Robert Redford
![]() Robert Redford (1971) | |
Imię i nazwisko |
Charles Robert Redford Jr |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
18 sierpnia 1936 |
Zawód |
aktor, reżyser, producent filmowy |
Współmałżonek |
Lola Van Wagenen |
Lata aktywności |
1959–2018 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Charles Robert Redford Jr.[1][2] (ur. 18 sierpnia 1936[3] w Santa Monica[4]) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy[5].
Życiorys
Wczesne lata
Urodził się w Santa Monica jako jedyny syn Charlesa Roberta Redforda, księgowego, który pracował dla Standard Oil, i Marthy Hart, która zmarła w 1955 roku[6], gdy Robert kończył szkołę średnią Van Nuys High School w Los Angeles[7]. Z powodu pijaństwa stracił swoje stypendium sportowe za grę w baseball, przyznane przez University of Colorado[8]. Uczył się malarstwa w The Pratt Institute of Art oraz uczęszczał do American Academy of Dramatic Arts w Nowym Jorku.
Kariera
Podczas nauki wystąpił w broadwayowskiej sztuce Tall Story (1959). W latach 1961–62 grał główną rolę w spektaklach: Niedziela w Nowym Jorku (Sunday in New York) i Boso w parku (Barefoot in the Park) Neila Simona[9]. Pojawił się potem na małym ekranie w jednym z odcinków serialu telewizyjnego ABC Maverick (1960) z Jamesem Garnerem i Ratownictwo 8 (Rescue 8, 1960), a następnie zadebiutował na dużym ekranie jako baseballista w komedii sportowej Joshuy Logana Duby smalone (Tall Story, 1960) u boku Anthony’ego Perkinsa i Jane Fondy. Potem znalazł się w obsadzie filmu wojennego War Hunt (1962) o wojnie w Korei z udziałem Johna Saxona, Sydneya Pollacka i Toma Skerritta.
Po roli prawnika w filmie Boso w parku (Barefoot in the Park, 1967) zaczęto go nazywać złotym chłopcem z Kalifornii. Zdobył uznanie widzów i stał się jedną z największych gwiazd Hollywoodu dzięki roli Sundance'a Kida w westernie Butch Cassidy i Sundance Kid (Butch Cassidy and Sundance Kid, 1969). Zagrał potem w kilkunastu filmach, które przeszły do historii kina, m.in. Żądło (The Sting, 1973), Wielki Gatsby (The Great Gatsby, 1974), Trzy dni Kondora (Three Days of the Condor, 1975), O jeden most za daleko (A Bridge Too Far, 1977), Urodzony sportowiec (The Natural, 1984) jako gwiazdor baseballu lat 30. XX w.[10], czy Pożegnanie z Afryką (Out of Africa, 1985).
Jako reżyser zadebiutował w 1980 roku filmem Zwyczajni ludzie (Ordinary People), za który został uhonorowany Oscarem i Złotym Globem.
Założył i był właścicielem ośrodka narciarskiego Sundance Resort (nazwanego tak od jednej z jego ról – Sundance Kida), gdzie utworzył Sundance Institute i gdzie corocznie organizowany jest Sundance Film Festival, największy i najbardziej uznany festiwal promujący kino niezależne[11].
7 sierpnia 2018 poinformował o zakończeniu kariery aktorskiej[12].
Życie prywatne
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Robert_Redford_Barefoot_in_the_park.jpg/240px-Robert_Redford_Barefoot_in_the_park.jpg)
12 września 1958 w Las Vegas poślubił Lolę Van Wagenen (ur. 1940), która urodziła czwórkę dzieci: syna Scotta Anthony’ego (ur. 1 września 1959, zm. 17 listopada 1959 – nagła śmierć łóżeczkowa), córkę Shaunę Jean (ur. 15 listopada 1960), syna Davida Jamesa „Jamiego” (ur. 15 maja 1962, zm. 17 października 2020 z powodu nowotworu wątroby[13]) i córkę Amy Hart (ur. 22 października 1970). W 1985 Lola i Robert Redford rozwiedli się[14].
