Lista państw Afryki: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja przejrzana] | [wersja oczekująca na przejrzenie] |
m MalarzBOT: WP:CHECK#64: poprawiam link tożsamy z tekstem linka |
→Uwagi: skasowane zbędne ozdobniki, informacje nie pasujące do tego artykułu oraz informacje zdecydowanie nieprawdziwe |
||
(Nie pokazano 36 wersji utworzonych przez 7 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
'''Lista państw Afryki''' – lista [[Państwo|państw]] i [[Terytorium zależne|terytoriów zależnych]] [[Afryka|Afryki]]. |
'''Lista państw Afryki''' – lista [[Państwo|państw]] i [[Terytorium zależne|terytoriów zależnych]] [[Afryka|Afryki]]. |
||
Na terenie [[Afryka|Afryki]] znajdują się 54 [[Państwo|państwa]] uznawane na arenie międzynarodowej. Ponadto niewielkie fragmenty lądów zaliczane tradycyjnie do [[Afryka|kontynentu afrykańskiego]] stanowią integralne części terytoriów |
Na terenie [[Afryka|Afryki]] znajdują się 54 [[Państwo|państwa]] uznawane na arenie międzynarodowej. Ponadto niewielkie fragmenty lądów zaliczane tradycyjnie do [[Afryka|kontynentu afrykańskiego]] stanowią integralne części terytoriów trzech [[Lista państw Europy|państw europejskich]] – [[Hiszpania|Hiszpanii]] ([[Ceuta]], [[Melilla]], [[Wyspy Kanaryjskie]]), [[Portugalia|Portugalii]] ([[Azory]] i [[Madera]]) i [[Włochy|Włoch]] ([[Pantelleria]] i [[Wyspy Pelagijskie]]); a także jednego [[Lista państw Azji|azjatyckiego]] – [[Jemen]]u ([[Sokotra (archipelag)|Sokotra]]). Dodatkowo do [[Afryka|Afryki]] zalicza się cztery [[Terytorium zależne|terytoria zależne]] [[Francja|Francji]] i [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]]. W [[Afryka|Afryce]] funkcjonują również dwa [[państwa nieuznawane]] – [[Sahara Zachodnia]] i [[Somaliland]]. Dodatkowo funkcjonują także: jedno {{link-interwiki|Proto-państwo|tekst=proto-państwo|Q=Q23037160}} o nazwie [[Ambazonia]], separatystyczna prowincja-eksklawa [[Angola|Angoli]] o nazwie [[Kabinda (prowincja)|Kabinda]], region autonomiczny [[Somalia|Somalii]] o nazwie [[Puntland]] oraz region półautonomiczny [[Tanzania|Tanzanii]] o nazwie [[Zanzibar (autonomia)|Zanzibar]]. |
||
Największym państwem afrykańskim jest [[Algieria]] (2 381 740 km²), a najmniejszym – [[Seszele]] (455 km²), przy czym najmniejszym państwem położonym na stałym lądzie |
Największym państwem afrykańskim jest [[Algieria]] (2 381 740 km²), a najmniejszym – [[Seszele]] (455 km²), przy czym najmniejszym państwem położonym na stałym lądzie jest [[Gambia]] (11 300 km²). Najbardziej [[Liczba ludności|zaludnionym]] państwem jest natomiast [[Nigeria]] (225 082 083 mieszkańców), a najmniej [[Liczba ludności|zaludnionym]] – również [[Seszele]] (97 017 mieszkańców), przy czym najmniej [[Liczba ludności|zaludnionym]] państwem położonym na stałym lądzie jest [[Dżibuti]] (957 723 mieszkańców). |
||
== Mapa polityczna == |
== Mapa polityczna == |
||
Linia 46: | Linia 46: | ||
|[[Plik:Coat of arms of Benin.svg|centruj|54x54px]] |
|[[Plik:Coat of arms of Benin.svg|centruj|54x54px]] |
||
|'''[[Benin]]'''<br><small>''Bénin''</small> |
|'''[[Benin]]'''<br><small>''Bénin''</small> |
||
|[[Porto-Novo]]{{ |
|[[Porto-Novo]]{{U|u2}} |
||
|Republika Beninu<br><small>''République du Bénin''</small> |
|Republika Beninu<br><small>''République du Bénin''</small> |
||
|[[Język francuski|francuski]] |
|[[Język francuski|francuski]] |
||
Linia 70: | Linia 70: | ||
|[[Wagadugu]] |
|[[Wagadugu]] |
||
|Burkina Faso<br><small>''Burkina Faso''</small> |
|Burkina Faso<br><small>''Burkina Faso''</small> |
||
|[[Język mossi|mossi]], [[Język bissa|bissa]], [[Język diula|diula]], [[Język ful|fula]] |
|||
|[[Język francuski|francuski]] |
|||
|{{L|f=tak|274200}} km² |
|{{L|f=tak|274200}} km² |
||
|{{L|f=tak|21935389}} |
|{{L|f=tak|21935389}} |
||
Linia 79: | Linia 79: | ||
|[[Plik:Coat of arms of Burundi.svg|centruj|48x48px]] |
