Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Political_map_of_Canada.svg/langtr-400px-Political_map_of_Canada.svg.png)
Kanada'nın eyaletleri ve bölgeleri, Kanada'nın birinci düzey idari bölümleridir. Kanada resmî olarak province denen 10 eyalet ile resmî olarak territory denen 3 bölgeye ayrılmıştır. Eyaletlerin federal yönetimden geniş oranda özerkliği varsa da bölgelerin bağımsızlığı daha azdır.
Eyaletler, Kanada'nin sosyal programlarının çoğundan (örneğin sağlık sistemi, eğitim ve refah) sorumludur; ve toplamda federal hükûmetten daha fazla gelir toplarlar. Federal hükûmetin politikalarından muaf tutulabilirler, ancak bu federal gelirlerden alınan payın kaybı riskini de taşır. Ceza kanunları kesinlikle federal hükûmetin sorumluluğu altında olan az sayıdaki alanlardan biridir ve suç ve ceza Kanada'nın çoğunda tek biçimlidir.
Yönetim
[değiştir | kaynağı değiştir]Eyalet hükûmetleri
[değiştir | kaynağı değiştir]On eyaletin eyalet başbakanı tarafından yönetilen seçilmiş yasama kolu vardır, eyalet başbakanları federal başbakanla aynı şekilde seçilirler. Ayrıca her eyaletin federal başbakan tarafından atanan ve Kraliçe'yi temsil eden ve yalnızca sembolik yetkilerle donatılmış birer vali yardımcısı vardır.
Çoğu eyalette federal düzeydeki partilerin karşılığı olan eyalet duzeyinde partiler vardır. Ancak NDP dışında eyalet düzeyi partiler ile federal düzeydekilerin arasında resmi bir bağ yoktur (Örneğin Britanya Kolumbiyası'nın Liberalleri, federal Liberaller'e oranla sağ çizgiye daha yakındır). Bazı eyaletlerde Saskatchewan Partisi ve Labrador Partisi gibi yerel politik partiler de bulunur.
Quebec'deki politik durum diğerlerinden çok farklıdır, partiler arasındaki en belirgin fark, Québécois Partisi (Parti Québecois) tarafından temsil edilen ayrılıkçılık ile Quebec Liberal Partisi tarafından temsil edilen federalciliktir. Bu iki parti haricinde sağ görüşlü Quebec Demokratik Eylem Partisi (ADQ) ve sol görüşlü İlerici Güçler Birliği (UFP) adlı küçük partiler de Quebec'de faaliyet göstermektedir. Ancak bunlardan sadece ADQ şimdiye kadar Quebec meclisine üye sokabilmiştir.
Bölgesel hükûmetler
[değiştir | kaynağı değiştir]Anayasa yerine Parlamento tarafından kuruldukları için bölgeler eyaletlerden daha az siyasi güce sahiptirler. Bunun sonucu olarak bölgeler Parlamento'da eyaletlere eşit temsil edilmezler.
Bölgelerin devlet başkanlarına komisyoner denir. Her ne kadar eyaletlerdeki yardımcı valilere eşit düzeydelerse de Kraliçe'nin temsilcisi değillerdir. Federal hükûmet tarafından atanırlar.
Yukon'un eyalet meclisleriyle aynı şekilde çalışan kendi bir meclisi vardır, fakat diğer iki bölge siyasal partisiz uzlaşma yönetimi sistemi kullanırlar. Bu yöntemde her aday seçimlerde bağımsız olarak yarışır ve bölge başbakanı adaylar arasından ve adaylar tarafından seçilir.
Federal hükûmet ve bölgesel hükûmetler arası ilişkiler her zaman gergin olmuştur. Hükûmetler arası uzlaşmazlıkların çoğu kaynakların kullanımı ve finansman hakkında olmuştur. Kişi başına gelire göre bölgeler Kanada'da en yüksek oranda olsa da, bölgelerdeki yoksulluk oranı sosyal yalıtım, mal sağlamadaki aşırı zorluk ve maliyet, işlerin yıpratıcılığı ve sosyal problemlerden dolayı devamlı yüksek olmuştur.
Liste
[değiştir | kaynağı değiştir]Adı | Bayrak | Arma | Başkent | Kuruluş tarihi | Türü | Yüzölçümü (km²) | Nüfus (2020)[1] | ISO |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Alberta | ![]() |
![]() |
Edmonton | 1 Eylül 1905 | Eyalet | 661.848 | 4.428.112 | CA-AB |
Britanya Kolumbiyası | ![]() |
![]() |
Victoria | 20 Temmuz 1871 | Eyalet | 944.735 | 5.145.851 | CA-BC |
Manitoba | ![]() |
![]() |
Winnipeg | 15 Temmuz 1870 | Eyalet | 647.797 | 1.379.584 | CA-MB |
Newfoundland ve Labrador | ![]() |
![]() |
St. John's | 31 Mart 1949 | Eyalet | 405.212 | 520.998 | CA-NL |
Nova Scotia | ![]() |
![]() |
Halifax | 1 Temmuz 1867 | Eyalet | 55.284 | 979.115 | CA-NS |
Prens Edward Adası | ![]() |
![]() |
Charlottetown | 1 Temmuz 1873 | Eyalet | 5.660 | 159.713 | CA-PE |
Ontario | ![]() |
![]() |
Toronto | 1 Temmuz 1867 | Eyalet | 1.076.395 | 14.733.119 | CA-ON |
Quebec | ![]() |
![]() |
Quebec | 1 Temmuz 1867 | Eyalet | 1.542.056 | 8.575.779 | CA-QC |
Yeni Brunswick | ![]() |
![]() |
Fredericton | 1 Temmuz 1867 | Eyalet | 72.908 | 781.315 | CA-NB |
Saskatchewan | ![]() |
![]() |
Regina | 1 Eylül 1905 | Eyalet | 651.036 | 1.177.884 | CA-SK |
Kuzeybatı Toprakları | ![]() |
![]() |
Yellowknife | 15 Temmuz 1870 | Bölge | 1.346.106 | 45.074 | CA-NT |
Nunavut | ![]() |
![]() |
Iqaluit | 1 Nisan 1999 | Bölge | 2.093.190 | 39.285 | CA-NU |
Yukon | ![]() |
![]() |
Whitehorse | 13 Haziran 1898 | Bölge | 482.443 | 42.176 | CA-YT |
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Population estimates, quarterly". Statistics Canada. 20 Mart 2020. 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- Provincial and territorial government web sites – Service Canada
- Difference between provinces and territories – Intergovernmental Affairs
- Provincial and territorial statistics 25 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Statistics Canada
- Provincial and territorial immigration information – Citizenship and Immigration Canada