Mungo (ssaki)
Mungos | |||
É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier, 1795[1] | |||
![]() Mungo pręgowany (M. mungo) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Infrarząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj |
mungo | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Viverra mungo J.F. Gmelin, 1788 | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
| |||
Zasięg występowania | |||
![]() Mungos gambianus Mungos mungo |
Mungo[5] (Mungos) – rodzaj ssaków z podrodziny Mungotinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce[6][7][8].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała (bez ogona) 30–45 cm, długość ogona 17,8–31 cm, długość tylnej stopy 5,3–9 cm, długość ucha 2–3,6 cm; masa ciała 0,89–2,2 kg[7][9].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniowali w 1795 roku francuscy zoolodzy Étienne Geoffroy Saint-Hilaire i Frédéric Cuvier w artykule dotyczącym teriologii opublikowanym na łamach Magasin Encyclopédique: ou journal des sciences, des lettres et des arts[1]. Autorzy nie wskazali gatunku typowego; w 1819 roku Muirhead wyznaczył jako gatunek typowy Viverra mungo J.F. Gmelin, 1788[10][2], jednak McKenna i Bell w 1997 argumentowali że to Herpestes fasciatus (Desmarest, 1823) powinien być traktowany jako typ[11].
- Mungos (Mungo, Mongo): tel. mangīsu ‘mangusta’ lub mar. mangus ‘mangusta’[12].
- Ariela: heb. Ariel ‘lew Boży’; później ’duch wody, duch powietrza’[13]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Ariela taenionota Desmarest, 1823 (= Viverra mungo J.F. Gmelin, 1788).
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[14][9][6]:
Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[5] | Podgatunki[7][6][9] | Rozmieszczenie geograficzne[7][6][9] | Podstawowe wymiary[7][9][c] | Status IUCN[15] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Mungos mungo | (J.F. Gmelin, 1788) | mungo pręgowany | gatunek monotypowy | Czarna Afryka (z wyjątkiem lasów deszczowych i obszarów pustynnych) w Senegalu i Gambii, na wschód do Erytrei i Somalii, na południe do Angoli, północno-wschodniej Namibii i wschodniej Południowej Afryki | DC: 30–40 cm DO: 18–31 cm MC: 0,9–1,9 kg |
LC |
![]() |
Mungos gambianus | (Ogilby, 1835) | mungo gambijski | gatunek monotypowy | zachodnia Afryka od Senegalu i Gambii, na wschód do Nigerii | DC: 30–45 cm DO: 23–29 cm MC: 1–2,2 kg |
LC |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.
Opisano również gatunki wymarłe[16]:
- Mungos dietrichi Petter, 1963[17] (Afryka; pliocen–plejstocen)
- Mungos minutus Petter, 1973[18] (Afryka; plejstocen).
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier. Mammalogie. „Magasin Encyclopédique: ou journal des sciences, des lettres et des arts”. 2, s. 184, 187, 1795. (fr.).
- ↑ a b L. Muirhead: Mazology. W: D. Brewster: The Edinburgh encyclopaedia. Cz. 13. Edinburg: William Blackwood, 1819, s. 415. (ang.).
- ↑ R.-P. Lesson: Nouveau Tableau du Règne Animal: Mammifères. Paris: Arthus Bertrand, 1842, s. 63. (fr.).
- ↑ J.E. Gray. A revision of the genera and species of Viverrine animals (Viverridae) founded on the collection in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 565, 1864. (ang.).
- ↑ a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 144. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 418. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ a b c d e J.S. Gilchrist, A.P. Jennings, G. Veron & P. Cavallini (koordynator): Family Herpestidae (Mongooses). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 327–328. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Mungos. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2019-10-02].
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 659. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ R.V. Melville & J.D.D. Smith: Official lists and indexes of names and works in zoology. Londyn: ICZN, 1987, s. 128. ISBN 0-85301-004-8. (ang.).
- ↑ M.C. McKenna & S.K. Bell: Classification of mammals above the species level. Nowy Jork: Columbia University Press, 1997, s. 239. ISBN 978-0-231-11013-6. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 434.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 121.
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-12-15]. (ang.).
- ↑ Home. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-02]. (ang.).
- ↑ J.S. Zijlstra , Mungos Geoffroy Saint-Hilaire & Cuvier, 1795, Hesperomys project (Version 23.8.1), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2023-12-15] (ang.).
- ↑ G. Petter. Étude de quelques Viverridés (Mammifères, Carnivores) du Pléistocène inférieur du Tanganyika (Afrique orientale). „Comptes Rendus Sommaires de la Société Géologique de France”. 7 (5), s. 265–274, 1963. (fr.).
- ↑ G. Petter: Carnivores pléistocènes du ravin d’Olduvai (Tanzanie). W: L.S.B. Leakey, R.J.G. Savage & S.C. Coryndon (redaktorzy): Fossil Vertebrates of Africa. Cz. 3. London: Academic Press, 1973, s. 44–100. ISBN 978-0-12-440403-8. (ang. • fr.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).