|[[Plik:Coat of arms of Burundi.svg|centruj|48x48px]] |
||
|'''[[Burundi]]'''<br><small>''Burundi'' (francuski)</small><br><small>''Uburundi'' (kirundi)</small> |
|'''[[Burundi]]'''<br><small>''Burundi'' (francuski)</small><br><small>''Uburundi'' (kirundi)</small> |
||
|[[Gitega]]{{uwaga| |
|[[Gitega]]{{uwaga|u3}} |
||
|Republika Burundi<small>''<br>République du Burundi'' (francuski)</small><br><small>''Republika y’Uburundi'' (kirundi)</small> |
|Republika Burundi<small>''<br>République du Burundi'' (francuski)</small><br><small>''Republika y’Uburundi'' (kirundi)</small> |
||
|[[Język francuski|francuski]], [[Język rundi|rundi]] |
|[[Język francuski|francuski]], [[Język rundi|rundi]] |
||
Linia 122: | Linia 122: | ||
|[[Plik:Flag of Egypt.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Egypt.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Coat of arms of Egypt (Official).svg|centruj|48x48px]] |
|[[Plik:Coat of arms of Egypt (Official).svg|centruj|48x48px]] |
||
|'''[[Egipt]]'''{{ |
|'''[[Egipt]]'''{{U|u4}}<br><small>''مصر''</small> |
||
|[[Kair]] |
|[[Kair]] |
||
|Arabska Republika Egiptu<br><small>''جمهوريّة مصر العربيّة''</small> |
|Arabska Republika Egiptu<br><small>''جمهوريّة مصر العربيّة''</small> |
||
Linia 136: | Linia 136: | ||
|[[Asmara]] |
|[[Asmara]] |
||
|Państwo Erytrea<small>''<br>دولة إرتريا'' (arabski)</small><br>''<small>ሃግሬ ኤርትራ</small>'' <small>(tigrinia)</small> |
|Państwo Erytrea<small>''<br>دولة إرتريا'' (arabski)</small><br>''<small>ሃግሬ ኤርትራ</small>'' <small>(tigrinia)</small> |
||
|[[Język arabski|arabski]], [[Język tigrinia|tigrinia]] |
|[[Język arabski|arabski]], [[Język tigrinia|tigrinia]]{{U|u5}} |
||
|{{L|f=tak|117600}} km² |
|{{L|f=tak|117600}} km² |
||
|{{L|f=tak|6209262}} |
|{{L|f=tak|6209262}} |
||
Linia 145: | Linia 145: | ||
|[[Plik:Coat of arms of Eswatini.svg|centruj|55x55px]] |
|[[Plik:Coat of arms of Eswatini.svg|centruj|55x55px]] |
||
|'''[[Eswatini]]'''<br><small>''Eswatini'' (angielski)</small><br><small>''eSwatini'' (suazi)</small> |
|'''[[Eswatini]]'''<br><small>''Eswatini'' (angielski)</small><br><small>''eSwatini'' (suazi)</small> |
||
|[[Mbabane]]{{ |
|[[Mbabane]]{{U|u6}} |
||
|Królestwo Eswatini<small>''<br>Kingdom of Eswatini'' (angielski)</small><br><small>''Umbuso weSwatini'' (suazi)</small> |
|Królestwo Eswatini<small>''<br>Kingdom of Eswatini'' (angielski)</small><br><small>''Umbuso weSwatini'' (suazi)</small> |
||
|[[Język angielski|angielski]], [[Język suazi|suazi]] |
|[[Język angielski|angielski]], [[Język suazi|suazi]] |
||
Linia 151: | Linia 151: | ||
|{{L|f=tak|1121761}} |
|{{L|f=tak|1121761}} |
||
|[[lilangeni]] |
|[[lilangeni]] |
||
|[[Królowie Eswatini|król]] [[Mswati III]] |
|[[Królowie Eswatini|król]] [[Mswati III]], [[Indovukazi|''Indovukazi'' (współpanująca)]] [[Ntombi]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Ethiopia.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Ethiopia.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 191: | Linia 191: | ||
|[[Akra]] |
|[[Akra]] |
||
|Republika Ghany<br><small>''Republic of Ghana''</small> |
|Republika Ghany<br><small>''Republic of Ghana''</small> |
||
|[[Język angielski|angielski]]{{ |
|[[Język angielski|angielski]]{{U|u7}} |
||
|{{L|f=tak|238533}} km² |
|{{L|f=tak|238533}} km² |
||
|{{L|f=tak|33107275}} |
|{{L|f=tak|33107275}} |
||
Linia 228: | Linia 228: | ||
|{{L|f=tak|1679172}} |
|{{L|f=tak|1679172}} |
||
|[[frank CFA]] |
|[[frank CFA]] |
||
|[[Prezydenci Gwinei Równikowej|prez.]] [[Teodoro Obiang Nguema |
|[[Prezydenci Gwinei Równikowej|prez.]] [[Teodoro Obiang Nguema Mbasogo]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Cameroon.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Cameroon.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 250: | Linia 250: | ||