Spotykał się z brazylijską aktorką Sônią Bragą (1988), projektantką kostiumów Kathy O’Rear (1990-1995), która pracowała przy jego filmach – Rzeka wspomnień (A River Runs Through It, 1992) i Quiz Show (1994), i szwedzką aktorką Leną Olin (1990-1991). W 1999 roku romansował z niemiecką malarką Sibylle Szaggars, a 10 lat później, w 2009 ożenił się z nią[15].
Nagrody
- 1961: Theater World Award: za rolę w spektaklu Niedziela w Nowym Jorku (Sunday in New York)
- 1965: Złoty Glob: Najbardziej Obiecujący Gwiazdor; za rolę Inside Daisy Clover (1965)
- 1974: Złoty Glob: Światowy Gwiazdor Filmowy
- 1976: Złoty Glob: Światowy Gwiazdor Filmowy
- 1977: Złoty Glob: Światowy Gwiazdor Filmowy
- 1980: Amerykańska Nagroda Reżyserów Ekranowych (Directors Guild of America Award): Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
- 1980: National Board of Review Award: Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
- 1981: Oscar: Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
- 1981: Złoty Glob: Najlepszy reżyser filmu Zwyczajni ludzie (Ordinary People)
- 1994: Nagroda Cecila B DeMille 1994: New York Film Critics Circle Award: Best Picture, Quiz Show
- 1995: Screen Actors Guild Lifetime Achievement Award
Odznaczenia
Filmografia
obsada aktorska
Rok | Tytuł | Rola | Reżyser | Uwagi |
---|---|---|---|---|
1960 | Maverick (serial TV) | Jimmy Coleman | odc. 76: „Iron Hand” | |
Rescue 8 (serial TV) | Danny Tilford | odc. 67: „Breakdown” | ||
The Deputy (serial TV) | Burt Johnson | odc. 31: „The Last Gunfight” | ||
Playhouse 90 | Pułkownik Lott | odc. 134: „In the Presence of Mine Enemies” | ||
Tate (serial TV) | John Torsett | odc. 3: „The Bounty Hunter” | ||
Tad Dundee | odc. 8: „Comanche Scalps” | |||
Moment of Fear | Obcy | odc. 1: „The Golden Deed” | ||
Perry Mason (serial TV) | Dick Hart | odc. 96: „The Case of the Treacherous Toupee” | ||
The Iceman Cometh | Don Parritt | TV | ||
Duby smalone (Tall Story) | baseballista | Joshua Logan | ||
1961 | Route 66 (serial TV) | Janosh | odc. 35: „First-Class Mouliak” | |
Whispering Smith (serial TV) | Johnny | odc. 2: „The Grudge” | ||
Naked City (serial TV) | Baldwin Larne | odc. 60: „Tombstone for a Derelict” | ||
1962 | The Twilight Zone (serial TV) | Harold Beldon | odc. 81: „Nothing in the Dark” | |
War Hunt | szeregowiec Roy Loomis | Denis Sanders | ||
1963 | Nietykalni (The Untouchables, serial TV) | Jack Parker | odc. 103: „Snowball” | |
The Virginian | Matthew Cordell | odc. 34 (2.4): „A Killer in Town” | ||
1965 | Ciemna strona sławy (Inside Daisy Clover) | Wade Lewis | Robert Mulligan | |
Sytuacja beznadziejna... ale niezbyt poważna (Situation Hopeless ... But Not Serious) | Kapitan Hank Wilson | Gottfried Reinhardt | ||
1966 | Przeznaczone do likwidacji (This Property Is Condemned) | Owen Legate | Sydney Pollack | |
Obława (The Chase) | Charlie 'Bubber' Reeves | Arthur Penn | ||
1967 | Boso w parku (Barefoot in the Park) | Paul Bratter | Gene Saks | |
1969 | Butch Cassidy i Sundance Kid (Butch Cassidy and the Sundance Kid) | Harry Longabaugh / The Sundance Kid | George Roy Hill | |
Był tu Willie Boy (Tell Them Willie Boy Is Here) | Zastępca szeryfa Christopher 'Coop' Cooper | Abraham Polonsky | ||
Szaleńczy zjazd (Downhill Racer) | David Chappellet | Michael Ritchie | ||
1970 | Mały Fauss i duży Halsy (Little Fauss and Big Halsy) | Halsy Knox | Sidney J. Furie | |
