لال ہندی
![]() | |
کل آبادی | |
---|---|
اندازہ 60.5 ملین | |
گنجان آبادی والے علاقے | |
![]() | 14.7 ملین[۱][۲] |
![]() | 13.8 ملین[۳] |
![]() | 6.0 ملین[۴] |
![]() | 5.8 ملین[۵] |
![]() | 3.4 ملین |
![]() | 2.9 – 5 ملین[۶] |
![]() | 1.8 ملین[۷] |
![]() | 1.4 ملین[۸] |
![]() | 1.4 ملین[۹] |
![]() | 955,032[۱۰] |
![]() | 817,963[۱۱] |
![]() | 524,000[۱۲] |
![]() | 520,000[۱۳] |
![]() | 443,847[۱۴] |
![]() | 204,000[۱۵] |
![]() | 95,235[۱۶] |
![]() | ~70,000[۱۷] |
![]() | ~114,000[۱۸] |
![]() | ~60,000[۱۹] |
![]() | ~51,000[۲۰] |
![]() | ~24,501 (مایا)[۲۱] |
![]() | ~19,000[۲۲] |
![]() | ~12,000–24,000 |
زباناں | |
امریکین دی مقامی زباناں، انگریزی، ہسپانوی، پرتگیزی، فرانسیسی، ولندیزی | |
مذہب | |
انیوت مذہب مقامی امریکی مذہب مسیحیت |
سرخ ہندی امریکا دے اصل تے قدیم ترین باشندے نيں۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Spreading_homo_sapiens.jpg/200px-Spreading_homo_sapiens.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Buffalo_Hunt.jpg/200px-Buffalo_Hunt.jpg)
لال ہندی( انگریزی چ :ریڈ انڈین) براعظم اتلے تے دکھنی امریکہ دے مڈھ واسیاں یاں اصل باشندیاں نوں آکھئیا جاندا اے جہڑے تقریبا 15 توں 20 ہزار سال پہلے ، آبنائے بیرنگ ٹپ کے ، اتلے چڑھدے ایشیاء توں براعظم اتلے امریکہ پہنچے ۔ ایہہ زیادہ تر منگول نسل دے نیں ، اوداں تاں دوجیاں قوماں نال مل کے اینہاں دیاں کئی قسماں ہوگئیاں نیں ، پر ہن وی بھوری جلد ، سدھے تے کھردرے وال تے بھریاں اکھاں پاروں اینہاں دی منگول نسل نال گہری مشابہت پائی جاندی اے ۔ ایہہ لوک واہی بیجی کردے سن تے مٹر ، آلو ، ہندوانے تے تماکھو ویجدے سن ۔ ایہہ لوک پتھر دے ہتھیار تے اوزار بنان تے اگ توں وی واقف سن ۔ کجھ چر مگروں اینہاں دے کجھ قبیلے گھبلے تے دکھنی امریکہ چ جا کے آباد ہوگئے ۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Quechuawomanandchild.jpg/200px-Quechuawomanandchild.jpg)
جدوں کولمبس امریکا پہنچئیا تے لہندے ادھ کرہ زمین تے کجھ روایتاں موجب 80 لکھ تے کجھ موجب 7 کروڑ ریڈ انڈین آباد سن ۔ بہرحال مؤرخاں دی وڈی گنتی 2 کروڑ تے متفق اے ۔ چنکہ کولمبس دے خیال چ کہ اوہ ہندستان (انڈیا) پہنچ گئیا سی تے اینہاں لوکاں نوں اس نے انڈین (ہندی) دا ناں دتا تے اینہاں دے لالگی ورگے رنگ دے وجہ توں اینہاں نوں ریڈ انڈین (لال ہندی ) آکھئیا جان لگا ۔ بعد چ گھبلے تے دکھنی امریکہ دے ریڈ انڈین بعد چ آن آلے لوکاں نال گھل مل گئے جس نال اک نویں نسل وجود چ آئی ۔
یورپیاں نے اس علاقے تے مل مارن تے اپنیاں آبادیاں بنان لئی اینہاں دا بے دریغ قتل عام کیتا تے کروڑاں دی گنتی چ اباد لال ہندی یورپیاں دے آن مگروں ہزاراں چ رہ گئے خاص طور تے انگریزاں دے مل مارے علاقےآں چ ، کیونجے انگریزاں نے اینہاں دا وی آسٹریلیا دے مڈھ واسیاں دے قتل عام وانگوں اینہاں دا وی قتل عام کیتا تاکہ اوہ زمیناں تے ایتھے دے وسائل تے قبضہ کر سکن ۔ انگریزاں دے نیڑے لال ہندی تے آسٹریلیا دے مڈھ واسی جنوراں توں وی گھٹ اہمیت دے حامل سن تے انگریز اینہاں نوں گھٹ توں گھٹ درجے دے انسان منن لئی تیار نئیں سن ۔
تریخ
[سودھو]قدیم تریخ
[سودھو]بعض مورخین تجویز کردے نيں کہ تقریباً پندرہ توں ویہہ ہزار سال پہلے، آبنائے بیرنگ عبور کرکے، شمال مشرقی ایشیا توں براعظم شمالی امریکا پہنچے سن، بہرحال کچھ تے دلائل پیش کردے نيں کہ کئی مشرقی جنوبی پنڈ ویہہ ہزار توں پرانے ہُندے نيں تے بحر اوقیانوس پار کرکے امریکا پہنچے سن ۔ بھانويں ہور اقوام دے نال اختلاط توں انہاں دی کئی قسماں ہو گئیاں نيں پر ہن وی بھوری جلد، سِدھے، کھردرے، سیاہ بالاں تے بھوری اکھاں دی وجہ توں انہاں وچ گہری مشابہت پائی جاندی اے۔ انہاں لوکاں توں کچھ زراعت پیشہ سن ۔ مٹر، تربوز، آلو تے تمباکو کاشت کردے، پتھر دے اوزار بناتے تے اگ توں واقف سن ۔
