Okręg Korpusu Nr I
Okręg Korpusu Nr I (OK I) – okręg wojskowy Wojska Polskiego II RP w latach 1921–1939 z siedzibą dowództwa w Warszawie.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Okr%C4%99g_Generalny_Warszawa.jpg/240px-Okr%C4%99g_Generalny_Warszawa.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/DOK_w_1939.jpg/220px-DOK_w_1939.jpg)
- Zasięg terytorialny okręgu
Na podstawie rozkazu O. I. Szt. Gen. 6443.Org. ministra spraw wojskowych z dniem 1 września 1924 z Okręgu Korpusu Nr I wyłączone zostały powiaty: białostocki, szczuczyński i wysokomazowiecki, i wcielone do Okręgu Korpusu Nr III, do rejonu służb Grodno[1]. W związku z powyższym dowódcy Okręgu Korpusu Nr III podporządkowano: Dowództwo 1 Dywizji Kawalerii, Dowództwo Artylerii Konnej 1 Dywizji Kawalerii, 10 puł., 8 dak, szw. zapas. 1 puł., szw. zapas. 2 puł., składnicę wojenną 1 pap Leg., OZM Nr III, PKU Białystok, Szpital Rejonowy Białystok, Filię Rejonowego Zakładu Gospodarczego, oficera łączności WWKol. Wilno w Białymstoku, 9 psk w Grajewie i Komendę Obozu Warownego w Osowcu. Pod względem terytorialnym w OK III pozostał III/42 pp w Osowcu oraz I i II/42 pp w Białymstoku[2].
26 marca 1934 roku, w związku z przeniesieniem PKU Modlin do Płońska oraz wydzieleniem miasta Przasnysz z granic garnizonu Ciechanów, minister spraw wojskowych rozkazem B. Og. Org. 1060/Org. Dysl. ustanowił nowe garnizony w Płońsku i Przasnyszu[3].
W 1939 roku Okręg Korpusu Nr I obejmował swoim zasięgiem (...)[4].
Jednostki i instytucje wojskowe na obszarze OK I
[edytuj | edytuj kod]Naczelne władze wojskowe
[edytuj | edytuj kod]- Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych w Warszawie
- Sztab Generalny Wojska Polskiego w Warszawie
- Ministerstwo Spraw Wojskowych w Warszawie
Dowództwa
[edytuj | edytuj kod]- Dowództwo Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie
- Dowództwo 8 Dywizji Piechoty w Twierdzy Modlin
- Dowództwo 18 Dywizji Piechoty w Łomży
- Dowództwo 28 Dywizji Piechoty w Warszawie
- Dowództwo 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie (1924-1939)
- Dowództwo I Brygady Kawalerii w Warszawie (1924-1937)
- Dowództwo Mazowieckiej Brygady Kawalerii w Warszawie (1937-1939)
- Dowództwo Twierdzy Zegrze
Oddziały i pododdziały broni
[edytuj | edytuj kod]- 13 pułk piechoty w Pułtusku
- 15 pułk piechoty „Wilków” w Dęblinie
- 21 pułk piechoty „Dzieci Warszawy” w Warszawie
- 32 pułk piechoty w Twierdzy Modlin
- III/32 pp w Działdowie
- 33 pułk piechoty w Łomży
- batalion zapasowy 33 pułku piechoty w Zambrowie
- 36 pułk piechoty Legii Akademickiej w Warszawie
- 42 pułk piechoty w Białymstoku
- 71 pułk piechoty w Zambrowie (do 1926 w Ostrowi Mazowieckiej)
- 72 pułk piechoty w Radomiu
- batalion stołeczny w Warszawie
- 3 batalion strzelców w Rembertowie
Artyleria
- 1 Grupa Artylerii w Warszawie (1929-1939)
- 1 pułk artylerii najcięższej w Górze Kalwarii
- 1 pułk artylerii ciężkiej w Modlinie
- 2 dywizjon pomiarów artylerii w Rembertowie
- 32 dywizjon artylerii lekkiej w Rembertowie (pododdział manewrowy CWP)
- 11 Grupa Artylerii w Warszawie (1929-1938)
- Grupa Artylerii Przeciwlotniczej w Warszawie (1938-1939)
Lotnictwo
- 1 Grupa Aeronautyczna w Warszawie (1929-1935)
- 1 Grupa Lotnicza w Warszawie (1935-1939)
- 1 pułk lotniczy w Warszawie
- 2 batalion balonowy w Jabłonnie
Bronie Pancerne
- 3 pułk pancerny w Modlinie (1931-1934)
- 1 dywizjon samochodowy w Warszawie (1921-1933)
- 3 batalion czołgów i samochodów pancernych w Warszawie (1933-1935)
- 3 batalion pancerny w Warszawie (1935-1939)
- 1 dywizjon pociągów pancernych w Jabłonnie
- 1 Grupa Pancerna w Warszawie (1937-1939)
- 3 Grupa Pancerna w Warszawie (1938-1939)
Saperzy
