Miles Dempsey
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1915–1947 |
Siły zbrojne | |
Stanowiska |
dowódca 13 Brygady, |
Główne wojny i bitwy | |
Późniejsza praca |
prezes zarządu spółki monopolowej |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Miles Christopher Dempsey (ur. 15 grudnia 1896 w New Brighton, zm. 6 czerwca 1969 w Yattendon) – brytyjski wojskowy, generał, żołnierz obu wojen światowych, dowódca brytyjskiej 2 Armii.
Jako młodszy oficer walczył we Francji na froncie zachodnim I wojny światowej, gdzie został ranny, po czym pozostawał w aktywnej służbie przez cały okres międzywojenny, piastując różne stanowiska w najdalszych zakątkach Imperium Brytyjskiego. Podczas II wojny światowej utrzymywał bliskie stosunki z marsz. Bernardem Montgomerym i dowodził 13 Brygadą podczas kampanii francuskiej, następne dwa lata spędził na szkoleniu żołnierzy w Anglii, po czy objął dowództwo nad XIII Korpusem podczas inwazję na Sycylię i Włochy w 1943 roku. Później dowodził brytyjską 2 Armią podczas bitwy o Normandię i pościgu za niemieckimi oddziałami do Belgii. Był pierwszym dowódcą armii brytyjskiej, który przekroczył Ren. Jako wysoce profesjonalny i oddany żołnierz, który zasłynął ze skuteczności w działaniu przy minimalizowaniu strat własnych, Miles Dempsey był ceniony zarówno przez swoich przełożonych, jak i podwładnych, chociaż wciąż pozostaje stosunkowo mało znanym dowódcą z czasów II wojny światowej.
Młodość i udział w I wojnie światowej
[edytuj | edytuj kod]Miles Dempsey urodził się w New Brighton w hrabstwie Merseyside w Anglii, 15 grudnia 1896 r[1]. Był potomkiem wpływowej irlandzkiej rodziny wywodzącej się z hrabstw Offaly i Laois o bardzo długiej historii. Jego przodek, Terence O’Dempsey, wicehrabia Clanmalier, był lojalny wobec katolickiego króla Jakuba II, w wyniku czego stracił wszystkie swoje ziemie w 1691 r. Gałąź rodziny Dempseyów opuściła Irlandię i wyemigrowała do Cheshire[2].
Miles Christopher był trzecim i najmłodszym synem Arthura Francisa i Margaret Maud Dempsey[1]. Uczył się w Shrewsbury School, do której wstąpił w 1911 roku, a trzy lata później został kapitanem drużyny krykieta. Porzucił jednak ścieżkę naukową dla kariery wojskowej i po opuszczeniu Shrewsbury uczęszczał do Royal Military Collage w Sandhurst[3][4].
Podczas I wojny światowej Dempsey, w wieku zaledwie 17 lat, zgłosił się na ochotnika do armii brytyjskiej. Po ukończeniu Royal Military College w lutym 1915 roku, sześć miesięcy po wybuchu wojny, został powołany na stanowisko podporucznika Królewskiego Pułku Berkshire[5][6]. Awansowany na porucznika w sierpniu 1915[7][8], służył na froncie zachodnim z 1. batalionem Royal Berkshires od czerwca 1916 roku. Batalion był jednostką regularnej armii, która w ramach 6 Brygady 2 Dywizji (choć w chwili przybycia Dempseya batalion został przeniesiony do 99 Brygady tej samej dywizji), była jedną z pierwszych jednostek Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego, które zostały wysłane za granicę i stacjonowały z dala od okopów w sektorze Béthune[9].
Dempsey, pełniący funkcję dowódcy plutonu w kompanii D, po raz pierwszy wziął udział w walce podczas bitwy pod Delville Wood pod koniec lipca 1916, będącej cześć ofensywy nad Sommą. Batalion, choć wykonał postawione przed nim zadanie, poniósł ciężkie straty, w tym 8 oficerów, po czym został zluzowany i nie widział dalszych walk przez rok. Wskutek ubytku dużej części kadry oficerskiej w batalionie, Dempsey został awansowany na kapitana i objął dowództwo kompanii D, a później kompanii B. W listopadzie batalion wziął udział w ataku na Munich Trench, w pobliżu rzeki Serre. Podobnie jak w Delville Wood na początku roku atak był udany, ale przyniósł duże straty, chociaż Dempsey ponownie nie został nawet draśnięty i wkrótce nagrodzono go urlopem w Anglii. W lutym 1917 został adiutantem dowódcy batalionu[10].
