افطار
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Common_Iftar_Dish.jpg/220px-Common_Iftar_Dish.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Iftar_buffet%2C_Riyadh.jpg/220px-Iftar_buffet%2C_Riyadh.jpg)
افطار یا روزہ افطار اک اسلامی اصطلاح اے جو اصلن عربی زبان توں ماخوذ اے۔ ایہدا مطلب ختم کرن یا توڑن دا اے۔[۱] روزے داراں دا غروب آفتاب توں بعد یعݨی مغرب دی اذان ویلے روزہ ختم کرنا تے کھاݨا پیݨا افطار کہلاوندا اے تے افطار وچ جو کھاݨا تناول کيتا جاندا اے اوہنوں "افطاری" کہندے نيں۔ مسلمان دن بھر روزہ رکھ کے وڈے اہتمام ناݪ افطار کردے نيں، دسترخوان اُتے کھجوراں، پھݪاں، مشروب تے وکھ وکھ پکوان لازمی سمجھے جاندے نيں۔ مسلم محلےآں وچ افطار دے وقت بہت رونق تے چہل پہل ہُندی اے۔[۲][۳][۴] ایہناں محلےآں وچ انواع و اقسام دے پکواناں، پھلاں تے شربت دیاں دکاناں دیاں قطاراں دکھائی دیندیاں نيں جِتھوں روزے دار حسب منشا اشیائے خور و نوش خرید کے افطاری لئی مسیتاں یا اپݨے گھراں دا رخ کردے نيں۔
افطار دا لفظ
[سودھو]افطار عربی زبان دا لفظ اے، ایہدے معنی ختم کرنا یا معمولی کھانا (ناشتا) وغیرہ دے نيں۔[۵] یعݨی روزہ دار شخص روزہ ختم کرن لئی جو کچھ وی کھا پی لوے "افطار" کہیا جاندا اے۔ غروب آفتاب دے وقت روزہ دا وقت مکمل ہو جاندا اے تے روزہ دار مغرب دی اذان توں بعد اہتمام ناݪ روزہ افطار کردے نيں۔
- روزہ تے افطار: روزہ یا صوم دے معنی "رکنا" دے ہُندے نيں، یعنی صبح صادق توں غروب آفتاب تک روزہ توڑن واݪیاں چیزاں توں رک جاݨا۔ تے افطار اس روک نوں ختم کرن یا توڑن نوں کہیا جاندا اے۔
افطار دے احکام
[سودھو]اُتے بیان کيتا جا چکيا کہ افطار دا مطلب "روزہ ختم کرنا" یا "توڑنا" ہُندا اے۔ رمضان تے رمضان دے علاوہ تمام روزاں دے افطار دا ایہی مطلب ہُندا اے۔ روزہ افطار (روزے نوں ختم کرنا) دو طرحاں ہو سکدا اے:
- وقت اُتے افطار کرنا۔
- وقت توں پہلے افطار کرنا۔
وقت اُتے روزہ افطار
[سودھو]شریعت توں روزہ دے ختم ہوݨ دا جو وقت متعین کيتا اے اودوں افطار کرنا، شریعت دے متعین کردہ وقت اُتے روزہ افطار کرنا، عبادت تے خدا دے حکم دی اطاعت اے، جس طرحاں نماز دے مکمل ہوݨ اُتے سلام دے ذریعہ نماز دی عبادت توں باہر نکلیا جاندا اے، ايسے طرحاں ہور عبادات دا وی محدود وقت متعین ہُندا اے۔ شریعت اسلام نے روزہ دے افطار دا وقت غروب آفتاب نوں متعین کيتا اے، ہور غروب دے وقت کھانا شریعت دا کوئی ضروری حکم نئيں اے، البتہ اودوں روزہ دا وقت ختم ہو جاندا اے تے کھانے پیݨ دی شرعاً اجازت ہُندی اے تے مستحب (بہتر) ایہی اے کہ وقت ختم ہوݨ اُتے کچھ نہ کچھ کھا کر افطار کيتا جائے۔ البتہ کچھ نہ کھانا تے اگلے دن دوسرا روزہ وی نال وچ ملیا لینا، ایہ جمہور دے نزدیک حرام تے مکروہ تحریمی اے۔[۶]
وقت توں پہلاں روزہ افطار
[سودھو]روزے دا ختم وقت غروب آفتاب توں پہلاں قصدن کھا کے یا پی کے روزہ توڑنا، بلا کِسے عُذر دے اسلام وچ حرام تے گناہ اے۔ ایہدی تلافی تے قضا لئی فقہ دیاں کتاباں وچ مسائل لکھے ہوئے نيں۔
مستحبات افطار
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/DATES.jpg/220px-DATES.jpg)
روزہ پاݨی تے کھجور ناݪ افطار کرنا مستحب تے سنت اے۔ افطار دے دسترخوان اُتے کھجور اک بابرکت کھانا تصور کيتا جاندا اے۔ پیغمبر اسلام محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دا فرمان اے:[۷]