|{{L|f=tak|55864655}} |
|{{L|f=tak|55864655}} |
||
|[[szyling kenijski]] |
|[[szyling kenijski]] |
||
|[[Prezydenci Kenii|prez.]] [[ |
|[[Prezydenci Kenii|prez.]] [[William Ruto]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of the Comoros.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of the Comoros.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 294: | Linia 294: | ||
|{{L|f=tak|5358483}} |
|{{L|f=tak|5358483}} |
||
|[[dolar liberyjski]] |
|[[dolar liberyjski]] |
||
|[[Prezydenci Liberii|prez.]] [[ |
|[[Prezydenci Liberii|prez.]] [[Joseph Boakai]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Libya.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Libya.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 334: | Linia 334: | ||
|[[Bamako]] |
|[[Bamako]] |
||
|Republika Mali<br><small>''République du Mali''</small> |
|Republika Mali<br><small>''République du Mali''</small> |
||
|[[Język bambara|bambara]], [[Język bobo|bobo]], [[Język bozo|bozo]], [[Język dogoński|dogon]], [[Język ful|fula]], [[hassanijja]], [[Język kassonke|kassonke]], [[Język maninka|maninka]], [[Język minyanka|minyanka]], [[Język senufo|senufo]], [[Języki songhaj|songhaj]], [[Język soninke|soninke]], [[Język tamaszek|tamaszek]] |
|||
|[[Język francuski|francuski]] |
|||
|{{L|f=tak|1240192}} km² |
|{{L|f=tak|1240192}} km² |
||
|{{L|f=tak|20741769}} |
|{{L|f=tak|20741769}} |
||
Linia 360: | Linia 360: | ||
|{{L|f=tak|4161925}} |
|{{L|f=tak|4161925}} |
||
|[[ugija]] |
|[[ugija]] |
||
|[[Prezydenci Mauretanii|prez.]] [[Muhammad wuld |
|[[Prezydenci Mauretanii|prez.]] [[Muhammad wuld al-Ghazwani]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Mauritius.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Mauritius.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 389: | Linia 389: | ||
|[[Windhuk]] |
|[[Windhuk]] |
||
|Republika Namibii<br><small>''Republic of Namibia''</small> |
|Republika Namibii<br><small>''Republic of Namibia''</small> |
||
|[[Język angielski|angielski]]{{ |
|[[Język angielski|angielski]]{{U|u8}} |
||
|{{L|f=tak|824292}} km² |
|{{L|f=tak|824292}} km² |
||
|{{L|f=tak|2727409}} |
|{{L|f=tak|2727409}} |
||
|[[dolar namibijski]] |
|[[dolar namibijski]] |
||
|[[Prezydenci Namibii|prez.]] [[ |
|[[Prezydenci Namibii|prez.]] [[Nangolo Mbumba]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Niger.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Niger.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 404: | Linia 404: | ||
|{{L|f=tak|24484587}} |
|{{L|f=tak|24484587}} |
||
|[[frank CFA]] |
|[[frank CFA]] |
||
|[[Prezydenci Nigru| |
|[[Prezydenci Nigru|przyw.]] [[Abdourahamane Tchiani]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Nigeria.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Nigeria.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 420: | Linia 420: | ||
|[[Plik:Coat of arms of South Africa (heraldic).svg|centruj|48x48px]] |
|[[Plik:Coat of arms of South Africa (heraldic).svg|centruj|48x48px]] |
||
|'''[[Południowa Afryka]]'''<br><small>''South Africa'' (angielski)</small><br><small>''Suid-Afrika'' (afrikaans)</small> |
|'''[[Południowa Afryka]]'''<br><small>''South Africa'' (angielski)</small><br><small>''Suid-Afrika'' (afrikaans)</small> |
||
|[[Pretoria]]{{ |
|[[Pretoria]]{{U|u9}}<br>[[Kapsztad]]<br>[[Bloemfontein]] |
||
|Republika Południowej Afryki<br><small>''Republic of South Africa'' (angielski)</small><br><small>''Republiek van Suid-Afrika'' (afrikaans)</small> |
|Republika Południowej Afryki<br><small>''Republic of South Africa'' (angielski)</small><br><small>''Republiek van Suid-Afrika'' (afrikaans)</small> |
||
⚫ | |||
|[[Język angielski|angielski]] i in.{{uwaga|u7}} |
|||
|{{L|f=tak|1219090}} km² |
|{{L|f=tak|1219090}} km² |
||
|{{L|f=tak|57516665}} |
|{{L|f=tak|57516665}} |
||