Po atakach w pobliżu Miraumont, a następnie Oppy, podczas których kapral Lance James Welch został odznaczony Krzyżem Wiktorii, batalion pozostawał przez większość roku w spokojnym sektorze frontu i został tymczasowo połączony z 23. batalion pułku Królewskich Fizylierów. Dempsey został wysłany na stanowisko oficera sztabu w kwaterze głównej II Korpusu, zanim wrócił do Royal Berkshires, tym razem dowodząc kompanią A. Pod koniec listopada batalion zaatakował las Bourlon w ramach bitwy o Cambrai[11]. 12 marca 1918 roku, gdy Niemcy przygotowywali się do rozpoczęcia ofensywy wiosennej, dokonali ataku chemicznego przy użyciu gazu musztardowego przeciwko batalionowi Dempseya, stacjonującemu w La Vacquerie z Dempseyem jako dowódcą kompanii D. Tak, jak 10 oficerów i 250 szeregowców z batalionu Dempsey został ciężko poparzony, a następnie ewakuowany do Anglii, gdzie usunięto mu płuco[12]. Po powrocie do batalionu w lipcu, kiedy wojna miała się już ku końcowi, 1. Królewski Pułk Berkshire brał udział w Ofensywie stu dni aż do zawieszenia broni 11 listopada 1918 roku. Do tego czasu batalion znalazł się w Escarmain[10]. Dempsey otrzymał Krzyż Wojskowy, który został wpisany na listę Królewskich Wyróżnień Urodzinowych w czerwcu 1919 roku[13][4].
Dwudziestolecie międzywojenne
[edytuj | edytuj kod]Po wojnie, w 1919 roku, Dempsey powrócił do swojej sportowej pasji i rozegrał dwa najwyższej klasy mecze krykieta dla zespołu Sussex przeciwko drużynom Oksfordu i Northamptonshire[14]. W latach 1926–1932 grywał również w Mistrzostwach Hrabstw Mniejszych dla Berkshire[15].
Dempsey powrócił do Anglii wraz z 1 Królewskim Pułkiem Berkshire po tym, jak służył w alianckich siłach okupacyjnych w Nadrenii, skąd wraz z batalionem został wysłany do Iraku w 1919, a rok później do Persji, gdzie batalion był częścią Sił Persji Północnej (ang. North Persia Force lub Norperforce)[16][17]. W tym czasie Dempsey zajął się zgłębianiem i wdrażaniem nowego systemu szkoleniowego zwanego pelmanizmem[18]. Pod koniec 1921 roku batalion ponownie został przeniesiony, tym razem do Bareli w Indiach, a Dempsey przejął kompanię C. Jednak w 1922 wrócił do Anglii na swój pierwszy urlop od prawie trzech lat, następnie wysłano go do Indii jeszcze na rok, po czym wrócił do Anglii w 1923 roku, tym razem, aby podjąć funkcję wykładowcy i szkoleniowca w Królewskiej Szkole Wojskowej w Sandhurst. Tam dowodził pierwszym plutonem pierwszej kompanii, dowodzonej przez mjr. Richarda O’Connora, który walczył z męstwem podczas I wojny światowej, a później służył ponownie z Dempseyem, w bardzo różnych okolicznościach[19]. Dempsey pozostał na tym stanowisku do 1926 roku. W 1927 powrócił do normalnych obowiązków pułkowych w szeregach swojego starego pułku, a następnie służył w Niemczech, gdy jego jednostka została wcielona do Brytyjskiej Armii Renu. Dempsey przejął kompanię B w 2. batalionie i spędził dużą część swojego czasu podróżując, głównie rowerem, po całej Europie, odwiedzając stare pola bitew, a także prawdopodobne także miejsca starć w przyszłych wojnach[20].