جد کولمبس امریکا پہنچیا تاں اس مغربی نصف کرہ ارض اُتے بعض روایات دے مطابق 80 لکھ تے بعض روایات دے بموجب ست کروڑ انڈین آباد سن ۔ بہرحال مؤرخین دی اکثریت دو کروڑ اُتے متفق اے۔ چونکہ کولمبس دے خیال دے مطابق اوہ انڈیا پہنچ گیا سی اس نے انہاں لوکاں نوں انڈین دا ناں دتا، لیکن دراصل ایہ لوک برصغیر توں متعلق نئيں۔ بعد وچ ہندوستان توں تمیز کرنے دے لئی انھاں ریڈ انڈین یعنی سرخ ہندی کہیا جانے لگا۔ بعد وچ وسطی امریکا تے جنوبی امریکا دے انڈین بعد وچ آنے والے لوکاں وچ گھل مل گئے جس توں اک نويں نسل وجود وچ آئی۔
جدید دور
[سودھو]مکمل براعظم امریکا وچ ریڈ انڈین دی تعداد وچ کمی دے اسباب وچ آب و ہوا دی تبدیلی تے وبائی امراض دسے جاندے نيں لیکن مورخین دے بقول اس دا اصل سبب سفید فام آباد کاراں دے ہتھوں انہاں دی نسل کشی اے۔
ناں و تنازع
[سودھو]امریکا دے بہت قبیلے وچ ایہ اصطلاح نسل پرست منیا جاندا اے کیوں کہ درحقیقت ایہ "سرخ ہندی" لوک سرخ نئيں نيں تے ہندی نئيں نيں۔ استعماری عرصے توں سفید فام نوآباد باشندےآں نے سرخ ہندی یا ریڈ انڈین اک بدنام جداں استعمال کيتا سی۔ اج تک ایہ عمل کدی کدائيں جاری اے۔
حوالے
[سودھو]- ↑ http://www.inegi.gob.mx/prod_serv/contenidos/espanol/bvinegi/productos/censos/poblacion/2010/princi_result/cpv2010_principales_resultadosVI.pdf%7B%7Bfull%7Cdate=نومبر 2015}}
- ↑ http://www.somosprimos.com/schmal/schmal.htm%7B%7Bfull%7Cdate=نومبرسانچہ:مردہ ربط 2015}}
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ http://www.ine.gob.gt/sistema/uploads/2014/02/26/L5pNHMXzxy5FFWmk9NHCrK9x7E5Qqvvy.pdf
- ↑ United States Census Bureau. The American Indian and Alaska Native Population: 2010
- ↑ http://estudios.anda.cl/recursos/censo_2012.pdf%7B%7Bfull%7Cdate=نومبرسانچہ:مردہ ربط 2015}}
- ↑ Canada 2011 Census [۱]
- ↑ DANE 2005 National Census
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ "2010 Census graphics of Brazil government". IBGE(Brazilian Institute of Geograph and Statistic. 2015-02-09. https://web.archive.org/web/20200513102438/https://indigenas.ibge.gov.br/graficos-e-tabelas-2. Retrieved on ۹ جون ۲۰۲۳.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ 2005 Census
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lector de Google Drive. Docs.google.com. Retrieved 12 جولائی 2013.
- ↑ The World Factbook Archived 2020-05-09 at the وے بیک مشین. Cia.gov. Retrieved 12 جولائی 2013.
- ↑ Redatam::CELADE, ECLAC – United Nations Archived 2012-06-28 at Archive.is. Celade.cepal.org. Retrieved 12 جولائی 2013.
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: لال ہندی |
- Webarchive template archiveis links
- تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
- امریکی قبیلے
- براعظم امریکا
- امریکین دے نسلی گروہ
- تریخ امریکین
- جنوبی امریکا دے نسلی گروہ
- شمالی امریکا دے نسلی گروہ
- لاطینی امریکا دے نسلی گروہ
- نسل دی تاریخی تعریفاں
- ویکی ڈیٹا توں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل
- لوک
- پرانے نسلی گروہ
- دنیا دے نسلی گروہ
- امریکہ
- دکھنی امریکہ
- برازیل
- کینیڈا
- کینیڈا دی تریخ
- دکھنی امریکہ دے دیسی لوک