Linia 429: | Linia 429: | ||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of the Central African Republic.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of the Central African Republic.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Coat of arms of the Central African Republic |
|[[Plik:Coat of arms of the Central African Republic.svg|centruj|48x48px]] |
||
|'''[[Republika Środkowoafrykańska|Republika<br>Środkowoafrykańska]]'''<br><small>''République centrafricaine (francuski)<br>Ködörösêse tî Bêafrîka (sango)''</small> |
|'''[[Republika Środkowoafrykańska|Republika<br>Środkowoafrykańska]]'''<br><small>''République centrafricaine (francuski)<br>Ködörösêse tî Bêafrîka (sango)''</small> |
||
|[[Bangi]] |
|[[Bangi]] |
||
Linia 437: | Linia 437: | ||
|{{L|f=tak|5454533}} |
|{{L|f=tak|5454533}} |
||
|[[frank CFA]]<br>[[bitcoin]] |
|[[frank CFA]]<br>[[bitcoin]] |
||
|[[Przywódcy Republiki Środkowoafrykańskiej|prez.]] [[Faustin-Archange |
|[[Przywódcy Republiki Środkowoafrykańskiej|prez.]] [[Faustin-Archange Touadéra]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Cape Verde.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Cape Verde.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 470: | Linia 470: | ||
|{{L|f=tak|17923036}} |
|{{L|f=tak|17923036}} |
||
|[[frank CFA]] |
|[[frank CFA]] |
||
|[[Prezydenci Senegalu|prez.]] [[ |
|[[Prezydenci Senegalu|prez.]] [[Bassirou Diomaye Faye]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Seychelles.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Seychelles.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 503: | Linia 503: | ||
|{{L|f=tak|12386248}} |
|{{L|f=tak|12386248}} |
||
|[[szyling somalijski]] |
|[[szyling somalijski]] |
||
|[[Prezydenci Somalii|prez.]] [[Hassan Sheikh |
|[[Prezydenci Somalii|prez.]] [[Hassan Sheikh Mohamud]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of Sudan.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Sudan.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 514: | Linia 514: | ||
|{{L|f=tak|47958856}} |
|{{L|f=tak|47958856}} |
||
|[[funt sudański]] |
|[[funt sudański]] |
||
|[[Prezydenci Sudanu|przew.]] [[Abd al-Fattah Abd ar-Rahman |
|[[Prezydenci Sudanu|przew.]] [[Abd al-Fattah Abd ar-Rahman al-Burhan]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of South Sudan.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of South Sudan.svg|centruj|100x100px]] |
||
Linia 564: | Linia 564: | ||
|'''[[Uganda]]'''<br><small>''Uganda'' (angielski)</small><br><small>''Uganda'' (suahili)</small> |
|'''[[Uganda]]'''<br><small>''Uganda'' (angielski)</small><br><small>''Uganda'' (suahili)</small> |
||
|[[Kampala]] |
|[[Kampala]] |
||
|Republika |
|Republika Ugandy<br><small>''Republic of Uganda'' (angielski)</small><br><small>''Jamhuri ya Ugandaa nne'' (suahili)</small> |
||
|[[Język angielski|angielski]], [[Język suahili|suahili]] |
|[[Język angielski|angielski]], [[Język suahili|suahili]] |
||
|{{L|f=tak|241038}} km² |
|{{L|f=tak|241038}} km² |
||
Linia 609: | Linia 609: | ||
|[[Harare]] |
|[[Harare]] |
||
|Republika Zimbabwe<br><small>''Republic of Zimbabwe''</small> |
|Republika Zimbabwe<br><small>''Republic of Zimbabwe''</small> |
||
|[[Język angielski|angielski]] i in.{{ |
|[[Język angielski|angielski]] i in.{{U|u11}} |
||
|{{L|f=tak|390757}} km² |
|{{L|f=tak|390757}} km² |
||
|{{L|f=tak|15121004}} |
|{{L|f=tak|15121004}} |
||
Linia 631: | Linia 631: | ||
|[[Plik:Flag of Spain.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Spain.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Coat of Arms of Spain.svg|centruj|48x48px]] |
|[[Plik:Coat of Arms of Spain.svg|centruj|48x48px]] |
||
|'''[[Hiszpania]]'''{{ |
|'''[[Hiszpania]]'''{{U|u12}}<br><small>''España''</small> |
||
|[[Madryt]] |
|[[Madryt]] |
||
