Rosjanie na Łotwie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Flag_of_Latvian_Russians.svg/220px-Flag_of_Latvian_Russians.svg.png)
Rosjanie na Łotwie – mniejszość narodowa licząca około 490 000 ludzi i stanowiąca około 25% wszystkich mieszkańców Łotwy.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwszymi Rosjanami na Łotwie byli kupcy. Populacja Rosjan zwiększyła się w XVII w. po przybyciu staroobrzędowców[1]. W XVIII wieku Łotwa stała się częścią Imperium Rosyjskiego. W tym czasie na Łotwę przybyła kolejna fala Rosjan. W 1935 roku Rosjanie stanowili około 10% mieszkańców Łotwy. Największa fala rosyjskiej imigracji miała miejsce po włączeniu Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej do ZSRR[2]. W 1989 roku Rosjanie stanowili 34% mieszkańców Łotwy[3].
Współczesność
[edytuj | edytuj kod]Po odzyskaniu niepodległości przez Łotwę liczba Rosjan zaczęła się powoli kurczyć. Współcześnie Rosjanie stanowią około 25% mieszkańców Łotwy, co czyni ich największą mniejszością narodową państwa[4]. Rosjanie mieszkają głównie w miastach; stanowią dużą część mieszkańców Rygi i Dyneburga[3]. Według łotewskiego prawa prawo do obywatelstwa kraju przysługuje jedynie osobom, które posiadały je przed radziecką aneksją Łotwy 16/17 czerwca 1940 oraz ich potomkom. Obywatelstwo można uzyskać, jeżeli żyje się na Łotwie dłużej niż pięć lat (licząc od 4 maja 1990), posiada legalne zatrudnienie, zna język łotewski, konstytucję i zobowiąże się do lojalności wobec państwa. Prawo do ubiegania się o obywatelstwo nie przysługuje przy tym byłym pracownikom radzieckich służb specjalnych, emerytowanym oficerom Armii Radzieckiej, wszystkim, którzy sprzeciwiali się niepodległości Łotwy, oraz propagatorom ustroju totalitarnego i idei komunistycznych. Z tego powodu znaczna część zamieszkujących Łotwę Rosjan należy do grupy nieobywateli. Jedynym językiem urzędowym Łotwy jest łotewski. W 2012 roku odbyło się referendum konstytucyjne w sprawie ustanowienia rosyjskiego drugim językiem państwowym; w głosowaniu projekt zmian został odrzucony. W 2022 roku przyjęta została ustawa, która zakłada, że do 2025 w szkołach ma być stopniowo likwidowana zasada dwujęzyczności, a przedstawiciele mniejszości rosyjskiej po rosyjsku będą mogli się uczyć tylko języka rosyjskiego i kultury rosyjskiej[5][6][7][8]. Do najważniejszych ugrupowań politycznych powiązanych z rosyjską mniejszością należą: Socjaldemokratyczna Partia Zgoda oraz Rosyjski Związek Łotwy[9].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Russians_in_Baltic_States_%282021%29.svg/220px-Russians_in_Baltic_States_%282021%29.svg.png)
Znani Rosjanie z Łotwy
[edytuj | edytuj kod]- Artjoms Rudņevs
- Siergiej Eisenstein
- Michaił Eisenstein
- Anatolij Sołowjow
- Wieniamin Kawierin
- Marija Naumova
- Ņikita Ņikiforovs
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Подмазов А. Раннее старообрядчество в Латвии - Латвия - История Староверия (по регионам) - Тематический каталог - Самарское староверие [online], samstar-biblio.ucoz.ru [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ Russians [online], Minority Rights Group, 19 czerwca 2015 [dostęp 2023-01-17] (ang.).
- ↑ a b Russians in Latvia | On Latvia [online] [dostęp 2023-01-17] (ang.).
- ↑ Spis powszechny 2011 [online] [zarchiwizowane z adresu 2012-01-29] .
- ↑ UN experts slam Latvia for clamping down on Russian-language minorities [online], POLITICO, 8 lutego 2023 [dostęp 2023-02-10] (ang.).
- ↑ ONZ ostrzega Łotwę: zmiany w szkołach dla mniejszości narodowych można uznać za dyskryminację [online], lrt.lt, 9 lutego 2023 [dostęp 2023-02-10] (pol.).
- ↑ Latvia: UN experts concerned about severe curtailment of minority language education [online], OHCHR [dostęp 2023-02-10] (ang.).
- ↑ Luksus własnego zdania Jana Rokity. ONZ atakuje Łotwę [online], plus.dziennikpolski24.pl, 10 lutego 2023 [dostęp 2023-02-10] (pol.).
- ↑ Nowa Europa Wschodnia [online], new.org.pl [dostęp 2023-01-17] .