Diecezja świdnicka
![]() Katedra św. Stanisława B.M. i św. Wacława w Świdnicy | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Siedziba |
Świdnica |
Data powołania |
24 lutego 2004 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Metropolia | |
Katedra | |
Biskup diecezjalny | |
Biskup pomocniczy | |
Biskup senior | |
Dane statystyczne (2020[1]) | |
Liczba wiernych |
535 651 |
Liczba kapłanów • w tym diecezjalnych • w tym zakonnych |
459 |
Liczba osób zakonnych |
470 |
Liczba dekanatów |
24 |
Liczba parafii |
190 |
Powierzchnia |
4060 km² |
![]() | |
50°50′28″N 16°29′31″E/50,841111 16,491944 | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Diecezja_swidnicka_podzial_na_dekanaty_2008.png/237px-Diecezja_swidnicka_podzial_na_dekanaty_2008.png)
Diecezja świdnicka (łac. dioecesis suidniciensis; niem. Bistum Schweidnitz; cz. diecéze svídnická) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego w metropolii wrocławskiej. Została ustanowiona 24 lutego 2004 przez papieża Jana Pawła II dekretem uzupełniającym bullę Totus Tuus Poloniae populus (z łac. Cały Twój lud w Polsce), który wszedł w życie 25 marca 2004.
Historia
[edytuj | edytuj kod]24 lutego 2004 Jan Paweł II, po konsultacjach nuncjatury apostolskiej w Polsce[2], dokonał wyboru Świdnicy (spośród kilku miast południowo-zachodniego Śląska, w tym Nysy, Wałbrzycha, Kłodzka i Świdnicy[potrzebny przypis]) na stolicę nowej diecezji na Dolnym Śląsku. Zrealizował w ten sposób założenia bulli Totus Tuus Poloniae populus. Nowa diecezja powstała z przyporządkowania 13 dekanatów wyłączonych z archidiecezji wrocławskiej i 8 dekanatów z diecezji legnickiej.
Jan Paweł II mianował i prekonizował pierwszego biskupa diecezjalnego, którym został ks. infułat Ignacy Dec – dotychczasowy rektor Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu[3]. Uroczysty ingres do katedry świdnickiej i święcenia biskupie miały miejsce 25 marca 2004. Głównym szafarzem święceń był kard. Henryk Gulbinowicz – arcybiskup metropolita wrocławski. W inauguracji nowej diecezji wzięło udział wiele osób ze świata nauki i duchowieństwa, na czele z szeroką reprezentacją Konferencji Episkopatu Polski, na czele z jej przewodniczącym abp Józefem Michalikiem oraz prymasem kard. Józefem Glempem. Obecny był także nuncjusz apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk[4].
Biskup rozpoczął tworzenie struktur diecezjalnych. Na początku erygował świdnicką kurię biskupią, a także powołał diecezjalną Caritas. Ustanowił również radę kapłańską, kolegium konsultorów, radę duszpasterską oraz inne instytucje potrzebne w zarządzaniu diecezją.
8 maja 2004 podczas uroczystej mszy świętej, ogłoszono w obecności m.in. kard. Henryka Gulbinowicza arcybiskupa seniora wrocławskiego i abpa Mariana Gołębiewskiego metropolity wrocławskiego, decyzję o powołaniu do istnienia Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Świdnickiej, którego patronem został św. Wojciech – biskup i męczennik. Biskup Dec utworzył cztery kapituły kanonickie: świdnicką kapitułę katedralną (2005), wałbrzyską kapitułę kolegiacką (2010), kłodzką kapitułę kolegiacką (2016), strzegomską kapitułę kolegiacką (2017)[4].
19 marca 2008 papież Benedykt XVI mianował rektora Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Świdnickiej – ks. prałata Adama Bałabucha, pierwszym biskupem pomocniczym w dziejach diecezji świdnickiej.
W latach 2015–2017 po diecezji peregrynowała figura Matki Bożej Fatimskiej.
31 marca 2020 papież Franciszek mianował nowego biskupa diecezjalnego świdnickiego. Został nim Marek Mendyk – dotychczasowy biskup pomocniczy diecezji legnickiej. 23 kwietnia 2020 kanonicznie objął diecezję[5][6][7], natomiast ingres do katedry św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy odbył 12 września 2020[8].