W styczniu 1930 Dempsey został przyjęty do Szkoły Sztabowej w Camberley, którą ukończył w grudniu 1931 roku[1][21]. Wśród jego kolegów z roku znalazło się wielu przyszłych prominentnych oficerów, takich jak William Gott, George Hopkinson, James Steele, George Symes, Maurice Chilton, Walter Mallaby, Arthur Snelling, Stuart Rawlins, John Nichols i Manley James[21]. W starszym roczniku (1929–1930) znaleźli się z kolei m.in. Neil Ritchie, Herbert Lumsden, George Erskine, Ivor Hughes, Reginald Denning, Harold Redman i Ian Playfair, zaś w niższym roczniku (1931–1932): Brian Horrocks, Sidney Kirkman, Frank Simpson, Joseph Baillon, Arthur Dowler, Thomas Rees, Keith Arbuthnott, czy Cameron Nicholson. Instruktorzy pierwszego roku Dempseya to m.in.: Henry Maitland Wilson, George Giffard, Henry Willcox, John Clark i James Gammell oraz Arthur Ernest Percival oraz John Smyth[22]. Prawie wszyscy ci ludzie mieli objąć wysokie stanowiska dowódcze w nadchodzącej wojnie[4].
Pierwszym stanowiskiem objętym przez Dempseya po Camberley był oficer sztabu generalnego 3. stopnia w Sekretariacie Wojskowym, gdzie stał się odpowiedzialny za kariery wszystkich oficerów poniżej stopnia pułkownika, mając dostęp do ich corocznych poufnych raportów. Dempsey, awansowany na majora we wrześniu 1932[1], zajmował to stanowisko do końca stycznia 1934 roku, kiedy to przekazał go Brianowi Horrocksowi po otrzymaniu nominacji na szefa sztabu 5. Brygady Piechoty[23]. Brygada dowodzona przez najpierw bryg. Victora Fortune (od 1935 r. przez Francisa Nosworthy’ ego), wchodząca w skład 2 Dywizji Piechoty gen. Archibalda Wavella, podlegała pod Dowództwa Aldershot i uczestniczyła w licznych manewrach wojskowych na dużą skalę przez cały czas służby Dempseya w jej szeregach, a także po ponownym przekazaniu funkcji szefa sztabu Brianowi Horrocksowi w lutym 1936 roku Dempsey wrócił wtedy do 1. batalionu swojego pułku, przejmując dowództwo kompanii[24]. Batalion stacjonujący w Shorncliffe w hrabstwie Kent, służył jako część 10 Brygady 4 Dywizji Piechoty, a wkrótce po powrocie Dempseya dowództwo nad batalionem objął ppłk Eric Miles[25]. W następnym roku Dempsey uczestniczył w krótkim kursie w Wyższej Szkole Oficerskiej w Sheerness, zanim został wysłany do Południowej Afryki, gdzie pełnił funkcję oficera sztabowego 2. stopnia w Siłach Obronnych Związku Południowej Afryki[1]. Zrzekając się tego stanowiska pod koniec stycznia 1938 roku, wrócił do Anglii, aby zastąpić Milesa na stanowisku dowódcy 1. Batalionu i otrzymać awans na podpułkownika[26]. W momencie powrotu Dempseya batalion nie tylko nie dysponował nowoczesnym sprzętem, ale brakowało mu rozeznania w ówczesnej sytuacji w Europie, chociaż wskutek starań nowego dowódcy sytuacja powoli się zmieniła i zaczęło przybywać nowe wyposażenie oraz rezerwiści[26].
II wojna światowa
[edytuj | edytuj kod]Belgia i Francja, 1939–1940
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/British_Generals_1939-1945_F3108.jpg/240px-British_Generals_1939-1945_F3108.jpg)
Na początku II wojny światowej we wrześniu 1939 batalion Dempseya został wysłany do Francji i jednocześnie przeniesiony ze składu 10 Brygady bryg. Evelyn Barkera do 6 Brygadę bryg. Noela Irwina, części 2 Dywizji Piechoty gen. Charlesa Loyda[4]. Dempsey wraz ze swoim batalionem został wysłany do Francji pod koniec września w ramach Brytyjskich Sił Ekspedycyjnych. W listopadzie awansował na stopień brygadiera[1] i objął dowództwo 13 Brygady Piechoty w miejsce bryg. Henry’ego Willcoxa, który był jednym z instruktorów Dempseya w Szkole Sztabowej w latach 30. i który służył już we Francji podczas poprzedniej wojny[4]. Mając zaledwie 42 lata, Dempsey stał się jednym z najmłodszych brygadierów w armii brytyjskiej. Brygada ta stanowiła część 5 Dywizji Piechoty gen. Harolda Franklyna, chociaż na początku wojny dywizja nie była jeszcze w pełni uformowana. Dlatego brygada została wysłana do Francji jako niezależna formacja dwa miesiące wcześniej i większość czasu spędzała na służbie tyłowej[27]. 13 Brygada wraz z 15 Brygadą Piechoty pod dowództwem bryg. Horatio Berneya-Ficklina i 17 Brygadą Piechoty pod dowództwem bryg. Montagu Stopforda dołączyły realnie do 5 Dywizji, kiedy jej dowództwo przybyło do Francji pod koniec grudnia[28].