” | تم جدوں افطار کرو تاں کجھور توں افطار کرو اس لئی اوہ برکت والی غذا اے، جے کھجور موجود نہ ہووے تاں پاݨی ناݪ افطار کرو اس لئی کہ پاݨی پاک غذا اے ۔ | “ |
رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نماز توں پہلاں کجھور تے پاݨی ناݪ روزہ افطار کردے سن ۔[۸]
کجھور تے پاݨی ناݪ افطار کرنا طبی اعتبار ناݪ وی بہت مفید دسیا جاندا اے، طبی ماہرین دی تحقیق دے مطابق دن بھر بھُکھا رہنے دے بعد فطری طور اُتے جنہاں غذاواں دی جسم نوں لوڑ ہُندی اے کجھور تے پاݨی وچ اوہ غذائیت بھر پور ہُندی اے۔[۹][۱۰]
بہتر وی ایہی سمجھیا جاندا اے کہ پہلے کجھور تے پاݨی توں یا جو کچھ ہلکی غذا موجود ہو اس توں روزہ افطار کر ليا جائے تے نماز مغرب دی نماز ادا کيتی جائے تے نماز دے بعد پیٹ بھر کھانا کھایا جائے۔ مغرب دا وقت بہت کَعھٹ ہُندا اے، رسول اللہ صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم مغرب وچ جلدی کيتا کردے سن تے افطار وی جلدی کردے سن ۔ ماہرین طب وی ہلکی غذا دی تاکید کردے نيں۔ عالم اسلام وچ عموما ایہی رواج اے کہ کجھور تے پانی توں افطار کر کے نماز ادا کيتی جاندی اے تے نماز دے بعد افطار دا دسترخوان تناول کيتا جاندا اے۔
افطار دے پکوان
[سودھو]کجھور تے پانی افطار دے دستر خوان دی ضروری تے بابرکت غذا ہُندی اے۔ اس دے علاوہ افطار دا بہت اہتمام توں انتظام کيتا جاندا اے، پھل، میوے جات تے گوشت وغیرہ توں اُتے تے لذیذ دسترخوان افطار دی زینت ہُندا اے، قسم قسم دے مشروبات دا نظم کيتا جاندا اے۔ گوشت توں بنے متنوع پکوان چنے جاندے نيں۔ افطار دے مشہور روايتی پکوان جو دستر خوان دی زینت ہُندے نيں:
- کھجور
- مشروبات
- پھݪ (ہر قسم دے)
- مصالحہ دار، بیسݨ آݪے تیل دار کھاݨے، پکوڑے، چنے وغیرا ۔
- گوشت توں ناݪ پکوان، کباب، فرائی، چانپ، قیمے وغیرا ۔
- داݪ ناݪ بݨے پکوان، حلیم وغیرا ۔
- مُلکاں دے روايتی پکوان وی دستر خوان دی زینت ہُندے نيں ۔
دنیا وچ افطار
[سودھو]افغانستان
[سودھو]افغانستان وچ افطار اوتھے دے تریخی روايتی پکواناں توں کيتا جاندا اے، جیہدے وچ گوشت توں بنے ہوئے کباب، تلے ہوئے قیمے، کابلی پلاؤ وغیرا شامل ہُندے نيں، اس توں علاوا مِٹھے پکوان وی موجود ہُندے نيں۔
بنگلا دیش
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Common_Iftar_Dish.jpg/220px-Common_Iftar_Dish.jpg)
بنگلا دیش وچ وی افطار دا خوب اہتمام کيتا جاندا اے، جیہدے وچ بنگلا دیشی پکوان، مرچ تے پیاز دے پکوڑے، پوریاں، سموسے تے چنے وغیرہ شامل ہُندے نيں، گوشت تے کباب وی موجود ہُندے نيں۔
برونائی
[سودھو]برونائی وچ اجتماعی افطار اک خاص روایت ہُندی اے، عموما مسجد وچ لوک جمع ہوکے روزہ افطار کردے نيں تے نماز ادا کردے نيں، افطار دے وقت اک خاص قسم دا ڈھول بجایا جاندا اے۔ ہوٹلاں تے خالی تھانواں اُتے افطار دے وسیع دستر خوان سجائے جاندے نيں۔
انڈونیشیا
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/JackfruitKolak.jpg/220px-JackfruitKolak.jpg)
انڈونیشیا وچ افطار اوتھے دی روایت دا اہم حصا اے، عصر دے وقت توں بازار لگ جاندے نيں، اک خاص سارنگ دے نال افطار دے وقت دا اعلان کيتا جاندا اے، عموماً لوک اپنے اہل خانہ دے نال افطار کرنا پسند کردے نيں، اوتھے دے ملکی تے روايتی کھانے تے مٹھائیاں دسترخوان دی زینت ہُندیاں نيں۔