|Królestwo Hiszpanii<br><small>''Reino de España''</small> |
|Królestwo Hiszpanii<br><small>''Reino de España''</small> |
||
|[[Język hiszpański|hiszpański]]{{ |
|[[Język hiszpański|hiszpański]]{{U|u13}} |
||
|{{L|f=tak|505370}} km² |
|{{L|f=tak|505370}} km² |
||
|{{L|f=tak|47163418}} |
|{{L|f=tak|47163418}} |
||
Linia 642: | Linia 642: | ||
|[[Plik:Flag of Yemen.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Yemen.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Emblem of Yemen.svg|centruj|55x55px]] |
|[[Plik:Emblem of Yemen.svg|centruj|55x55px]] |
||
|'''[[Jemen]]'''{{ |
|'''[[Jemen]]'''{{U|u14}}<br><small>''اليمن''</small> |
||
|[[Sana]] |
|[[Sana]] |
||
|Republika Jemeńska<br><small>''الجمهوريّة اليمنية''</small> |
|Republika Jemeńska<br><small>''الجمهوريّة اليمنية''</small> |
||
Linia 653: | Linia 653: | ||
|[[Plik:Flag of Portugal.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Portugal.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Coat of arms of Portugal.svg|centruj|55x55px]] |
|[[Plik:Coat of arms of Portugal.svg|centruj|55x55px]] |
||
|'''[[Portugalia]]{{ |
|'''[[Portugalia]]{{U|u15}}'''<br><small>''Portugal''</small> |
||
|[[Lizbona]] |
|[[Lizbona]] |
||
|Republika Portugalska<br><small>''República Portuguesa''</small> |
|Republika Portugalska<br><small>''República Portuguesa''</small> |
||
Linia 660: | Linia 660: | ||
|{{L|f=tak|10242081}} |
|{{L|f=tak|10242081}} |
||
|[[euro]] |
|[[euro]] |
||
|[[ |
|[[Lista prezydentów Portugalii|prez.]] [[Marcelo Rebelo de Sousa]] |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
|[[Plik:Emblem of Italy.svg|centruj|55x55px]] |
|||
|'''[[Włochy]]{{U|u16}}'''<br><small>''Italia''</small> |
|||
⚫ | |||
|Republika Włoska<br><small>''Repubblica Italiana''</small> |
|||
|[[Język włoski|włoski]]{{U|u17}} |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
|[[euro]] |
|||
|[[Prezydenci Włoch|prez.]] [[Sergio Mattarella]] |
|||
|} |
|} |
||
== Lista państw |
== Lista państw nieuznawanych i terytoriów autonomicznych == |
||
{| class="wikitable sortable" style="font-size:80%" |
{| class="wikitable sortable" style="font-size:80%" |
||
!Flaga |
!Flaga |
||
Linia 678: | Linia 689: | ||
|[[Plik:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|centruj|48x48px]] |
|[[Plik:Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|centruj|48x48px]] |
||
|'''[[Sahara Zachodnia]]{{ |
|'''[[Sahara Zachodnia]]{{U|u21}}'''<br><small>''الصحراء الغربية''</small> |
||
|[[Al-Ujun]]'''{{ |
|[[Al-Ujun]]'''{{U|u22}}''' |
||
|Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna<br><small>''الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية''</small> |
|Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna<br><small>''الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية''</small> |
||
|[[Język arabski|arabski]] |
|[[Język arabski|arabski]] |
||
Linia 689: | Linia 700: | ||
|[[Plik:Flag of Somaliland.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of Somaliland.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Emblem of Somaliland.svg|centruj|48x48px]] |
|[[Plik:Emblem of Somaliland.svg|centruj|48x48px]] |
||
|'''[[Somaliland]]'''{{ |
|'''[[Somaliland]]'''{{U|u23}}<br><small>''Soomaaliland''</small> |
||
|[[Hargejsa]] |
|[[Hargejsa]] |
||
|Republika Somalilandu<br><small>''Jamhuuriyadda Soomaaliland''</small> |
|Republika Somalilandu<br><small>''Jamhuuriyadda Soomaaliland''</small> |
||
Linia 712: | Linia 723: | ||
!Waluta<ref name=":1" /> |
!Waluta<ref name=":1" /> |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik:Flag of |
|[[Plik:Flag of Mayotte (Local).svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Armoiries Terres australes et antarctiques françaises.svg|centruj|48x48px]] |
|||
|'''[[Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne|Francuskie Terytoria<br>Południowe i Antarktyczne]]'''{{uwaga|u16}}<br><small>''Terres australes et antarctiques françaises''</small> |