W maju 1940 roku 13 Brygada weszła do akcji podczas odwrotu znad rzeki Dyle, a następnie stoczyła walkę w dużej bitwie obronnej nad rzeką Scarpe. Kiedy armia belgijska poddała się pod koniec maja, brygada wzięła udział w bitwie o utrzymanie pozycje nad kanałem Ypres-Comines, pozwalając 3 Dywizji Piechoty gen. Bernarda Montgomery' ego poruszać się bezpiecznie na ich tyłach i zabezpieczyć lukę w linii obrony spowodowaną upadkiem Belgii[27]. W późniejszym odwrocie do Dunkierki brygada stworzyła część tylnej straży Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego podczas ewakuacji. Kiedy 13 Brygada powróciła do Anglii, liczyła mniej niż 500 ludzi z pierwotnej siły wynoszącej prawie 3000 żołnierzy. Za swoje zasługi w obronie Francji Dempsey otrzymał Order Wybitnej Służby w lipcu 1940[29], do którego został przedstawiony osobiście przez dowódcę dywizji, gen. Franklyna, który wkrótce został zastąpiony na tym stanowisku przez gen. Berneya-Ficklina[30][21].
Anglia, 1940–1942
[edytuj | edytuj kod]W lipcu 1940 roku Dempsey objął stanowisko szefa sztabu w Korpusie Kanadyjskim[27] i pełnił tę funkcję do czerwca 1941, kiedy to został mianowany pełniącym obowiązki generała, by dowodzić 46 Dywizją Piechoty, a następnie 42 Dywizji Piechoty East Lancashire cztery miesiące później, po jej przekształceniu w dywizję pancerną[27], co wymagało od nowego dowódcy wdrożenia szeroko zakrojonego programu treningowego. Kolejne wyzwania postawiono przed nim w maju 1942 roku, kiedy etat nowo tworzonych brytyjskich dywizji pancernych zostało zmieniony tak, aby połączyć brygadę pancerną z brygadą piechoty zamiast dwóch brygad pancernych. Pod koniec roku Dempsey dobrze orientował się w działaniu połączonych formacjach wojsk pancernych i piechoty, a także był doświadczonym oficerem szkoleniowym[31].
Afryka Północna, Sycylia i Włochy, 1942–1943
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/The_Campaign_in_Sicily_1943_NA5687.jpg/240px-The_Campaign_in_Sicily_1943_NA5687.jpg)
W grudniu 1942 Dempsey został awansowany na generała-porucznika i dowodził XIII Korpusem brytyjskiej 8 Armii w Afryce Północnej. Montgomery, dowódca 8 Armii, po raz pierwszy zauważył potencjał Dempseya, gdy ten był jednym ze jego studentów w Szkole Sztabowej[31]. Po przybyciu do Kairu w Egipcie Dempsey znalazł kwaterę główną swojego korpusu w rezerwie, ponieważ długie linie komunikacyjne 8 Armii mogły utrzymać tylko dwa korpusy (XXX i X). Dempsey został zatem zatrudniony przy planowaniu inwazji na Sycylię i poprowadził swój korpus podczas operacji Husky w lipcu 1943 roku.
