Шанлиурфа
Шаҳр | |
тур. Şanlıurfa курдӣ: Riha арманӣ. Ուռհա | |
![]() | |
37°09′30″ с. ш. 38°47′30″ в. д.HGЯO | |
Кишвар |
![]() |
Мақом | маркази вилоят |
Таърих ва ҷуғрофиё | |
Масоҳат |
|
Баландии марказ | 477 м |
Минтақаи замонӣ | UTC+03:00 |
Аҳолӣ | |
Аҳолӣ |
|
Шиносаҳои ададӣ | |
Нишонаи почта | 63 000 |
Коди мошин | 63 |
|
|
sanliurfa.bel.tr | |
|
|
![]() |
Шанлиурфа ( тур. Şanlıurfa Urkhan, арманӣ. Ուռհա Ուռհա ) - шаҳр дар Туркия, маркази маъмурии Вилояти Шанлиурфа аст.
Номгузорӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Ба забони оромӣ шаҳр Ургой ном дошт. Антиохи IV Эпифан онро Антиохия Каллиргой, Селекус I Никатор - Эдесса, эҳтимолан, ба шарафи номи шаҳри ҳамном дар Юнон номгузорӣ кардааст. Дар доираи румиён, вай номи Аврелий Энтони ва Опеллиус Макриан ва Искандарияро гирифта буд. Дар асрҳои миёна, франкҳо онро Эдесса ва муаллифони Сурия бошанд Урхой / Орхой менависанд. Баъд шаҳр Урфа шуд. Дар забони курдӣ, шаҳр Риха ном дорад.
Соли 1983 ба номҳои вилоят ва шаҳри Урфа префикси Шанли илова карда шуд (Хуб), ба шарафи дастовардҳои шаҳр дар ҷанг бар зидди ба ишғолгарони фаронсавӣ.
Мавқеи ҷуғрофӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Urfaabrahamscave.jpg/250px-Urfaabrahamscave.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/CostumsoftherichfemalesofOrfa.jpg/250px-CostumsoftherichfemalesofOrfa.jpg)
Шаҳри Шанлиурфа дар ҷанубу шарқи Анатолиё ҷойгир аст ва пойтахти вилояти ҳамном мебошад. Аз ҷиҳати ҷуғрофӣ, шаҳр ба Месопотамияи Шимолӣ тааллуқ дорад.
Шанлиурфа дар масофаи 80 км аз Фурот ва 45 км аз сарҳади Туркия ва Сурия дар шимолу ғарби ҳамвории ҳосилхез ҷойгир аст ва дар ғарб, шимол ва шарқ бо кӯҳҳо иҳота шудааст. Дар ҷанубу шарқи водии Харран. Се дарёча аз шаҳр мегузаранд.
Шанлиурфа дар чорроҳаи роҳҳои қадимаи тиҷоратӣ ҷойгир аст.
Ҷойҳои тамошобоб
[вироиш | вироиши манбаъ]Шанлиурфаи муосир байни қисмҳои куҳна ва нави шаҳр тафовути зиёде дорад. Шаҳри куҳна - бо кӯчаҳои танг ва каҷ, аксар вақт барои ҳаракати мошинҳо хеле танг, бо панҷараҳои атрофи хонаҳои бароҳат, бозорҳои рангин, сокинони маҳаллӣ бо либосҳои анъанавии арабӣ ва курдӣ мебошад. Баъзе сокинон он қадар камбағаланд, ки онҳо то ҳол дар ғорҳои дар канори кӯҳ кандашуда зиндагӣ мекунанд. Дар маҳаллаҳои нави шаҳр, баръакс, биноҳои баландошёна ва меҳмонхонаҳои замонавӣ, тарабхонаҳо ва мағозаҳо мавҷуданд.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Urfastreet.jpg/220px-Urfastreet.jpg)
- Осорхонаи Шанлиурфа
Фикри кушодани осорхона дар Шанлиурфа бори аввал дар соли 1948 пайдо шуда буд. Қабл аз ин, намоишгоҳҳои мавҷуда дар Мактаби ибтидоии Ататюрк ҳифз мешуданд. Дар соли 1956, онҳо ба дигар мактаби ибтидоӣ интиқол ёфтанд, аммо бо гузашти вақт норасоии шадид ба миён омад ва дар соли 1969 Осорхонаи Шанлиурфа кушода шуд.
Аз соли 1987 инҷониб, ковишҳо дар ҳафриёти назди обанбори Отатурк гузаронида мешаванд. Аз соли 1995, мутахассисони осорхона дар ковишҳои ҳафриёти дар Гёбекли Теппа ширкат мекунад.
Аммо, бинои осорхона барои ҳамаи экспонатҳо кофӣ набуд; бинобар ин бинои дигар сохта шуд. Ҳоло дар он се толори бостоншиносӣ, толори этнографӣ, маъмурият, намоишгоҳ ва толори конференсия, инчунин китобхона мавҷуданд. Дар таҳхона як анбор, лабораторияи илмӣ ва ҳуҷраи аккосӣ мавҷуд аст.
- Ғоре, ки Иброҳим – пайғамбар таваллуд шудааст
- Кӯли Балиқ бо моҳиҳои муқаддас
- масҷиди Халил Раман. Кӯл дар саҳни ҳавлии масҷиди Халил Раман, дар соли 1211 сохта шудааст.
- Кӯли Айн Зелих
- Масҷиди Ризвани
- Масҷиди бузурги Урфа
- Фаввораи Фируз Бой
- Харобаҳои қалъаи Урфа ва "тахти Нимрӯд"
- Хонаҳои анъанавии Урфа
- Невали Чори
- Гёбекли Теппа
Пайвандҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]- Сафари виртуалии Шанлыурфа (рус.) )
- Таърихи шаҳр (олмонӣ) )
- Эдесса, шаҳри муқаддаси Абгар Бойгонӣ шудааст 15 сентябри 2011 сол. (олмонӣ) )
- Суратҳои куҳна ва нави Санлиурфа Бойгонӣ шудааст 21 июли 2006 сол. (тур.) )
- Вебсайти расмии Шанлиурфа (тур.) )
- Шанлиурфа Ахбор Бойгонӣ шудааст 8 ноябри 2019 сол. (тур.) )
- Ургои модари ҳамаи шаҳрҳои Месопотамия аст (англ.) )
- Маълумот дар бораи сайёҳӣ (англ.) )