پیوتر ستولیپین
پیوتر ستولیپین | |
---|---|
(روسی وچ: Пётр Аркадьевич Столыпин) | |
![]() |
|
جم | 14 اپریل 1862 |
وفات | 5 ستمبر 1911 (49 سال)[۱] |
طرز وفات | مردم کشی |
شہریت | ![]() |
عملی زندگی | |
مادر علمی | سینٹ پیٹرزبرگ سٹیٹ یونیورسٹی (۳۱ اگست ۱۸۸۱–۷ اکتوبر ۱۸۸۵)[۲] |
پیشہ | سیاست دان [۳]، ریاست کار |
پیشہ ورانہ زبان | روسی [۴][۵] |
اعزازات | |
ترمیم ![]() |
وزارت عظمیٰ دے عہدے اُتے ستولیپین دی زندگی فی الواقعی تلوار دی دھار اُتے چلنے دے مترادف سی۔ اوہ اک توں زیادہ بار موت توں ہمکنار ہُندے ہُندے بچے سن ۔ ایہ عہدہ سنبھالدے ہی انہاں اُتے قاتلانہ حملےآں دی ابتدا ہوئے گئی سی۔ مختلف اندازےآں دے مطابق ایسی اٹھ توں اٹھارہ تک کوششاں ہوئیاں سن۔ پہلا قاتلانہ حملہ ہی اپنی شدت تے بعد دے اثرات دے حوالے توں قابل تشویش رہیا سی۔ بارہ اگست 1906 دی صبح تن مرد وزیراعظم دے کنٹری ہاؤس دی دہلیز اُتے پہنچے سن ۔ انہاں وچوں دو نے پولیس والےآں دی وردیاں پہنی ہوئیاں سن تے اک عام لباس وچ ملبوس سی۔ اک پولیس والے نے جس دے ہتھ وچ سیلا سی ستولیپین تک پہنچنے دی سعیکيتی سی لیکن اسنوں روک لیا گیا سی۔ محافظاں دے نال ہاتھا پائی شروع ہوئے گئی سی۔ اس اثناء وچ اک ہولناک دھماکہ ہويا سی۔ منہدم شدہ گھر دے ملبے توں دس افراد دی لاشاں برآمد ہوئیاں سن جنہاں مینں توں دو دہشت گرداں دی سن۔ اِنّے ہی لوک زخمی ہوئے سن ۔ وزیراعظم دی چودہ سالہ دختر تے تن سالہ فرزند شدید زخمی ہوئے سن ۔ خود ستولیپین متاثّر نئيں ہوئے سن ۔
دہشت گردی دے اس واقعے دے چند روز بعد ہی حکومت کیتی جانب توں شدید ردّعمل سامنے آیا سی۔ فوجی عدالتاں قائم ہوئے گئی سن، جنہاں وچ ایداں دے مقدمے پیش کیتے جاندے سن، جو ایداں دے "مجرمانہ اعمال” توں متعلق ہاں جو "اِنّے عیاں ہاں کہ انہاں دی تحقیق کيتا جانا بالکل ضروری نہ ہو”۔ مقدمے دا فیصلہ 48 گھینٹے دے اندر اندر سنیا دتا جاندا سی تے سزا اُتے عمل درآمد چوبیس گھنٹےآں بعد کر دتا جاندا سی۔ اس فیصلے دے بعد دے تن سالاں وچ تقریبا” تن ہزار افراد نوں پھانسی دئ پائی گئی سی۔ ایداں دے ملکاں دے لئی جتھے سزائے موت اختصاصی حالات وچ دتی جاندی سی، ایہ فی الواقعی وڈا صدمہ سی۔ تب توں لوکاں نے پھانسی دے پھندے نوں ” ستولیپین دی نیکٹائی” کہنا شروع کر دتا سی۔ جیل لے جانی والی گڈی نوں تاں اج تک "ستولیپینی” کہیا جاندا اے۔ وزیراعظم نے سخت پالیسیاں اختیار کرکے اپنی شہرت اُتے مہر تصدیق ثبت کر دتی سی۔ انہاں پالیسیاں دے طفیل ہی 1905 دے انقلاب نوں دبا دتا گیا سی۔
