شغناني ژبه
عمومي مالومات | |
---|---|
ځانګړې وېشنيزه | |
سیمييزتوب د | |
ليکدود | |
ويونکو شمېر | |
د توکمپوهنې ژبې حالت | |
هېواد |
شغنانی | |
---|---|
شغنی-روشانی | |
xuɣnůni ziv/хуг̌ну̊ни зив, pomiray/помирай зив/خُږنۈنے زِڤ | |
په مورنۍ ژبه | تاجیکستان، افغانستان |
شمېر ويناوال | اصطلاحي تېروتنه: د ناپېژندلې ليکنښې لوښه "۲".e18 |
ژبې | |
عربی، سیریلیک، لاتین | |
ژبکوډونه | |
آيسو ۶۳۹-۳ | sgh |
شغناني یا شغني ژبه یوه له ختیځو ایراني ژبو څخه ده چې نن ورځ د آمو سیند په دواړو غاړو کې عام ده، په ځانګړې توګه د افغانستان د بدخشان ولایت په شغنان ولسوالۍ او د بدخشان تاجکستان ولایت د خاروغ په خودمختاره ښار، راشت قلعه، روښان او مرغاب کې عام دی. د ژبپوهانو ګوره شغني ژبه د پامیر په ژبو کې شامله ده.شغناني ژبه په سیریلیک، فارسي + پښتو او لاتیني تورو لیکل کیړی او په سیریلیک او فارسی + پښتو رسم الخط کې د شغني لیکل ډیر عام دي.شغني ژبه چې د افغانستان په بدخشان ولایت او تاجیکستان په بدخشان ولایت کې ډېره عامه ده،له دري فارسي ژبې څخه يې ډېر اثر ترلاسه کړی دی او له دري فارسي سره ډېر نږدې دی خو د شغني ژبې ځینې کلمې د پښتو ژبې له کلمو سره ورته والی لري.د تاجکی فارسي ژبې تر اغېزې سربېره د روسي کلمو هم اغېزمن شوی دی.[۱]
شغني ابېڅي
[سمول]شغني ابېڅې، لکه د پارسي او د اردو ژبې د ابېڅو په شان د عربي ژبې نه اشتقاق شوې ابېڅې دي چې د هغو غږونو او ځليزو ښکارندويي وکړي کوم چې يوازې په شغني ژبه کې دي او په عربي ژبه کې نه موندل کېږي. دا هغه ابېڅې دي چې د ځينو تورو، ټکو او يا نښو په ځانگړي کېدو سره د څانگړو غږونو لپاره کارېږي.
په شغني ابېڅو کې د عربي ژبې ۲۸ پور شوي توري او د پارسي ژبې ۴ پور شوي توري (چ ,پ, ژ او گ) شامل دي او د پشتو ژبې ۶ پور شوي توري (ځ، ځ، ږ، ښ، ې، ئ) پاتې ۴ توري د شغنی ابېڅو خپل ځانگړي توري دي.[۲]
ا | ب | پ | ت | ث | ج | چ | ح | خ | څ | ځ | د | ذ | ڎ | ر | ز | ژ | ږ | س | ش | ښ |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
ص | ض | ط | ظ | ع | غ | ف | ڤ | ق | ک | گ | ل | م | ن | و | ؤ | ۈ | ه | ی | ې | ئ |
سرچينې
[سمول]- ↑ سرچينې تړی: https://iso639-3.sil.org/code/sgh.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ "اېتنولوګ" (په انګليسي ژبه ). SIL International. لاسرسينېټه ۲۷ جولای ۲۰۱۹. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في:|access-date=
(لارښود)ساتنه CS1: ناپېژانده ژبه (link) - ↑ "اېتنولوګ" (په انګليسي ژبه ). SIL International. لاسرسينېټه ۱۰ مې ۲۰۱۹. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في:|access-date=
(لارښود)ساتنه CS1: ناپېژانده ژبه (link) - ↑ "ScriptSource - Afghanistan". لاسرسينېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في:|access-date=
(لارښود) - ↑ "ScriptSource - Tajikistan". لاسرسينېټه ۲۱ اگسټ ۲۰۲۳. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود); تحقق من التاريخ في:|access-date=
(لارښود)
- ساتنه CS1: ناپېژانده ژبه
- هغه پاڼي چې د ويکيډېټا مالومات کاروي
- هغه پاڼي چې د P31 ځانګړتیاوي کاروي
- هغه پاڼي چې د P279 ځانګړتیاوي کاروي
- هغه پاڼي چې د P2341 ځانګړتیاوي کاروي
- هغه پاڼي چې د P282 ځانګړتیاوي کاروي
- هغه پاڼي چې د P1098 ځانګړتیاوي کاروي
- هغه پاڼي چې د P3823 ځانګړتیاوي کاروي
- هغه پاڼي چې د P17 ځانګړتیاوي کاروي
- هغه پاڼې چي بې پاراميټره مالوماتبکس کېټ کاروي
- هغه پاڼې چي مالوماتبکس کېټ کاروي
- هغه پاڼې چي انځور نلري