- 1 pułk saperów w Modlinie (1921-1929) → 1 batalion saperów Legionów w Modlinie (1939)
- 2 pułk wojsk kolejowych w Legionowie (1921-1924) → 2 pułk saperów kolejowych (1924-1929) → 2 batalion mostów kolejowych (1929-1939)
- 1 Brygada Saperów w Warszawie (1929-1934)
- 1 Grupa Saperów w Warszawie (1934-1939)
- 2 pułk saperów w Puławach (1921-1929) → 2 batalion saperów w Puławach (1929-1939) → 2 pułk Saperów Kaniowskich w Puławach (1939)
- 3 Brygada Saperów w Modlinie
- batalion elektrotechniczny w Nowym Dworze Mazowieckim
- batalion mostowy w Kazuniu
- batalion silnikowy w Modlinie
Wojska Łączności
- Dowództwo 1 Grupy Łączności w Warszawie (1929-1934 i 1939)
- Dowództwo 2 Grupy Łączności w Warszawie (1939)
- 1 pułk łączności w Zegrzu
- pułk radiotelegraficzny w Warszawie (1924-1939)
- II baon pułku radiotelegraficznego w Beniaminowie (1924-1939)
- 1 batalion telegraficzny w Zegrzu (pododdział manewrowy CWŁ)
- 1 pluton radiotelegraficzny w Warszawie
- kadra 1 dywizjonu taborów w Warszawie
- Rejonowy Inspektorat Koni Ciechanów
- Rejonowy Inspektorat Koni Dęblin
- Rejonowy Inspektorat Koni Mińsk Mazowiecki
- Rejonowy Inspektorat Koni Ostrołęka
- Rejonowy Inspektorat Koni Płock
- Rejonowy Inspektorat Koni Warszawa
Żandarmeria
- 1 dywizjon żandarmerii w Warszawie (1919-1939)
Służby
[edytuj | edytuj kod]- Służba zdrowia
- Osobny artykuł:
- 1 Szpital Okręgowy w Warszawie
- 1 batalion sanitarny w Warszawie (1922-1931)
- Główna Składnica Sanitarna Nr 1 w Warszawie
- Kierownictwo Zaopatrzenia Sanitarnego w Warszawie
- Wojskowa Pracownia Weterynaryjna w Warszawie
- Wojskowy Instytut Geograficzny w Warszawie
- Służba sprawiedliwości
- Osobny artykuł:
- Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie
- Prokuratura Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie
- Wojskowy Sąd Okręgowy Nr I w Warszawie
- Wojskowa Prokuratura Okręgowa nr 1 w Warszawie
- Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie
- Wojskowy Sąd Rejonowy w Modlinie
- Wojskowy Sąd Rejonowy w Łomży
- Wojskowe Więzienie Śledcze nr 1
Służba uzupełnień
[edytuj | edytuj kod]- Powiatowa Komenda Uzupełnień Warszawa Miasto I
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Warszawa Miasto II
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Warszawa Miasto III
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Warszawa Miasto Powiat
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Ciechanów
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Sochaczew z siedzibą w Grodzisku Mazowieckim (1921-1925)
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Grodzisk Mazowiecki (1925[5]-1938)
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Łomża
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Ostrów Łomżyński (do 1926) → PKU Ostrów Mazowiecka
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Ostrów Mazowiecka (1926-1928) → PKU Małkinia
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Małkinia (1928-1938)
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Mińsk Mazowiecki
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Płock
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Modlin (do 1933[6])
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Płońsk (1933-1938)
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Puławy
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Pułtusk
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Radom
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Modlin
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Białystok - ustanowiona 24 czerwca 1919 roku, podległa DOGen. „Warszawa”, obejmowała powiaty białostocki, bielski i sokólski[7]