Siłami pierwszego rzutu w nadchodzącej inwazji stały się siły powietrznodesantowe pod dowództwem Dempseya[32]. Na początku sierpnia Dempsey zwolnił gen. Horatio Berneya-Ficklina, dowódcę 5 Dywizji Piechoty, wchodzącej w skład XIII Korpusu[33]. Pod koniec kampanii kwatera główna Dempsey została wycofana, by rozpoczęła przygotowania do operacji Baytown, lądowania część 8 Armii we Włoszech kontynentalnych przez Cieśninę Mesyńską[34]. Chociaż lądowanie jego korpusu 3 września obyło się bez oporu ze strony wroga, Niemcy zadbali o to, aby jego postępy były powolne, niszcząc mosty i przepusty na jedynych trasach wiodących przez trudny, górzysty teren. Prawie dwa tygodnie zajęło oddziałom Dempseya przejście 480 km na północ, aby połączyć się z amerykańską 5 Armią (obejmującej oprócz amerykańskiego VI Korpusu, także brytyjski X Korpus), która wylądowała w Salerno w ramach operacji Avalanche. Siły sprzymierzonych rozpoczęły następnie ofensywę na północ z 5 Armią na zachodzie i 8 Armią na wschodzie półwyspu Apenińskiego[34]. XIII Korpus wziął później udział w bitwie nad rzeką Moro, ale sroga zima uniemożliwiła mu dokonanie dalszego postępu.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Lieutenant_General_M_C_Dempsey%2C_Cb%2C_Dso%2C_Mc%2C_Commander_in_Chief%2C_British_Second_Army%2C_April_1944_TR1655.jpg/240px-Lieutenant_General_M_C_Dempsey%2C_Cb%2C_Dso%2C_Mc%2C_Commander_in_Chief%2C_British_Second_Army%2C_April_1944_TR1655.jpg)
Europa Północno-Zachodnia, 1944–1945
[edytuj | edytuj kod]W Afryce Północnej, na Sycylii i we Włoszech wiara Montgomery’ego w Dempsey okazała się uzasadniona. Zyskał on dobrą reputację także dzięki swojej specjalistycznej wiedzy w zakresie operacji połączonych. To skłoniło Montgomery’ego, kiedy pod koniec 1943 opuścił Włochy w celu przejęcia dowództwa nad 21 Grupą Armii przed zbliżającą się inwazją na Francję, aby wybrać Dempseya na dowódcę brytyjskiej 2 Armii. 2 Armia była główną siłą brytyjską (choć obejmowała także jednostki armii kanadyjskiej) zaangażowaną w desant pierwszego dnia inwazji, dokonując udanych ataków na plaże Gold, Juno i Sword 6 czerwca 1944 roku.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Bradley_-_Montgomery_-_Dempsey.jpg/240px-Bradley_-_Montgomery_-_Dempsey.jpg)
Po udanym lądowania na plażach nastąpiła krwawa walka na wyczerpanie, podczas której siły anglo-kanadyjskie zostały zatrzymane przez zdecydowany niemiecki opór. Walki te przyciągnęły większość niemieckich posiłków, w tym sił pancernych, do sektora Caen, ułatwiając Amerykanom w lipcu dokonanie przełamania frontu na zachodzie (operacja Cobra) przez 3 Armię gen. George' a S. Pattona[35]. Po wyjściu z Normandii 2 Armia posunęła się bardzo szybko przez północną Francję do Belgii, wyzwalając Brukselę i Antwerpię we wrześniu 1944 roku. 15 października 1944 podczas wizytacji 2 Armii król Jerzy VI nadał Dempseyowi szlachectwo na polu bitwy. Dzięki szybkiemu i skutecznemu przebyciu ponad 200 mil w ciągu tygodnia Dempsey zyskał wśród towarzyszy broni przydomek „Dwieście Mil”.
XXX Korpus 2 Armii (teraz dowodzony przez gen. Briana Horrocksa) wziął udział w operacji Market Garden, nieudanej próbie szybkiego przekroczenia Renu we wrześniu 1944 roku, która według Dempsey nie mogła się powieść i dlatego otwarcie sprzeciwiał się jej pomysłowi wobec Montgomery' ego. Oddziały powietrznodesantowe zabezpieczyły kolejne przeprawy przez kanały i rzeki, aby umożliwić XXX Korpusowi dotarcie do Dolnego Renu w Arnhem i przedostanie się prosto na terytorium Niemiec. Wywiad nie wykrył jednak obecności nieoczekiwanych formacji niemieckich w okolicy, a opór okazał się większy niż oczekiwano, powstrzymując próby XXX Korpusu osiągnięcia swojego ostatecznego celu. W czasie operacji Dempsey obserwował przekroczenie rzeki Waal na drewnianych łódkach przez 504 Pułk Spadochronowy ze składu amerykańskiej 82 Dywizji Powietrznodesantowej w celu uratowania mostu w Nijmegen. Będąc pod wrażeniem waleczności i męstwa amerykańskich spadochroniarzy, napisał później, że 82-ga była „najlepszą dywizją na froncie zachodnim”[36]. Dempsey spotkał się z także dowódcą dywizji Jamesem M. Gavinem, uścisnął mu dłoń i powiedział: „Jestem dumny z tego, że mogę poznać dowódcę największej dywizji na świecie”[37].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/General_Dempsey_crossing_the_Rhine.jpg/240px-General_Dempsey_crossing_the_Rhine.jpg)