|||
|– |
|||
|{{Państwo|FRA}} |
|||
|[[Terytorium zamorskie (Francja)|terytorium zamorskie]] |
|||
|[[Język francuski|francuski]] |
|||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
|[[Plik:Coat of Arms of Mayotte.PNG|centruj|55x55px]] |
|[[Plik:Coat of Arms of Mayotte.PNG|centruj|55x55px]] |
||
|'''[[Majotta]]'''<br><small>''Mayotte''</small> |
|'''[[Majotta]]'''<br><small>''Mayotte''</small> |
||
Linia 734: | Linia 734: | ||
|[[euro]] |
|[[euro]] |
||
|- |
|- |
||
|[[Plik: |
|[[Plik:Proposed flag of Réunion (VAR).svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Armoiries Réunion.svg|centruj|55x55px]] |
|[[Plik:Armoiries Réunion.svg|centruj|55x55px]] |
||
|'''[[Reunion]]'''<br><small>''La Réunion''</small> |
|'''[[Reunion]]'''<br><small>''La Réunion''</small> |
||
Linia 747: | Linia 747: | ||
|[[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|centruj|100x100px]] |
|[[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|centruj|100x100px]] |
||
|[[Plik:Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg|centruj|50x50px]] |
|[[Plik:Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg|centruj|50x50px]] |
||
|'''[[Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha|Wyspa Świętej Heleny, Wyspa<br>Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha]]'''{{ |
|'''[[Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha|Wyspa Świętej Heleny, Wyspa<br>Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha]]'''{{U|u26}}<br><small>''Tristan da Cunha''</small> |
||
|[[Jamestown (Wyspa Świętej Heleny)|Jamestown]] |
|[[Jamestown (Wyspa Świętej Heleny)|Jamestown]] |
||
|{{Państwo|GBR}} |
|{{Państwo|GBR}} |
||
Linia 765: | Linia 765: | ||
==Uwagi== |
==Uwagi== |
||
{{Uwagi| |
{{Uwagi| |
||
* <ref name=" |
* <ref name="u2">Stolicą [[Benin]]u jest [[Porto-Novo]] jednak siedziby władz państwowych znajdują się w [[Kotonu]].</ref> |
||
* <ref name=" |
* <ref name="u3">Stolicą konstytucyjną [[Burundi]] jest [[Gitega]] jednak siedziby władz państwowych znajdują się w [[Bużumbura|Bużumburze]].</ref> |
||
* <ref name=" |
* <ref name="u4">Większość terytorium [[Egipt]]u położona jest na kontynencie afrykańskim, jednak należący do tego państwa [[Synaj (półwysep)|półwysep Synaj]] o powierzchni ok. 61 000 km² znajduje się w [[Azja|Azji]].</ref> |
||
* <ref name=" |
<ref name="u5">W użyciu jest także język [[Język angielski|angielski]].</ref> |
||
* <ref name="u6">Siedzibę króla i rządu stanowi [[Lobamba]] natomiast ''de facto'' stolicą państwa jest miasto [[Mbabane]].</ref> |
|||
⚫ | * <ref name="u7">Ponadto na poziomie regionalnym status języka urzędowego mają języki: [[Język akan|akan]] (dialekty [[Język fante|fante]] i [[Język twi|twi]]), [[Język dangbe|dangbe]], [[Język dagaare|dagaare]], [[Język dagbani|dagbani]], [[Język ewe|ewe]], [[Język ga|ga]], [[Język gonja|gonja]], [[Języki woltyjskie|kasema]] i [[Język nzema|nzema]].</ref> |
||
⚫ | * <ref name=" |
||
* <ref name=" |
* <ref name="u8">Ponadto na poziomie regionalnym status języka urzędowego mają języki: [[Język niemiecki|niemiecki]] i [[Język ovambo|ovambo]].</ref> |
||
⚫ | * <ref name="u9">[[Południowa Afryka|Republika Południowej Afryki]] posiada trzy oficjalne stolice: [[Pretoria|Pretorię]] – ''stolicę egzekutywną'' (siedzibę rządu i wszystkich ambasad); [[Kapsztad]] – ''stolicę legislacyjną'' (siedzibę parlamentu) oraz [[Bloemfontein]] – ''stolicę sądowniczą'' (siedzibę władzy sądowniczej).</ref> |
||
⚫ | |||
⚫ | * <ref name=" |
||
⚫ | |||
⚫ | * <ref name=" |
||