- Powiatowa Komenda Uzupełnień Suwałki z tymczasową siedzibą w Grodnie - ustanowiona 24 czerwca 1919 roku, podległa DOGen. „Warszawa”, obejmowała powiaty suwalski, sejneński i augustowski[7]
W latach 1938–1939
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Komendy_rejon%C3%B3w_uzupe%C5%82nie%C5%84_OK_I.jpg/240px-Komendy_rejon%C3%B3w_uzupe%C5%82nie%C5%84_OK_I.jpg)
- Komenda Rejonu Uzupełnień Warszawa Miasto I
- Komenda Rejonu Uzupełnień Warszawa Miasto II
- Komenda Rejonu Uzupełnień Warszawa Miasto III
- Komenda Rejonu Uzupełnień Warszawa Miasto IV
- Komenda Rejonu Uzupełnień Warszawa Powiat
- Komenda Rejonu Uzupełnień Ciechanów
- Komenda Rejonu Uzupełnień Grodzisk Mazowiecki
- Komenda Rejonu Uzupełnień Łomża
- Komenda Rejonu Uzupełnień Małkinia
- Komenda Rejonu Uzupełnień Mińsk Mazowiecki
- Komenda Rejonu Uzupełnień Płock
- Komenda Rejonu Uzupełnień Płońsk
- Komenda Rejonu Uzupełnień Puławy
- Komenda Rejonu Uzupełnień Pułtusk
- Komenda Rejonu Uzupełnień Radom
Służba duszpasterstwa
[edytuj | edytuj kod]- Parafia Wojskowa Dęblin
- Parafia Wojskowa Mińsk Mazowiecki
- Osobny artykuł:
Szkolnictwo wojskowe
[edytuj | edytuj kod]- Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie
- Wyższa Szkoła Wojenna w Warszawie
- Szkoła Podchorążych Inżynierii w Warszawie
- Centrum Wyszkolenia Artylerii Przeciwlotniczej w Warszawie
- Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych w Modlinie
- Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie
- Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu
- Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie
- Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie
- Komenda CWSan. przy ul. Górnośląskiej 45
- Szkoła Podchorążych Sanitarnych w Szpitalu Ujazdowskim przy Alejach Ujazdowskich
- Szpital Szkolny CWSan. (b. Szpital Ujazdowski)
- Komenda szpitala przy ul. Pięknej
- Centrum Wyszkolenia i Badań Weterynaryjnych w Warszawie
- Szkoła Podoficerów Zawodowych Służby Weterynaryjnej w Warszawie
- Szkoła Podchorążych Piechoty w Komorowie-Ostrowi Mazowieckiej
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Odznaka_SPP_OKI.jpg/200px-Odznaka_SPP_OKI.jpg)
- Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie
- Mazowiecka Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii w Zambrowie
- Oficerska Szkoła Topografów w Warszawie
- Grupa Szkół Lotniczych w Warszawie (1937-1939)
- Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa w Dęblinie
- Szkoła Zbrojmistrzów w Warszawie
- Szkoła Gazowa w Warszawie
- Centralny Instytut Wychowania Fizycznego w Warszawie-Bielanach
- Osobny artykuł:
Władze garnizonowe
[edytuj | edytuj kod]- Komenda Miasta Warszawa
- Komenda Placu Dęblin
- Komenda Placu Jabłonna
- Komenda Placu Ostrów Mazowiecka
- Komenda Placu Płock
- Komenda Placu Zegrze
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 17 czerwca 1924, poz. 360.
- ↑ Poszerzenie O.K. III. „Polska Zbrojna”. 254, s. 4, 1924-09-16. Warszawa..
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 3 z 26 marca 1934 roku, poz. 27.
- ↑ Wykaz komend rejonów uzupełnień w: Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131
- ↑ 29 kwietnia 1925 roku Minister Spraw Wojskowych zmienił nazwę PKU Sochaczew na PKU Grodzisk Mazowiecki. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 14 z 29 kwietnia 1925 roku, poz. 151.
- ↑ Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 22 grudnia 1933 r., poz. 205. W związku z przeniesieniem Powiatowej Komendy Uzupełnień z Modlina do Płońska Minister Spraw Wojskowych zmienił nazwę PKU Modlin na PKU Płońsk.
- ↑ a b Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 72 z 3 lipca 1919 roku, poz. 2372.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W”. Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3.