زندگی نوں معمول اُتے لیانے دی خاطر صرف طاقت دا استعمال ہی کافی نئيں سی۔ ستولیپین نے سماجی سیاسی اصلاحات کرنے دا ڈول ڈال دتا سی۔ انہاں دی سربراہی وچ کئی تگڑے بامقصد قوانین منظور کیتے گئے جنہاں وچ زرعی اصلاحات، مقامی حکمرانی بارے اصلاحات، ابتدائی تعلیم دا قانون، مذہبی برداشت بارے قانون تے نويں انتخابی قوانین شامل سن ۔ شروع وچ انہاں اصلاحات تے قوانین دی وجہ توں انہاں نوں ملک وچ وسیع مقبولیت حاصل ہوئے گئی سی۔ چونکہ اصلاحات دے لئی طاقت استعمال کیتی جانے لگی سی جس توں ملک دے اندر بے چینی پھیلنا شروع ہوئے گئی سی۔ بادشاہ دے حامی وزیراعظم اُتے الزام لگانے لگے سن کہ اوہ لبرل حلقے دے ہتھوں وچ کھیل رہے نيں تے کساناں نوں پہنچنے والے نقصانات اُتے توجہ نئيں دے رہے۔ ستولیپین دی آزاد حیثیت نے تقریبا” تمام درباریاں نوں انہاں دا مخالف بنا ڈالیا سی۔ سرکار دے بالائی حلفےآں نے اصلاحات نوں روکنے دی کوشش کيتی سی تاکہ سرکار دے پہلے توں موجود نظام نوں برقرار رکھیا جائے۔ بادشاہ دے وی ستولیپین دے نال تعلقات تبدیل ہوئے چکے سن ۔ نکولائی دووم سمجھدے سن کہ ایداں دے لوک جو سخت گیر ہاں تے جنہاں دا ارادہ انتہائی پختہ ہوئے اوہ ” غاصب” ثابت ہوئے سکدے نيں جو انہاں دی حکومت نوں ثانوی حیثیت دینے دا موجب بن سکدے نيں۔
1911 دے ماہ اگست دے اواخر تے ستمبر دے اوائل وچ کیف وچ اک شاندار تقریب کرائی جانی سی۔ شہر وچ بادشاہ تے انہاں دے حواریاں دے استقبال دی تیاریاں دی جا رہیاں سن۔ انہاں نے اس فوجی مشق دا ملاحظہ کرنا سی جو شہنشاہ الیکسابدر دوم دی یادگار دے افتتاح دے موقع اُتے دی جانی سی۔ اپنی تعطیلات نوں پس پشت ڈال کر ستولیپین کیف پہنچ گئے سن ۔ انہاں نوں فورا” باور کرا دتا گیا سی کہ انہاں دی اس تقریب وچ کوئی حیثیت نئيں ہوئے گی۔ وزیر اعظم نوں نہ صرف ایہ کہ بادشاہ دے قافلے دی کسی گڈی وچ جگہ نئيں دتی گئی سی بلکہ انہاں نوں درکار عملہ وی فراہم نئيں کيتا گیا سی۔
کیف دی خفیہ پولیس نے اعلٰی مرتبت مہماناں دی حفاظت دے لئی بہت دیر تک تیاری دی سی۔ سلامتی دے بے مثال اقدامات لئی گئے سن، شہر وچ پورے روس دے بہترین پولیس والے تے خفیہ ایجنٹ پہنچے ہوئے سن ۔
یکم ستمبر نوں زار دے محل دے افراد تے حکومتی اراکین نے کیف شہر دے اوپیرا سیٹر دا کھیل دیکھیا سی۔ ستولیپین پہلی قطار وچ بیٹھے ہوئے سن تے زار دے جھروکے توں زیادہ دور نئيں سن جتھے بادشاہ معظم تے نوابین عظمی جلوہ افروز سن ۔ سٹیج دے اگے آرکسٹرا سی جس دے ڈائریکٹر دی کمر انہاں دے سامنے سی۔ موسیقار نے سفید ململ دا کردا پہنا ہويا سی۔ پِچھے لوکاں دی وڈی تعداد کھیل دیکھنے دے لئی بیٹھی ہوئی سی۔ کوئی وی ہوئے واقعے نوں سمجھ نئيں پایا سی کہ کردے والا شخص کس تیزی دے نال انہاں تک پہنچیا سی تے انہاں دے جسم وچ دو گولیاں اتار دتیاں سن۔ ۔ ۔