* <ref name="u11">Status języka urzędowego w [[Zimbabwe]] posiada szesnaście języków: [[Język czewa|czewa]], [[Język sena|sena]], [[Język kalanga|kalanga]], [[Język tshwa|tshwa]], [[Język angielski|angielski]], [[Język nambya|nambya]], [[Język ndau|ndau]], [[Język ndebele północny|ndebele północny]], [[Język tsonga|tsonga]], [[Język shona|shona]], [[Język sotho|sotho]], [[Język tonga (Zambia i Zimbabwe)|tonga]], [[Język tswana|tswana]], [[Język venda|venda]], [[Język xhosa|xhosa]] oraz [[zimbabwejski język migowy]].</ref> |
* <ref name="u11">Status języka urzędowego w [[Zimbabwe]] posiada szesnaście języków: [[Język czewa|czewa]], [[Język sena|sena]], [[Język kalanga|kalanga]], [[Język tshwa|tshwa]], [[Język angielski|angielski]], [[Język nambya|nambya]], [[Język ndau|ndau]], [[Język ndebele północny|ndebele północny]], [[Język tsonga|tsonga]], [[Język shona|shona]], [[Język sotho|sotho]], [[Język tonga (Zambia i Zimbabwe)|tonga]], [[Język tswana|tswana]], [[Język venda|venda]], [[Język xhosa|xhosa]] oraz [[zimbabwejski język migowy]].</ref> |
||
⚫ | * <ref name="u12">Większość terytorium [[Hiszpania|Hiszpanii]] znajduje się w [[Europa|Europie]] na [[Półwysep Iberyjski|Półwyspie Iberyjskim]], jednak posiada ona również integralne części terytorium w [[Afryka|Afryce]]: [[Wyspy Kanaryjskie]], oraz [[hiszpańskie posiadłości w Afryce Północnej]], czyli autonomiczne miasta [[Ceuta]] i [[Melilla]], a także wyspy na [[Morze Śródziemne|Morzu Śródziemnym]]: [[Isla de Alborán]], [[Perejil|Isla del Perejil]], [[Islas Chafarinas]], [[Peñón de Alhucemas]] i [[Peñón de Vélez de la Gomera]].</ref> |
||
* <ref name="u12">Mowa o państwie niebędącym [[Państwo wyspiarskie|państwem wyspiarskim]], a więc znajdującym się na ''stałym lądzie''.</ref> |
|||
* <ref name="u13">Ponadto lokalnie za języki urzędowe uznawane są języki: [[Język kataloński|kataloński]], [[Język aranejski|aranejski]], [[Język baskijski|baskijski]] oraz [[Język galicyjski|galicyjski]].</ref> |
|||
⚫ | * <ref name=" |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | * <ref name="u15">Większość terytorium [[Portugalia|Portugalii]] znajduje się w [[Europa|Europie]] na [[Półwysep Iberyjski|Półwyspie Iberyjskim]], jednak należą do niej również wyspy w [[Makaronezja|Makaronezji]] zaliczanej do [[Afryka|Afryki]] – [[Azory]], [[Madera]] oraz [[Wyspy Selvagens]].</ref> |
||
⚫ | * <ref name=" |
||
* <ref name="u16">Większość terytorium [[Włochy|Włoch]] znajduje się w [[Europa|Europie]] na [[Półwysep Apeniński|Półwyspie Apenińskim]], ale ich integralną część w [[Afryka|Afryce]] stanowią [[Pantelleria]] oraz [[Wyspy Pelagijskie]].</ref> |
|||
* <ref name="u16">[[Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne]] obejmują niezamieszkane wyspy w [[Antarktyka|Antarktyce]], [[Ziemia Adeli|Ziemię Adeli]] na [[Antarktyda|Antarktydzie]] oraz tzw. '''[[Wyspy Rozproszone]]''' położone na [[Kanał Mozambicki|Kanale Mozambickim]] i zaliczane tradycyjnie do [[Afryka|Afryki]]. Należą do nich wyspy: [[Europa (wyspa)|Europa]], [[Juan de Nova]], [[Glorieuses]], [[Bassas da India]] oraz [[Tromelin]]</ref> |
|||
* <ref name="u17">Ponadto lokalnymi językami urzędowymi są: [[Język francuski|francuski]] i [[Język franko-prowansalski|franko-prowansalski]] w regionie [[Dolina Aosty]], [[Język niemiecki|niemiecki]] i [[Język ladyński|ladyński]] w regionie [[Trydent-Górna Adyga]], [[Język słoweński|słoweński]] i [[Język friulski|friulski]] w regionie [[Friuli-Wenecja Julijska]], [[Język sycylijski|sycylijski]] na [[Sycylia|Sycylii]] oraz [[Język sardyński|sardyński]] na [[Sardynia|Sardynii]].</ref> |
|||
* <ref name="u17">Terytorium składa się z trzech części [[Plik:Flag of Tristan da Cunha.svg|20x20px|tło]] '''[[Tristan da Cunha]]''', [[Plik:Flag of Saint Helena.svg|20x20px|tło]] '''[[Wyspa Świętej Heleny|Wyspy Świętej Heleny]]''' oraz [[Plik:Flag of Ascension Island.svg|20x20px|tło]] '''[[Wyspa Wniebowstąpienia|Wyspy Wniebowstąpienia]]''', oddalonych od siebie o tysiące kilometrów, przez co często opisywane są one osobno i również częściowo osobnie administrowane.</ref> |
