lamprecht
Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Eylül 2022) |
Karl Lamprecht | |
---|---|
![]() Karl Lamprecht, 1909 | |
Doğum | 25 Şubat 1856 Jessen, Saksonya, Almanya |
Ölüm | 10 Mayıs 1915 (59 yaşında) |
Milliyet | Alman |
Meslek | Alman tarihçisi |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Karl_Lamprecht_by_Max_Klinger%2C_Albertinum%2C_Dresden.jpg/220px-Karl_Lamprecht_by_Max_Klinger%2C_Albertinum%2C_Dresden.jpg)
Karl Gotthard Lamprecht (25 Şubat 1856 - 10 Mayıs 1915), Alman sanat ve ekonomi tarihi konusunda uzmanlaşmış bir Alman tarihçiydi.
Biyografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Lamprecht, Saksonya Eyaleti'ndeki Jessen kentinde doğdu. Öğrenciyken Göttingen, Leipzig ve Münih üniversitelerinde tarih, siyaset bilimi, ekonomi ve sanat eğitimi aldı. Lamprecht, Marburg'daki üniversitede ve daha sonra, karşılaştırmalı dünya ve kültür tarihine adanmış Institut für Kultur und Universalgeschicht merkezini kurduğu Leipzig'de ders verdi.
Lamprecht, tanınmış ve saygın Alman tarihçi Karl von Hegel'in liderliğindeki “Alman Şehirlerinin Günlükleri” adlı başarılı baskı projesinde çalıştı.[1]
Lamprecht, özellikle Orta Çağ'ın Alman ve Avrupa sosyal ve ekonomik tarihini okudu. Gevşek disiplinlerarası yöntemleriyle önemli tartışmalara yol açtı ve tarihteki geniş sosyal, çevresel ve hatta psikolojik sorulara odaklandı. Ona göre tarih, politik olaylar kadar sosyolojinin de açığa çıkması anlamına geliyordu.
Lamprecht'in Alman tarihinin tüm yörüngesi üzerine hırslı Deutsche Geschichte'si (13 cilt, 1891-1908), Almanya'nın akademik tarih kurumu içinde, özellikle de Lamprecht'ten sadece bir amatör olarak bahseden Max Weber'de ünlü bir Methodenstreit'i (metodolojik tartışmayı) ateşledi. Lamprecht, metodolojik titizliği ve önemli siyasi eğilimlere ve ideolojilere karşı ilgisizliği nedeniyle Friedrich Meinecke ve Georg von Below gibi hukuk ve anayasa tarihi araştırmacıları tarafından eleştiriye uğradı. Sonuç olarak, Lamprecht ve öğrencileri Alman akademisi tarafından marjinalleştirildi ve disiplinlerarası sosyal tarih, yirminci yüzyılın büyük bölümünde Alman tarihçiler arasında bir tabu olarak kaldı. Ancak, dizinin yayınlandığı yıllarda, çalışmaları akademik olmayan Alman topluluğu arasında geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.
Kulturgeschichte'nin (“Kültür Tarihi”) baş temsilcisiydi ve Alman kültürünün üstünlüğüne yoğun bir şekilde inanıyordu. Ölümünden kısa bir süre önce, Almanya'nın I. Dünya Savaşı'ndaki rolünün “savaş lordları” tarafından dikte edildiği anlayışını biraz öfkeyle reddetti ve bu konuda Almanya'nın birleşik olduğunu itiraf etti.
Lamprecht, 10 Mayıs 1915'te Leipzig'de delikli bir ülserin neden olduğu iç kanamanın sonucu olduğu anlaşılan bir hastalıktan öldü.
Etkisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Ernst Breisach'a göre,
- Lamprecht, psikolojik güçleri tüm tarihin temel güçleri olarak şart koşmuştur. Ancak bunlar, bireysel psişelerin kendine özgü güçlerinden değil, her ulusun kolektif psişesinden türetilmiştir. Tarih yazımı s. 279
Lamprecht, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde fikirleri ve yöntemleri için çok daha olumlu bir resepsiyon buldu. 1904'te Columbia Üniversitesi'nde bir dizi konferans vermek üzere davet edildi ve bu konferanslar 1905'te "Tarih Nedir?" başlığı altında çevrildi ve yayınlandı.
Karl Lamprecht'in seçkin eserleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Deutsches Wirtschaftsleben im Mittelalter, 3 cilt, Leipzig 1885-1886 (Aalen 1969)
- Deutsche Geschichte, 12 cilt. + 2 eksik cilt, Berlin 1891-1909
- Die kulturhistorische Methode, Berlin 1900
- What is history? Five lectures on the modern science of history. E. A. Andrews (trans.), William Edward Dodd (trans.). New York: Macmillan Co. 1905. OCLC 1169422.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Marion Kreis (2012) Karl Hegel. Geschichtswissenschaftliche Bedeutung und wissenschaftsgeschichtlicher Standort 16 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (= Schriftenreihe der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Bd. 84). Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen, 978-3-525-36077-4, pp. 314 ff.