Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
Polska
Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Polski Władza wykonawcza
Władza sądownicza
Kontrola państwowa
Finanse
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Pierwsi_Prezesi_S%C4%85du_Najwy%C5%BCszego_2018.jpg/220px-Pierwsi_Prezesi_S%C4%85du_Najwy%C5%BCszego_2018.jpg)
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego – organ polskiego Sądu Najwyższego.
Opis
[edytuj | edytuj kod]Powołuje go Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na sześcioletnią kadencję spośród sędziów Sądu Najwyższego (SN) w stanie czynnym (obowiązuje ograniczenie następujących bezpośrednio po sobie kadencji do dwóch), a wyboru dokonuje spośród pięciu kandydatów przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego. Osoba powołana na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego może zajmować to stanowisko tylko do czasu przejścia w stan spoczynku, przeniesienia w stan spoczynku albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego[1].
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego z urzędu jest Przewodniczącym Trybunału Stanu oraz nieistniejącego de facto Najwyższego Trybunału Narodowego. Jest także z urzędu członkiem Krajowej Rady Sądownictwa.
Według ustawy o Sądzie Najwyższym Pierwszy Prezes kieruje pracami Sądu Najwyższego i reprezentuje go na zewnątrz. Ma szereg uprawnień w zakresie funkcjonowania Sądu Najwyższego. Do końca VIII kadencji Sejmu RP spośród sędziów SN wskazywał także trzech członków Państwowej Komisji Wyborczej[2].
Lista Pierwszych Prezesów Sądu Najwyższego
[edytuj | edytuj kod]- Stanisław Pomian-Srzednicki (1 września 1917 – 28 lutego 1922)
- Franciszek Nowodworski (1 marca 1922 – 3 sierpnia 1924)
- Władysław Seyda (22 września 1924 – 17 stycznia 1929)
- Leon Supiński (17 stycznia 1929 – wrzesień 1939)
- Wacław Barcikowski (26 stycznia 1945 – 12 listopada 1956)
- Jan Wasilkowski (12 grudnia 1956 – 22 maja 1967)
- Zbigniew Resich (23 maja 1967 – 21 stycznia 1972)
- Jerzy Bafia (21 stycznia 1972 – 1 kwietnia 1976)
- Włodzimierz Berutowicz (1 kwietnia 1976 – 14 maja 1987)
- Adam Łopatka (14 maja 1987 – 30 czerwca 1990)
- Adam Strzembosz (1 lipca 1990 – 17 października 1998)
- Lech Gardocki (17 października 1998 – 18 października 2010)[3]
- Stanisław Dąbrowski (19 października 2010 – 9 stycznia 2014)
- p.o. Lech Krzysztof Paprzycki (9 stycznia 2014 – 30 kwietnia 2014) – po śmierci sędziego Stanisława Dąbrowskiego[4]
- Małgorzata Gersdorf (30 kwietnia 2014 – 30 kwietnia 2020)[5][6]
- p.o. Józef Iwulski (4 lipca 2018 – 12 września 2018) – na czas nieobecności sędzi Małgorzaty Gersdorf[7][8]
- p.o. Dariusz Zawistowski (13 września 2018 – 1 stycznia 2019[a]) – na czas nieobecności sędzi Małgorzaty Gersdorf[9]
- p.o. Kamil Zaradkiewicz (1 maja 2020 – 15 maja 2020) – po upływie kadencji sędzi Małgorzaty Gersdorf i niewyłonieniu jej następcy[10].
- p.o. Aleksander Stępkowski (15 maja 2020 – 25 maja 2020) – po upływie kadencji sędzi Małgorzaty Gersdorf i niewyłonieniu jej następcy oraz rezygnacji p.o. Kamila Zaradkiewicza[11]
- Małgorzata Manowska (od 26 maja 2020[12])
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ 1 stycznia 2019 weszła w życie uchwalona z wniosku posłów partii Prawo i Sprawiedliwość przez Sejm 21 listopada 2018 ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym uznającą kadencję Małgorzaty Gersdorf jako Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego za nieprzerwaną.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Art. 12 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2024 r. poz. 622)
- ↑ Art. 157 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2022 r. poz. 1277)
- ↑ Pierwsza kadencja w okresie 17 X 1998 – 17 X 2004, druga kadencja 18 X 2004 – 18 X 2010.
- ↑ Pogrzeb Stanisława Dąbrowskiego, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. sn.pl. [dostęp 2020-05-01].
- ↑ Małgorzata Gersdorf I Prezesem Sądu Najwyższego. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 30.04.2014. [dostęp 2016-05-02].
- ↑ Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego – prof. dr hab. Małgorzata Gersdorf. sn.pl. [dostęp 2018-07-21].
- ↑ Małgorzata Gersdorf idzie na urlop i wyznacza pełniącego obowiązki sędziego Józefa Iwulskiego. wyborcza.pl. [dostęp 2018-09-11].
- ↑ Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Aktualności / Wydarzenia / Komunikat ws. przejścia w stan spoczynku grupy sędziów Sądu Najwyższego. www.prezydent.pl. [dostęp 2018-09-19].
- ↑ Duda zdecydował, kto stanie na czele Sądu Najwyższego. Siedmiu sędziów pójdzie w odstawkę | Polityka – Wiadomości Gazeta.pl. wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2018-09-19].
- ↑ To on zastąpi Gersdorf w SN. Jest decyzja prezydenta. dorzeczy. [dostęp 2020-04-30].
- ↑ Prezydent powierzył obowiązki I Prezesa SN sędziemu Aleksandrowi Stępkowskiemu. www.prezydent.pl. [dostęp 2020-05-15].
- ↑ Małgorzata Manowska powołana na stanowisko I Prezesa Sądu Najwyższego. www.prezydent.pl. [dostęp 2020-05-30].