Biskupi
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Bp_Marek_Mendyk_2009.jpg/237px-Bp_Marek_Mendyk_2009.jpg)
Biskup diecezjalny
[edytuj | edytuj kod]- bp Marek Mendyk – od 2020
Biskup pomocniczy
[edytuj | edytuj kod]- bp Adam Bałabuch (wikariusz generalny) – od 2008
Biskup senior
[edytuj | edytuj kod]- bp Ignacy Dec – biskup diecezjalny w latach 2004–2020, senior od 2020
Instytucje
[edytuj | edytuj kod]Świdnicka Kuria Biskupia
[edytuj | edytuj kod]
|
|
Inne instytucje
[edytuj | edytuj kod]- Caritas Diecezji Świdnickiej → Świdnica
- NZOZ Stacja Opieki Caritas Diecezji Świdnickiej → Świdnica
- Dom Księży Emerytów → Świdnica
- Sąd Biskupi → Świdnica
- Księgarnia diecezjalna → Świdnica
- Archiwum Diecezjalne → Świdnica
- Diecezjalna Specjalistyczna Poradnia Rodzinna → Świdnica
- Poradnia psychologiczna → Świdnica
- Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Świdnickiej → Świdnica
Kapituły
[edytuj | edytuj kod]- Świdnicka Kapituła Katedralna → Świdnica
- Wałbrzyska Kapituła Kolegiacka MB Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów → Wałbrzych
- Kłodzka Kapituła Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodzku → Kłodzko
- Strzegomska Kapituła w Bazylice kolegiackiej św. Piotra i Pawła
Główna świątynia
[edytuj | edytuj kod]- Katedra św. Stanisława Biskupa i Męczennika i św. Wacława Męczennika w Świdnicy (rocznica poświęcenia: 30 stycznia)
Bazyliki mniejsze
[edytuj | edytuj kod]- Bazylika Matki Bożej Wambierzyckiej Królowej Rodzin w Wambierzycach (od 1936);
- Bazylika Kolegiacka św. Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu (od 2002);
- Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Bardzie Śląskim (od 2008).
Sanktuaria
[edytuj | edytuj kod]- Sanktuarium Matki Bożej Strażniczki Wiary w Bardzie Śląskim (sanktuarium diecezjalne);
- Sanktuarium NMP Królowej Rodzin w Wambierzycach (sanktuarium diecezjalne);
- Sanktuarium św. Józefa, opiekuna rodzin w Bolesławowie (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Bolesnej → Wałbrzych (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Łaskawej z Dzieciątkiem → Kiełczyn (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Przyczyny Naszej Radości → Góra Igliczna (sanktuarium diecezjalne);
- Sanktuarium Matki Bożej Świdnickiej Uzdrowienia Chorych[9] → katedra świdnicka (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny[9] → Świdnica (sanktuarium diecezjalne);
- Sanktuarium Relikwii Krzyża Świętego → Wałbrzych (sanktuarium diecezjalne);
- Sanktuarium Miłosierdzia Bożego → Świdnica (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Bolesnej → Bobolice (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Bolesnej → Nowa Ruda-Słupiec, Góra Wszystkich Świętych (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Bolesnej → Stary Wielisław (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Uzdrowienia Chorych → Lądek-Zdrój (sanktuarium regionalne);
- Sanktuarium NMP Nieustającej Pomocy → Polanica-Zdrój (sanktuarium regionalne)[10].
Kolegiaty
[edytuj | edytuj kod]- Kolegiata NMP Bolesnej i Aniołów Stróżów w Wałbrzych (od 2010);
- Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodzku (od 2016);
- Bazylika kolegiacka św. Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu (od 2017).
Zgromadzenia zakonne
[edytuj | edytuj kod]Zakony męskie
[edytuj | edytuj kod]
|
|
Zakony żeńskie
[edytuj | edytuj kod]- Pierwszorzędny patron diecezji:
- Święty Stanisław – biskup i męczennik (8 maja)
- Pozostali patroni:
- św. Jadwiga Śląska - patronka Śląska
- św. Jan Chrzciciel – patron metropolii wrocławskiej
- NMP Królowa Rodzin – patronka ziemi kłodzkiej
- Matka Boska Bolesna – patronka Wałbrzycha
- św. Jan Paweł II – patron Świdnicy
- św. Florian – patron Bystrzycy Kłodzkiej
- św. Piotr Apostoł – patron Dusznik-Zdroju
- św. Jerzy – patron Dzierżoniowa
- święci Piotr i Paweł – patroni Strzegomia
Świdniccy błogosławieni i męczennicy
[edytuj | edytuj kod]- Władysław Błądziński (1908–1944) – błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego z czasów II wojny światowej. W 1944 roku został aresztowany i przewieziony do obozu koncentracyjnego w Gross-Rosen, tu pracował w kamieniołomie, gdzie go zamordowano[11].