ایران
[سودھو]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/People_eating_Iftar3_together_in_Iran.jpg/220px-People_eating_Iftar3_together_in_Iran.jpg)
ایران وچ عمومن افطار دی تقریبات دا ماحول نئيں اے، لوک اپنے گھراں وچ اہل خانہ دے نال افطار کرنا پسند کردے نيں، اوتھے دے روايتی کھانے تے پکوان گھراں وچ اہتمام توں بنائے جاندے نيں۔ دنیا دا سب توں وڈا افطار دسترخوان امام رضا دے مزار قم وچ ہر سال لگایا جاندا اے جس وچ بارہ ہزار توں ودھ لوک شریک ہُندے نيں۔[۱۱]
پاکستان
[سودھو]پاکستان وچ افطار دی تیاریاں تن گھینٹے پہلے توں شروع ہو جاندیاں نيں، اوتھے دے وڈے وڈے ہوٹل تے ریستوران پکوان بنا کے فروخت کردے نيں، کھانے دی چیزاں عموماً مصالحہ دار تے بھاری ہُندیاں نيں، جداں قیمے دے سموسے، پکوڑے تے تلی ہوئی چیزاں۔ اس دے علاوہ گوشت دے قیمے تے کباب بہت پسند کيتا جاندا اے۔ لوک شام دے کھانے دی طرح افطار کردے نيں۔ ٹیلی ویژن اُتے رمضان توں متعلق مخلتف پروگرام وی نشر ہُندے نيں۔
بھارت
[سودھو]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Different_types_of_food_items_on_Ifter_plate.jpg/220px-Different_types_of_food_items_on_Ifter_plate.jpg)
بھارت وچ وی افطار دا خاص اہتمام ہُندا اے، لوک عموماً اہل خانہ دے نال افطار کرنا پسند کردے نيں، لیکن سماجی تے سیاسی افطار تقریبات دا وی ماحول ہُندا اے، تقریباً تمام مسیتاں وچ افطار دا مفت نظم ہُندا اے۔ کجھور تے پانی خصوصاََ شربت توں افطار کيتا جاندا اے، اس دے بعد سبزی تے گوشت توں بنے پکوان کھائے جاندے نيں۔ تراویح تے عشا دے بعد وی ہلکا کھانا کھایا جاندا اے۔
ہور دیکھو
[سودھو]حوالے
[سودھو]- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ سانچہ:مرجع ويب
- ↑ Remarks at the Annual State Department Iftaar DinnerHillary Clinton: "Actually, we started in 1996 and held the first Ramadan Eid celebration at the White House." Archived 12 يونيو 2018 at the وے بیک مشین
- ↑ القاموس الوحید، وحید الزماں کیرانوی، صفحہ: 1241
- ↑ سانچہ:استشهاد بخبر
- ↑ خرجه أحمد (4/17)، والترمذي رقم: (658)، وقال: حديث حسن، والنسائي في الكبرى رقم: (3319)، وابن ماجه رقم: (1699)، وصححه ابن خزيمة، وابن حبان، والحاكم، وضعفه الألباني في الضعيفة رقم: (6383)، وقال: "والصحيح من فعله صلى الله عليه وسلم".
- ↑ أخرجه أحمد (3/164) وقال شعيب الأرناؤوط: "إسناده صحيح على شرط مسلم, رجاله ثقات رجال الشيخين غير جعفر بن سليمان فمن رجال مسلم"، والترمذي رقم: (696) وقال: هذا حديث حسن غريب، وأبو داود رقم: (2358)، وصححه المناوي في التيسير بشرح الجامع الصغير (2/546)، والألباني.
- ↑ التيسير بشرح الجامع الصغير (1/886)، وفيض القدير شرح الجامع الصغير (3/209).
- ↑ وصفات طبية من الكتاب والسنة (ص: 15).
- ↑ Ahmadi, Gisoo Misha (11 جولائی 2015). "Iran's Mashhad hosts biggest “Iftar” in world". Presstv. presstv.com. https://web.archive.org/web/20200611164415/https://www.presstv.com/Detail/2015/07/11/419846/Iran-Mashhad-Iftar-Ramadan-. Retrieved on 11 مئی 2019.
باہرلے جوڑ
[سودھو]![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: افطار |