Avrupa Birliği coğrafyası
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Europe.jpg/300px-Europe.jpg)
Avrupa Birliği coğrafyası, genel olarak birliğe üye yirmi yedi ülke ve onların gerek Avrupa'daki, gerekse Avrupa kıtası dışındaki topraklarının coğrafi özelliklerinden oluşmaktadır. Avrupa Birliği toprakları Batı ve Orta Avrupa'nın büyük bölümünü ve Doğu Avrupa'nın bir kısmını ve bazı üye ülkelerin denizaşırı aidiyetlerini kaplar. Bu hâlde Avrupa Birliği'nin toplam yüzölçümü 4.233.262 kilometrekaredir. Birlik toprakları, kıta Avrupasında kuzeydoğuda Finlandiya'dan kuzeybatıda İrlanda'ya, güneydoğuda Kıbrıs Cumhuriyeti'nden kuzeydoğuda İber Yarımadası'na uzanır. Avrupa Birliği tek bir ülke olarak sayıldığında dünyanın en büyük yedinci toprak parçasıdır.
Ülkelere göre coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Avrupa Birliği coğrafyası onu oluşturan yirmi sekiz ülkenin coğrafyasından müteşekkildir. Avrupa Birliği coğrafyasını ayrıntılı bir biçimde incelemek için:
Birlik coğrafyası
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Vourvourou-Greece.jpg/150px-Vourvourou-Greece.jpg)
Avrupa Birliği, Avrupa kıtasını büyük ölçüde kaplıyor olsa da Avrupa kıtasında yer alan pek çok ülke birliğe dâhil değildir. Norveç, İsviçre, Rusya ve bazı Balkan ülkeleri Avrupa kıtasında olmalarına karşın henüz birlik üyesi değillerdir. Avrupa Birliği'nin toplam yirmi bir değişik ülkeyle kara sınırı bulunmaktadır.
Avrupa Birliği'nin kıyılarının toplam uzunluğunun 66 bin kilometre olduğu sanılmaktadır.[1] Bu kıyılar, Akdeniz, Atlas Okyanusu, Karadeniz, Baltık Denizi ve Adriyatik Denizi boyunca uzanır. Alpler, Karpat Dağları, Balkan Dağları ve İskandinav Dağları Avrupa Birliği içinde bulunan yüksek yer şekilleridir. Avrupa Birliği'nin en yüksek dağı Mont Blanc'tır.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin pek çok denizaşırı bölge ve toprağı da resmî olarak Avrupa Birliği üyesi sayılır. Azorlar, Kanarya Adaları, Fransız Guyanası, Guadeloupe, Madeira, Martinik, Réunion, Saint Barthélemy ve Saint Martin gibi coğrafi olarak Avrupa toprakları içinde olmasa da ait oldukları ülkeler aracılığıyla birliğe dâhil sayılmaktadır. Bununla birlikte, bazı üye ülkelerin de topraklarının bir bölümünü oluşturan yerler; örneğin Danimarka'nın Faroe Adaları birliğin dışındadır. Birliğin üyelerine bağlı, coğrafi olarak Avrupa dışında kalan, Grönland, Aruba ve Hollanda Antilleri gibi pek çok bölge de birliğin dışındadır.[2][3][4]
Denizaşırı ülke toprakları da işin içine katıldığında Avrupa genel olarak kutup ikliminden tropikal iklime kadar geniş yelpazeye yayılan bir iklim çeşitliliği yaşar. Bu durum da Avrupa için genel bir iklimsel değerlendirme yapmayı olanaksız kılar. Nüfusun hemen hemen hepsi ya Akdeniz ikliminin (Güney Avrupa) ya okyanusal iklimin (Batı Avrupa) ya da kuzey iklimine geçiş öncesi karasal iklimin egemen olduğu bölgelerde (Kuzey Avrupa) yaşar.[5]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Map-Europe-Outermost-regions-fr.png/800px-Map-Europe-Outermost-regions-fr.png)
En büyük kentler
[değiştir | kaynağı değiştir]![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Avrupa Birliği'nde nüfusu 2 milyonu aşan şehir bölgeleri | Kentsel bölge 2007 nüfusu(tahminî) |
Şehir merkezi 2007 nüfusu (tahminî) |
---|---|---|
Paris (Fransa) | 11 367 000 | 2 153 000 |
Milano (İtalya) | 7 320 000 | 1 324 000 |
Madrid (İspanya) | 6 098 000 | 3 183 000 |
Barselona (İspanya) | 4 853 000 | 1 606 000 |
Berlin (Almanya) | 4 026 000 | 3 405 000 |
Napoli (İtalya) | 3 833 000 | 978 000 |
Atina (Yunanistan) | 3 799 000 | 721 000 |
Roma (İtalya) | 3 776 000 | 2 548 000 |
Hamburg (Almanya) | 3 280 000 | 1 748 000 |
Amsterdam (Hollanda) | 2 310 000 | 751 329 |
Lizbon (Portekiz) | 2 800 000 | 564 000 |
Budapeşte (Macaristan) | 2 572 000 | 1 692 000 |
Katowice (Polonya) | 2 566 000 | 312 000 |
Kopenhag-Malmö megapolü Kopenhag (Danimarka) Malmö (İsveç)
|
2 379 000 - - |
1 094 000 249 000 |
Ştutgart (Almanya) | 2 344 000 | 591 000 |
Münih (Almanya) | 2 325 000 | 1 282 000 |
Varşova (Polonya) | 2 251 000 | 1 619 000 |
Bükreş (Romanya) | 2 209 000 | 1 849 000 |
Brüksel (Belçika) | 2 129 000 | 1 044 000 |
Viyana (Avusturya) | 2 082 000 | 1 573 000 |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ European Union 8 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. CIA World Factbook
- ^ EUR-Lex: Official Journal. "Treaty of Amsterdam". Europa. 22 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2007.
- ^ EUR-Lex. "Consolidated Treaties on European Union and establishing the European Community". Europa. 3 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2007.
- ^ "Where is the euro legal tender?". European Central Bank. 2006. 15 Ekim 2008 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2007.
- ^ "Humid Continental Climate". The physical environment. University of Wisconsin-Stevens Point. 2007. 15 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2007.