- Mikołaj Gross (1898–1945) – błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego, w 1922 przez kilka miesięcy mieszkaniec Wałbrzycha, działacz związkowy i górnik, przeciwnik nazizmu, zamordowany w więzieniu Berlin-Plötzensee[12].
- Gerhard Hirschfelder (1907–1942) – ur. w Kłodzku, błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego, duszpasterz młodzieży, przeciwnik nazizmu, który za obronę zasad wiary i krzyża przed zbezczeszczeniem przez młodzież nazistowską trafił do obozu KL Dachau, gdzie zmarł z wycięczenia organizmu.
- hr. Michael von Matuschka (1888–1944) – sługa Boży, polityk, ur. w Świdnicy, urzędnik państwowy, przeciwnik nazizmu, zamordowany w więzieniu Berlin-Plötzensee za udział w zamachu na życie Hitlera.
Domy rekolekcyjne
[edytuj | edytuj kod]- diecezjalny dom rekolekcyjny → Bardo;
- ojców sercanów białych → Polanica-Zdrój;
- sióstr jadwiżanek → Polanica-Zdrój;
- sióstr elżbietanek → Strzegom;
- Dom Pielgrzyma → Wambierzyce;
- Caritas → Zagórze Śląskie.
Wydawnictwa i media
[edytuj | edytuj kod]- Biblioteka Diecezji Świdnickiej
- „Gość Niedzielny”, edycja diecezjalna
- „Niedziela”, edycja diecezjalna
- „Świdnickie Studia Teologiczne”
- „Świdnickie Wiadomości Kościelne”
- Wydawnictwa Diecezji Świdnickiej
Podział administracyjny
[edytuj | edytuj kod]Diecezja świdnicka podzielona jest na 24 dekanaty:
Miasta diecezji
[edytuj | edytuj kod]Diecezje sąsiednie
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Metropolia_wroc%C5%82awska.png/320px-Metropolia_wroc%C5%82awska.png)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Biskupi świdniccy
- Metropolia wrocławska
- Polscy biskupi katoliccy
- Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce
- Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2020, Biblos 2020, ISBN 978-83-7793-714-3.
- ↑ Z miłosierdziem i prawdą [online], swidnica.gosc.pl [dostęp 2019-07-18] .
- ↑ Historia [online], swidnica.gosc.pl [dostęp 2011-04-12] .
- ↑ a b Nota biograficzna Ignacego Deca na stronie diecezji świdnickiej [online], diecezja.swidnica.pl [dostęp 2020-03-31] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-16] .
- ↑ Komunikat Świdnickiej Kurii Biskupiej ws. kanonicznego objęcia diecezji przez nowego Biskupa Świdnickiego [online], diecezja.swidnica.pl [dostęp 2020-04-17] .
- ↑ Diecezja świdnicka kanonicznie przekazana bp. Markowi Mendykowi [online], swidnica.gosc.pl [dostęp 2020-04-23] .
- ↑ Kalendarz bp. Marka Mendyka [online], diecezja.swidnica.pl [dostęp 2020-06-25] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-27] .
- ↑ 12 września – ingres biskupa świdnickiego Marka Mendyka. episkopat.pl, 2020-09-12. [dostęp 2020-09-12].
- ↑ a b Sanktuaria. diecezja.swidnica.pl [dostęp 2022-01-19].
- ↑ Sanktuarium.
- ↑ Życiorysy 108 męczenników. KAI Portal Opoka [online], opoka.org.pl [dostęp 2018-11-13] (pol.).
- ↑ Tomasz Nochowicz, Błogosławiony mieszkaniec Wałbrzycha – patron górników.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir H. Zaręba, Robert Stępisiewicz. Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 643–656) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 ISBN 83-85945-17-2.
- Kalendarz Liturgiczny Diecezji Świdnickiej, Świdnica 2011.
- Schematyzm Diecezji Świdnickiej, Świdnica 2010.