پیوتر ستولیپین زخماں دی تاب نہ لیا کے پنج ستمبر 1911 نوں چل بسے سن ۔ ملک اک عظیم مصلح توں محروم ہوئے گیا سی، بہت ممکن اے کہ ایہی اوہ شخصیت سی جو حکومت دا تختہ الٹے جانے نوں روک سکدی سی۔
وزیر اعظم دے قتل دا معاملہ معماں وچ الجھ کر رہ گیا سی۔ اصلاحات پسند وزیراعظم دی جلد موت دے خواہاں لوکاں دی تعداد بہت زیادہ سی۔
لگدا سی کہ معاملہ صاف اے، ستولیپین نوں اک دہشت گرد نے ماریا سی جنہاں دے نال ستولیپین دی لڑائی غیر مصالحانہ سی۔ مگر قاتل نے کیف دے اوپیرا سیٹر دے محافظون توں بچ کر اوتھے وزیراعظم نوں ماریا سی جتھے شہنشاہ خود موجود سن ۔ قاتل نوں اندر آنے دی اجازت کس نے دتی سی؟
اک گل جو کہی جاندی سی اس دا تعلق روس دی ملکہ دے محبوب فرد گریگوری راسپوتین توں سی جنہاں نوں "مقدس باپ” تے معجز صفت” کہیا جاندا سی۔ سائیبیریا دے اس کسان دا شاہی محل اُتے بہت زیادہ اثر سی تے اوہ سرکاری معاملات وچ براہ راست مداخلت کردے سن ۔ ستولیپین نے مطالبہ کيتا سی کہ انہاں نوں راجگڑھ توں کھدیڑ باہر کيتا جائے لیکن نکولائی دوم نے اپنی بیگم دے سامنے شرمسار ہوئے کے کہیا تھا،” جے ملکہ دے ہیجان نوں دور کیتے جانے دی خاطر دس راسپوتین وی موجود ہاں تاں اچھی گل اے ”۔ چنانچہ افواہاں گرم سن کہ ستولیپین دے خلاف سازش دے پس پشت راسپوتین سن ۔ وزیراعظم دے آخری دورہ کیف دا سن کر راسپوتین چیخے سن ،” موت اس دے پِچھے اے، موت اس دے پِچھے اے !”۔ راسپوتین نوں علم سی یا نئيں کہ کیف وچ کیہ ہوئے گا مگر انہاں دی پیشگوئی پوری ہوئے گئی سی۔
ہورویکھو
سودھوحوالے
سودھو- ↑ عنوان : Stolypin, Peter Arcadevich — شائع شدہ از: The Enciclopædia Britannica. Volume XXXII, 1922
- ↑ مصنف: Vasiliy Vodovozov — عنوان : Столыпин, Петр Аркадьевич — شائع شدہ از: Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary. Aux. volume IIa, 1907
- ↑ اجازت نامہ: Creative Commons CC0 License
- ↑ http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119697633 — اخذ شدہ بتاریخ: ۱۰ اکتوبر ۲۰۱۵ — مصنف: Bibliothèque nationale de France — اجازت نامہ: Open License
- ↑ CONOR.SI ID: https://plus.cobiss.net/cobiss/si/sl/conor/189671011