Franz Rosenzweig
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/Franz_Rosenzweig1917.jpg/220px-Franz_Rosenzweig1917.jpg)
Franz Rosenzweig (wym. niem. MAF: [ˌfʁant͡s ˈʁoːzn̩ˌt͡svaɪ̯k], ⓘ; ur. 25 grudnia 1886 w Kassel w Niemczech, zm. 10 grudnia 1929 we Frankfurcie nad Menem) – żydowski filozof dialogu.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W 1905 roku rozpoczął studia medyczne, a po dwóch latach przeniósł się do Fryburga Bryzgowijskiego, gdzie studiował historię nowożytną i filozofię. W 1912 napisał doktorat z filozofii Hegla. Wychowany w niepraktykującej rodzinie żydowskiej, na studiach zaczął przeżywać silne rozterki duchowe. Rozważał chrzest, ale ostatecznie ponownie nawrócił się na judaizm. W 1913 spotkał Hermanna Cohena.
Zaciągnął się do armii jako ochotnik i od 1915 brał udział w I wojnie światowej służąc na froncie bałkańskim jako artylerzysta.
Rozterki duchowe z czasów studiów i wojna były rozstrzygającymi doświadczeniami jego życia.
Na bazie frontowej korespondencji z Eugenem Rosenstockiem-Huessy dotyczącej relacji między chrześcijaństwem a judaizmem zaczął tworzyć system, który zawarł w swoim najważniejszym dziele pt. Gwiazda Zbawienia.
Gwiazdę Zbawienia zaczął pisać w sierpniu 1918 roku w Rembertowie pod Warszawą a skończył w Kassel w lutym 1919. Jest to wykład jego systemu metafizycznego, własnej koncepcji relacji między Bogiem, człowiekiem i światem, które połączone są ze sobą przez Objawienie (jako wydarzenie dialogu między Bogiem i człowiekiem), Stworzenie (jako wydarzenie dialogu między Bogiem i światem) oraz Zbawienie (jako wydarzenie dialogu między światem i człowiekiem). To krytyka filozofii Zachodu, przede wszystkim Hegla.
Od 1922 chorował na ALS. Pracę intelektualną utrudniał mu postępujący paraliż. Stracił zdolność pisania (grudzień 1922) i mowy (maj 1922), ale nie przerwał pracy. Przetłumaczył na niemiecki i skomentował wiersze Jehudy Halewiego, najwybitniejszego jego zdaniem poety języka hebrajskiego. Od maja 1924 wraz z Martinem Buberem pracował nad przekładem Biblii z hebrajskiego na niemiecki. Tę pracę przerwała śmierć.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Tłumaczenie polskie
- Franz Rosenzweig, Gwiazda zbawienia, tł. Tadeusz Gadacz, Kraków 1998, Wydawnictwo Znak, ISBN 83-7006-610-0
- ISNI: 0000000109118337
- VIAF: 68935195
- LCCN: n82144585
- GND: 118602802
- NDL: 00913173
- LIBRIS: zw9dkjph58bcbt1
- BnF: 11922622q
- SUDOC: 02768783X
- SBN: CFIV062898
- NLA: 35462849
- NKC: jn19990007151
- BNE: XX1057236
- NTA: 069004560
- BIBSYS: 90263069
- CiNii: DA0204438X
- Open Library: OL218882A
- PLWABN: 9810576720505606
- NUKAT: n94202201
- J9U: 987007267102905171
- CANTIC: a10149582
- LNB: 000105791
- NSK: 000052592
- CONOR: 36161379
- ΕΒΕ: 173150
- BLBNB: 000317166
- LIH: LNB:V*263488;=BR