ราชวงศ์พระร่วง
![]() | บทความนี้ได้รับแจ้งให้ปรับปรุงหลายข้อ กรุณาช่วยปรับปรุงบทความ หรืออภิปรายปัญหาที่หน้าอภิปราย
|
![]() | |
พระราชอิสริยยศ |
|
---|---|
ปกครอง |
|
เชื้อชาติ | ไทย - ขอม[1] |
สาขา | ราชวงศ์สุโขทัย |
จำนวนพระมหากษัตริย์ | 19 พระองค์ |
ประมุขพระองค์แรก | พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ |
ประมุขพระองค์สุดท้าย |
|
ช่วงระยะเวลา |
|
สถาปนา | พ.ศ. 1781 |
ล่มสลาย | พ.ศ. 2173 |
ราชวงศ์พระร่วง เป็นราชวงศ์ที่ปกครองอาณาจักรสุโขทัยซึ่งเคยมีอำนาจครอบคลุมพื้นที่ลุ่มแม่น้ำยม แม่น้ำน่าน แม่น้ำปิง แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำน้อย แม่น้ำเมย แม่น้ำป่าสัก แม่น้ำโขง และ จรดชายฝั่งทะเลทั้งสองด้าน
ศูนย์กลางของราชวงศ์พระร่วงอยู่ที่เมืองสุโขทัยและเมืองศรีสัชนาลัยในลุ่มแม่น้ำยม อันเป็นเมืองศูนย์กลางราชธานีของราชอาณาจักรสุโขทัยในพุทธศตวรรษที่ 19 ก่อนย้ายราชธานีไปยังเมืองสองแควหรือพิษณุโลกในพุทธศตวรรษที่ 20
ราชวงศ์พระร่วงนับจากรัชกาลพ่อขุนศรีอินทราทิตย์จนถึงรัชกาลพระมหาธรรมราชาที่ 4 ได้ปกครองราชอาณาจักรสุโขทัยอย่างต่อเนื่องโดยการสืบราชสันตติวงศ์เกือบ 200 ปี ก่อนที่จะมีการยกเลิกไปเมื่อสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถแห่งกรุงศรีอยุธยาเสด็จขึ้นมาครองอยู่ที่เมืองพิษณุโลก
พระมหากษัตริย์ราชวงศ์พระร่วงมีหลายพระองค์แต่ที่ทรงมีชื่อเสียงมีพระบรมเดชานุภาพมากและพระเกียรติคุณเป็นที่ปรากฏไปยังแว่นแคว้นดินแดนต่างๆมีอยู่ 2 พระองค์ คือพ่อขุนรามคำแหงมหาราชและพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไทย) ซึ่งเป็นสองรัชสมัยที่ทำให้ราชอาณาจักรสุโขทัยมีความเจริญรุ่งเรืองทางด้านต่าง ๆ เป็นอันมากทั้งการปกครอง การสร้างบ้านแปงเมือง การแผ่ขยายดินแดน การส่งเสริมศาสนา การเกษตร อักษรศาสตร์ ขนบธรรมเนียมจารีตประเพณี เศรษฐกิจการค้า การทูตการต่างประเทศ ศิลปกรรม วัฒนธรรม และอื่นๆ ซึ่งทำให้ความเป็นอยู่ของอาณาประชาราษฎรในราชอาณาจักรสุโขทัยยุคนั้นสมบูรณ์พูลสุขเป็นอย่างยิ่ง จึงทรงเป็นที่เคารพเทิดทูนบูชากันสืบมา
รายพระนามพระมหากษัตริย์
[แก้]ลำดับ | พระบรมรูปหรือตราแผ่นดิน | พระนาม | พระราชสมภพ | เริ่มครองราชย์ | สิ้นรัชกาล | สวรรคต | ระยะเวลาครองราชย์ |
---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() |
พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ (พ่อขุนบางกลางหาว) (กมรเตงอัญศรีอินทรบดินทราทิตย์) |
พ.ศ. 1731 | พ.ศ. 1781 | พ.ศ. 1811 (พระชนมายุ 80 พรรษา) |
30 ปี | |
2 | ![]() |
พ่อขุนบานเมือง | พ.ศ.1780 | พ.ศ. 1811 | พ.ศ. 1822 (พระชนมายุ 42 พรรษา) |