2 Armia, z XII i XXX Korpusem w na szpicy, II Korpusem Kanadyjskim w drugim rzucie i VIII Korpusem w odwodzie ostatecznie przekroczyła Ren 23 marca 1945[38], a Dempsey był pierwszym wyższym dowódcą armii brytyjskiej na wschodnim brzegu rzeki. 7 kwietnia 1945 roku. Gazeta The Illustrated London News zapełniła całą stronę tytułową specjalnie zamówionym portretem Dempseya autorstwa artysty Arthura Pana[39]. W maju żołnierze 2 Armii zdobyli Bremę, Hamburg i Kilonię. 3 maja o godz. 11.00 delegacja wyższych oficerów niemieckich pod dowództwem generała adm. Hansa-Georga von Friedeberga przybyła do kwatery głównej Dempseya, gdzie po przesłuchaniu okazało się, że von Friedeberg był przedstawicielem feldmarsz. Wilhelma Keitla i adm. Karla Dönitza, którzy chcieli się poddać. W typowy dla siebie sposób Dempsey odesłał ich do Montgomery’ ego, co doprowadziło do formalnego poddania się jednostek niemieckich następnego dnia na Pustaci Lüneberskiej.
Daleki Wschód, 1945–1946
[edytuj | edytuj kod]Po zakończeniu II wojny światowej w Europie Dempsey został mianowany dowódcą brytyjskiej 14 Armii w Dowództwie Malajskim[40], a następnie dowódcą alianckich sił lądowych w Azji Południowo-Wschodniej. Jednak zanim tam przybył, wojna na Pacyfiku również się skończyła[41]. Pod jego opieką znalazło się wówczas 123 tys. brytyjskich i holenderskich jeńców wojennych uwolnionych z japońskich obozów oraz prawie 750 tys. schwytanych Japończyków.
Miles Dempsey, choć skromny i nieszukający poklasku, był uważany za bardzo kompetentnego oficera. Zapewnił skuteczną kontrolę nad 2 Armią, nie stawiając nigdy siebie w centrum uwagi. Stało się tak pomimo impasu w Normandii i braku postępów po zdobyciu Antwerpii. Tak opisał go historyk wojskowości Carlo D'Este:
Dempsey, zawodowy żołnierz, był zagorzałym uczniem historii wojskowości i w okresie międzywojennym. Często odwiedzał Europę, by na własne oczy zobaczyć pola bitew. Obdarzony aktywnym i wyrazistym umysłem, fenomenalną pamięcią oraz wyjątkową umiejętnością czytania map, wkrótce zachwycił swój sztab zdolnością zapamiętywania wszystkiego, co zobaczył na karcie, aby dosłownie ożywić krajobraz w swoim umyśle, nawet jeśli nigdy tego miejsca nie widział. Ten talent okazał się szczególnie przydatny podczas kluczowych bitew wokół Caen w czerwcu i lipcu 1944 r. Dempsey był uważany za najlepszego eksperta 8 Armii w operacjach połączonych, a gdy piął się po szczeblach kariery, Montgomery szybko dostrzegł w nim potencjał na dowódcę armii. Obaj ci mężczyźni mieli wiele wspólnych cech, w tym pogardę dla biurokracji i determinację, wywodzącą się z doświadczeń I wojny światowej, aby nigdy nie szafować życiem swoich żołnierzy[42]
Powojenna kariera
[edytuj | edytuj kod]W 1946 roku Dempsey został mianowany naczelnym wodzem Dowództwa Sił Bliskowschodnich i dowodził oddziałami brytyjskimi przez cały kryzys palestyński. Otrzymał polowy awans do najwyższej rangi generalskiej w czerwcu 1946[43], awans stały uzyskał w październiku 1946 roku[44], po czym został mianowany na honorowe stanowisko Aide de Camp – adiutanta króla[45]. Dempsey odszedł z czynnej służby w sierpniu 1947 roku[46]. W 1950 został mianowany „cieniem” naczelnego dowódcy sił brytyjskich, z którego to stanowiska zrezygnował w 1956 roku[47]. Pełnił honorowe funkcje pułkownika Królewskiej Żandarmerii Wojskowej (1947–1957)[48][49], a także Specjalnej Służby Powietrznej (1951–1960)[50][51] i pułkownika pułku Princess Charlotte of Wales Royal Berkshire (1946–1956)[52][53]. Był także honorowym pułkownikiem 21 Pułku SAS Armii Terytorialnej w latach 1948–1951[54][55].