1972 | Jeremiah Johnson | Jeremiah Johnson | Sydney Pollack | |
Kandydat (The Candidate) | Bill McKay | Michael Ritchie | ||
Diamentowa gorączka (The Hot Rock) | John Archibald Dortmunder | Peter Yates | ||
1973 | Żądło (The Sting) | Johnny Hooker | George Roy Hill | |
Tacy byliśmy (The Way We Were) | Hubbell Gardiner | Sydney Pollack | ||
1974 | Wielki Gatsby (The Great Gatsby) | Jay Gatsby | Jack Clayton | |
1975 | Trzy dni Kondora (Three Days of the Condor) | Joseph Turner/Kondor | Sydney Pollack | |
Wielki Waldo Pepper (The Great Waldo Pepper) | Waldo Pepper | George Roy Hill | ||
1976 | Wszyscy ludzie prezydenta (All the President’s Men) | Bob Woodward | Alan J. Pakula | |
1977 | O jeden most za daleko (A Bridge Too Far) | Major Julian Cook | Richard Attenborough | |
1979 | Elektryczny jeździec (The Electric Horseman) | Norman 'Sonny' Steele | Sydney Pollack | |
1980 | Więzień Brubaker (Brubaker) | Henry Brubaker | Stuart Rosenberg | |
1984 | Urodzony sportowiec (The Natural) | Roy Hobbs | Barry Levinson | |
1985 | Pożegnanie z Afryką (Out of Africa) | Denys Finch Hatton | Sydney Pollack | |
1986 | Orły Temidy (Legal Eagles) | Tom Logan | Ivan Reitman | |
1990 | Hawana (Havana) | Jack Weil | Sydney Pollack | |
1992 | Sneakers | Martin „Marty” Bishop | Phil Alden Robinson | |
Incydent w Oglala (Incident at Oglala) | Narrator | Michael Apted | ||
1993 | Niemoralna propozycja (Indecent Proposal) | John Gage | Adrian Lyne | |
Klasa amerykańska (La Classe américaine) | Steven | Michel Hazanavicius, Dominique Mézerette | ||
1996 | Namiętności (Up Close & Personal) | Warren Justice | Jon Avnet | |
1998 | Zaklinacz koni (The Horse Whisperer) | Tom Booker | Robert Redford | także producent i reżyser |
2001 | Ostatni bastion (The Last Castle) | Pułkownik generał Eugene Irwin | Rod Lurie | |
Zawód: Szpieg (Spy Game) | Nathan D. Muir | Tony Scott | ||
2004 | Rozrachunek (The Clearing) | Wayne Hayes | Pieter Jan Brugge | |
2005 | Niedokończone życie (An Unfinished Life) | Einar Gilkyson | Lasse Hallström | |
2006 | Pajęczyna Charlotty (Charlotte's Web) | Koń Ike (głos) | Gary Winick | |
2007 | Ukryta strategia (Lions for Lambs) | Dr Stephen Malley | Robert Redford | także producent i reżyser |
2012 | Reguła milczenia (The Company You Keep) | Jim Grant/Nick Sloan | Robert Redford | także producent i reżyser |
2013 | Wszystko stracone (All Is Lost) | żeglarz | J.C. Chandor | |
2014 | Kapitan Ameryka: Zimowy żołnierz (Captain America: The Winter Soldier) | Alexander Pierce | Anthony i Joe Russo | |
2015 | A Walk in the Woods | Bill Bryson | Ken Kwapis | |
Niewygodna prawda (Truth) | Dan Rather | James Vanderbilt | ||
2016 | Mój przyjaciel smok (Pete’s Dragon) | Tato Grace | David Lowery | |
2017 | Odkrycie | Thomas Harbor | Charlie McDowell | |
Nasze noce | Louis Waters | Ritesh Batra | ||
2018 | Gentleman z rewolwerem (The Old Man & the Gun) | Forrest Tucker | David Lowery |
reżyser
- 1980: Zwyczajni ludzie
- 1988: Fasolowa wojna
- 1992: Rzeka wspomnień
- 1994: Quiz Show
- 1998: Zaklinacz koni
- 2000: Nazywał się Bagger Vance
- 2007: Ukryta strategia
- 2010: Spisek
- 2012: Reguła milczenia
Przypisy
- ↑ Robert Redford Actor, Director, Producer. TVGuide.com. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Robert Redford. FILMSTARTS.de. [dostęp 2016-05-20]. (niem.).