11 ปี | |
3 | ![]() |
พ่อขุนรามคำแหงมหาราช (ขุนรามราช) (พระบาทกมรเตงอัญศรีรามราช) |
พ.ศ. 1790 | พ.ศ. 1822 | พ.ศ. 1842 (พระชนมายุ 52 พรรษา) |
20 ปี | |
4 | ![]() |
พระยาเลอไทย | พ.ศ. 1805 | พ.ศ. 1842 | พ.ศ. 1866 (พระชนมายุ 61 พรรษา) |
24 ปี | |
5 | ![]() |
พระยางั่วนำถุม | ไม่ปรากฏ | พ.ศ. 1866 | พ.ศ. 1890 | 24 ปี | |
6 | พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) (พระบาทกมรเตงอัญศรีสุริยพงศ์รามมหาราชาธิราช) |
พ.ศ. 1843 | พ.ศ. 1890 | 1911 (พระชนมายุ 68 พรรษา) |
21 ปี | ||
ภายใต้การปกครองของอาณาจักรอยุธยา | |||||||
7 | ![]() |
พระมหาธรรมราชาที่ 2 (ลือไทย) |
พ.ศ. 1901 | พ.ศ. 1911 | พ.ศ. 1942 | พ.ศ. 1952 (พระชนมายุ 51 พรรษา) |
31 ปี |
8 | ![]() |
พระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไทย) |
พ.ศ. 1923 | พ.ศ. 1943 | พ.ศ. 1962 (พระชนมายุ 39 พรรษา) |
19 ปี | |
9 | ![]() |
พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล) |
พ.ศ. 1944 | พ.ศ. 1962 | พ.ศ. 1981 (พระชนมายุ 37 พรรษา) |
19 ปี | |
สิ้นสภาพการปกครองตนเองถูกรวมเป็นหนึ่งอาณาจักรอยุธยา |
พระราชพงศาวลี
[แก้]แผนผัง
[แก้]![]() พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ | |||||||||||||||||||||
![]() พ่อขุนบานเมือง | ![]() พ่อขุนรามคำแหงมหาราช | ||||||||||||||||||||
![]() พระยางั่วนำถุม | ![]() พระยาเลอไทย | พญาไสสงคราม | |||||||||||||||||||
![]() พระมหาธรรมราชาที่ 1 | |||||||||||||||||||||
![]() พระมหาธรรมราชาที่ 2 | |||||||||||||||||||||
![]() พระมหาธรรมราชาที่ 3 | ![]() พระมหาธรรมราชาที่ 4 | ||||||||||||||||||||
![]() ![]() พระยายุทธิษเฐียร | |||||||||||||||||||||
อ้างอิง
[แก้]- ↑ ขจร สุขพานิช. ประวัติศาสตร์ พ.ศ. 1600 - 2310. 2521. หน้า 58
- ภาสกร วงศ์ตาวัน. เรื่องเล่าครั้งกรุงเก่า ตอน ยึดบ้านครองเมือง สร้างขื่อแปในจารึกสยาม. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ สยามบันทึก, พ.ศ. 2551.
- ศรีศักร วัลลิโภดม. สยามประเทศ. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มติชน, พ.ศ. 2547 พิมพ์ครั้งที่ 3. ISBN 974-3232-76-1
- สุจิตต์ วงษ์เทศ. กรุงสุโขทัย มาจากไหน?. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มติชน, พ.ศ. 2548. ISBN 974-323-517-5
ก่อนหน้า | ราชวงศ์พระร่วง | ถัดไป | ||
---|---|---|---|---|
ราชวงศ์ศรีนาวนำถุม | ![]() |
ราชวงศ์ที่ปกครองสยาม (พ.ศ. 1781 - 1981) |
![]() |
ราชวงศ์สุพรรณภูมิ (ปกครองกรุงศรีอยุธยา) |