W 1948 Dempsey poślubił Violę O’Reilly, najmłodszą córkę kpt. Percy’ego O’Reilly z Coolamber w hrabstwie Westmeath w Irlandii. Para mieszkała w willi „The Old Vicarage” w Newbury w hrabstwie Berkshire, a później w „Coombe House” w Yattendon. Kiedy ich pierwszy dom został zarekwirowany jako część bazy lotniczej United States Air Force, prezydent Dwight Eisenhower osobiście wyznaczył wysokość rekompensaty dla swojego przyjaciela z czasów wojny.
W powojennym życiu zawodowym Dempsey był prezesem zarządu w prywatnych firmach zajmujących się produkcją napojów alkoholowych: H&G Simonds oraz Greene King and Sons (pierwszy przewodniczący spoza rodziny), jak taż zastępcą przewodniczącego w browarze Courage Ltd. Został także powołany na stanowisko Zastępcy Lorda Porucznika w hrabstwie Berkshire w 1950 roku[56].
Dempsey odmówił napisania wspomnień o czasach wojennych. Nakazał też spalenie swoich pamiętników[57].
Śmierć
[edytuj | edytuj kod]Po powrocie do Anglii z wizyty u siostrzeńca w Kenii zdiagnozowano u niego raka. Zmarł wkrótce potem, 6 czerwca 1969 roku, w wieku 72 lat, w 25 rocznicę lądowania w Normandii[58][59]. Został pochowany na cmentarzu w Yattendon w hrabstwie Berkshire[60].
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]We wrześniu 1944 roku Miles Dempsey został honorowym obywatelem miasta Caen w Normandii. W latach 90. nazwano jego imieniem ulicę w Caen (avenue Général Dempsey)[61], w dzielnicy memorialnej, w której wiele ulic upamiętnia osobistości związane z II wojną światową. Ulica Dempseya łączy aleję marszałka Montgomery’ ego z aleją admirała Mountbattena.
W holenderskim mieście Langenboom także nazwano jego ulicę (Dempseystraat). W małym belgijskim miasteczku Hamont-Achel, gdzie gen. Dempsey i jego 2 Armia utrzymywali swoją kwaterę główną od września 1944 do kwietnia 1945 roku na jego cześć jedną z ulic nazwano Generaal Dempseylaan. W Singapurze jedno ze wzgórz i droga wyjazdowa zostały nazwane jego imieniem (Dempsey Hill i Dempsey Road)[62].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f British Army officer histories. Unit Histories. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Select Dempsey Surname Genealogy. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Peter Rostron: The Military life and times of General Sir Miles Dempsey, Monty's Army Commander. South Yorkshire: Pen & Sword Military, 2010, s. 1-2. (ang.).
- ↑ a b c d e Nick Smart: Biographical Dictionary of British Generals of the Second World War. Barnesley: Pen & Sword, 2005, s. 81. (ang.).
- ↑ Rostron, op. cit., s. 4-5
- ↑ Nr 29292. The London Gazette (Supplement), 10.09.1915. s. 9066. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Rostron, op. cit., s. 5
- ↑ Nr 29489. The London Gazette (Supplement), 10.09.1915. s. 9066. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Rostron, op. cit., s. 6
- ↑ a b Rostron, op. cit., s. 10
- ↑ Rostron, op. cit., s. 11
- ↑ Rostron, op. cit., s. 13-14
- ↑ Nr 31371. The London Gazette (Supplement), 30.05.1919. s. 6826. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ First-Class Matches played by Miles Dempsey. CricketArchive. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Minor Counties Championship Matches played by Miles Dempsey. CricketArchive. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ John English: Patton's Peers: The Forgotten Allied Field Army Commanders of the Western Front, 1944–45. Stackpole Books, 2009, s. 52. (ang.).