- ↑ Overview for Robert Redford. TCM.com. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Robert Redford. Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Robert Redford – Actor. CineMagia.ro. [dostęp 2016-05-20]. (rum.).
- ↑ Robert Redford. TV.com. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Robert Redford. Listal. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Robert Redford. Starpulse.com. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Robert Redford. MYmovies. [dostęp 2016-05-20]. (wł.).
- ↑ Baseball’s Naturals: There Goes Yet Another Roy Hobbs. NYTimes.com. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Robert Redford. Osobnosti.cz. [dostęp 2016-05-20]. (cz.).
- ↑ Czołowy amant, szpieg i rewolwerowiec Hollywood przechodzi na emeryturę. tvn24.pl. [dostęp 2018-08-07].
- ↑ "Ból po stracie dziecka jest niezmierzony". Nie żyje Jamie Redford [online], TVN24 [dostęp 2020-11-08] (pol.).
- ↑ Redford: Barefoot in Lotus Land. The New York Times. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Who is Robert Redford dating?. Famous Hookups. [dostęp 2016-05-20]. (ang.).
- ↑ Piękny gest Obamy na koniec kadencji. Medale Wolności dla Michaela Jordana, Roberta De Niro, Diany Ross i.... gazeta.pl, 2016-11-23. [dostęp 2016-11-23].
Bibliografia
- Robert Redford. T. 1: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., kwiecień 2009, s. 13-14. ISBN 978-83-252-0462-4.
- Robert Redford w bazie IMDb (ang.)
- Robert Redford w bazie Filmweb
- Robert Redford w bazie Notable Names Database (ang.)
- ISNI: 0000000121437736
- VIAF: 93240418
- LCCN: n81068544
- GND: 118743708
- NDL: 00453832
- LIBRIS: 53hls7jp3jh0tjz
- BnF: 119482276
- SUDOC: 08071675X
- NLA: 35733943
- NKC: jn20000701480
- BNE: XX1084193
- NTA: 073029556
- BIBSYS: 90852905
- CiNii: DA10060916
- PLWABN: 9810658885105606
- NUKAT: n2008133712
- J9U: 987007578574105171
- CANTIC: a10887490
- LNB: 000238405
- CONOR: 12495971
- BNC: 000300898
- BLBNB: 000226557
- KRNLK: KAC201103592
- LIH: LNB:BB78;=nw
- Absolwenci American Academy of Dramatic Arts
- Amerykańscy aktorzy filmowi
- Amerykańscy reżyserzy filmowi
- Amerykańscy aktorzy teatralni
- Amerykańscy aktorzy telewizyjni
- Amerykańscy aktorzy dubbingowi
- Ludzie urodzeni w Santa Monica
- Laureaci Honorowego Cezara
- Laureaci Złotego Globu za najlepszą reżyserię
- Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego
- Laureaci Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości
- Laureaci Nagrody im. Cecila B. DeMille’a
- Laureaci Nagrody David di Donatello
- Laureaci Oscara za najlepszą reżyserię
- Laureaci Oscara za całokształt twórczości
- Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności
- Odznaczeni National Medal of Arts
- Kawalerowie Legii Honorowej
- Urodzeni w 1936
- Laureaci Kennedy Center Honors