- ↑ Rostron, op. cit., s. 15-23
- ↑ Rostron, op. cit., s. 24
- ↑ Rostron, op. cit., s. 25-28
- ↑ Rostron, op. cit., s. 28-29
- ↑ a b c Smart, op. cit. 82
- ↑ Rostron, op. cit., s. 30-31
- ↑ Rostron, op. cit., s. 34-35
- ↑ Smart, op. cit., s. 36-38
- ↑ Rostron, op. cit., s. 39
- ↑ a b Rostron, op. cit., s. 40
- ↑ a b c d Richard Mead: Churchill’s Lions. Stroud, Gloucestershir: Spellmount, 2007, s. 117. (ang.).
- ↑ Rostron, op. cit., s. 42-43
- ↑ Nr 34893. The London Gazette (Supplement), 9.07.1940. s. 4261. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Rostron, op. cit., s. 49
- ↑ a b Mead, op. cit., s. 118
- ↑ Rostron, op. cit., s. 62-65
- ↑ Rostron, op. cit., s. 66
- ↑ a b Mead, op. cit., s. 119
- ↑ Mead, op. cit., s. 120
- ↑ Rostron, op. cit., s. 143
- ↑ Rostron, op. cit., s. 141
- ↑ Mead, op. cit. s. 120-121
- ↑ Events of this year in the Illustrated London News. The Illustrated London News 1945. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Army Commands. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Mead, op. cit., s. 121
- ↑ Carlo D'Este: Decision in Normandy: The Real Story of Montgomery and the Allied Campaign. London: Penguin, 2004, s. 60. (ang.).
- ↑ Nr 37648. The London Gazette (Supplement), 9.07.1946. s. 3607. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 37648. The London Gazette (Supplement), 18.10.1946. s. 5191. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 37781. The London Gazette (Supplement), 5.11.1946. s. 5461. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 38051. The London Gazette (Supplement), 19.08.1947. s. 3933. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 40698. The London Gazette (Supplement), 27.01.1956. s. 639. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 37990. The London Gazette (Supplement), 26.03.1957. s. 2772. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 41034. The London Gazette (Supplement), 17.06.1947. s. 6169. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 39176. The London Gazette (Supplement), 16.03.1951. s. 1498. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 42004. The London Gazette (Supplement), 8.04.1960. s. 2640. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 37823. The London Gazette (Supplement), 17.12.1946. s. 6169. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 40928. The London Gazette (Supplement), 16.11.1946. s. 6564. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 38237. The London Gazette (Supplement), 12.03.1948. s. 1866. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 39270. The London Gazette (Supplement), 26.06.1951. s. 3538. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nr 39053. The London Gazette (Supplement), 27.10.1950. s. 5362. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Nigel Hamilton: Master of the Battlefield Monty's War Years 1942–1944. New York: McGraw-Hill Book Company, 1983, s. 697. (ang.).
- ↑ D-Day General Dies. Pittsburgh Press, 6.06.1969. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
- ↑ Obituary—General Sir Miles Dempsey. „The Guardian”, 7.06.1969. (ang.).
- ↑ Rostron, op. cit., s. 200
- ↑ Mapa Caen. „La Poste”, 1993. (fr.).
- ↑ First things first: Who is Dempsey?. Dempsey Hill. Paradise found. [dostęp 2019-10-27]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Carlo D'Este: Decision in Normandy: The Real Story of Montgomery and the Allied Campaign. London: Penguin, 2004. (ang.).
- John English: Patton's Peers: The Forgotten Allied Field Army Commanders of the Western Front, 1944–45. Stackpole Books, 2009. (ang.).
- Nigel Hamilton: Master of the Battlefield Monty's War Years 1942–1944. New York: McGraw-Hill Book Company, 1983. (ang.).
- Richard Mead: Churchill’s Lions. Stroud, Gloucestershire: Spellmount, 2007. (ang.).
- Peter Rostron: The Military life and times of General Sir Miles Dempsey, Monty's Army Commander. South Yorkshire: Pen & Sword Military, 2010. (ang.).
- Nick Smart: Biographical Dictionary of British Generals of the Second World War. Barnesley: Pen & Sword, 2005. (ang.).
- Brytyjscy generałowie
- Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego
- Odznaczeni Orderem Łaźni
- Odznaczeni Orderem Wybitnej Służby
- Odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania)
- Odznaczeni Distinguished Service Medal
- Odznaczeni Legią Zasługi
- Odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia)
- Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Belgia)
- Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau
- Uczestnicy I wojny światowej (Imperium brytyjskie)
- Uczestnicy II wojny światowej
- Urodzeni w 1896
- Zmarli w 1969