|||
⚫ | * <ref name="u21">[[Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna]] została proklamowana w 1976 przez [[Front Polisario]] i uznawana była przez 84 państwa członkowskie [[ONZ]], z czego 43 państwa zawiesiły lub anulowały swoje uznanie dla władz SADR, więc aktualnie Sahara Zachodnia jest uznawana przez 41 państw członkowskich [[ONZ]]. Jednocześnie [[Maroko]] uznaje [[Sahara Zachodnia|Saharę Zachodnią]] za integralną część swojego terytorium i okupuje większość państwa w tym jego stolicę [[Al-Ujun]].</ref> |
||
⚫ | * <ref name=" |
||
⚫ | |||
* <ref name="u19">Ponadto na poziomie regionalnym status języka urzędowego mają języki: [[Język niemiecki|niemiecki]] i [[Język ovambo|ovambo]].</ref>}} |
|||
⚫ | * <ref name="u23">[[Somaliland]] jest ''de facto'' niepodległym państwem, ''de iure'' stanowi część [[Somalia|Somalii]]. Państwo zostało proklamowane w 1991 roku, kiedy wybuchła [[wojna domowa w Somalii]] i od tamtej pory zdołano zbudować funkcjonujący organizm państwowy z demokratycznie wybieranym prezydentem i parlamentem.</ref> |
||
* <ref name="u26">Terytorium składa się z trzech części [[Tristan da Cunha]], [[Wyspa Świętej Heleny|Wyspy Świętej Heleny]] oraz [[Wyspa Wniebowstąpienia|Wyspy Wniebowstąpienia]].</ref>}} |
|||
== Przypisy == |
== Przypisy == |
Aktualna wersja na dzień 11:22, 20 sie 2024
Lista państw Afryki – lista państw i terytoriów zależnych Afryki.
Na terenie Afryki znajdują się 54 państwa uznawane na arenie międzynarodowej. Ponadto niewielkie fragmenty lądów zaliczane tradycyjnie do kontynentu afrykańskiego stanowią integralne części terytoriów trzech państw europejskich – Hiszpanii (Ceuta, Melilla, Wyspy Kanaryjskie), Portugalii (Azory i Madera) i Włoch (Pantelleria i Wyspy Pelagijskie); a także jednego azjatyckiego – Jemenu (Sokotra). Dodatkowo do Afryki zalicza się cztery terytoria zależne Francji i Wielkiej Brytanii. W Afryce funkcjonują również dwa państwa nieuznawane – Sahara Zachodnia i Somaliland. Dodatkowo funkcjonują także: jedno proto-państwo o nazwie Ambazonia, separatystyczna prowincja-eksklawa Angoli o nazwie Kabinda, region autonomiczny Somalii o nazwie Puntland oraz region półautonomiczny Tanzanii o nazwie Zanzibar.
Największym państwem afrykańskim jest Algieria (2 381 740 km²), a najmniejszym – Seszele (455 km²), przy czym najmniejszym państwem położonym na stałym lądzie jest Gambia (11 300 km²). Najbardziej zaludnionym państwem jest natomiast Nigeria (225 082 083 mieszkańców), a najmniej zaludnionym – również Seszele (97 017 mieszkańców), przy czym najmniej zaludnionym państwem położonym na stałym lądzie jest Dżibuti (957 723 mieszkańców).
Mapa polityczna
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/Political_Map_of_Africa_%282021%29.svg/536px-Political_Map_of_Africa_%282021%29.svg.png)
Lista państw Afryki
[edytuj | edytuj kod]Flaga | Godło | Nazwa państwa[1] | Stolica[1] | Pełna nazwa państwa[1] | Język urzędowy[2] | Powierzchnia[2] | Liczba ludności[2] | Waluta[2] | Głowa państwa |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Algieria الجزائر (arabski) ⵍⴻⵣⴰⵢⴻⵔ (berberyjski) |
Algier | Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna الديمقراطية الشعبية الجمهورية الجزائرية (arabski) ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ (berberyjski) |
arabski, berberyjski | 2 381 740 km² | 44 178 884 | dinar algierski | prez. Abd al-Madżid Tabbun | |
![]() |
![]() |
Angola Angola |
Luanda | Republika Angoli República de Angola |
portugalski | 1 246 700 km² | 34 795 287 | kwanza | prez. João Lourenço |
![]() |
![]() |
Benin Bénin |
Porto-Novo[a] | Republika Beninu République du Bénin |
francuski | 112 622 km² | 13 754 688 | frank CFA | prez. Patrice Talon |
![]() |
![]() |
Botswana Botswana (angielski) Botswana (tswana) |
Gaborone | Republika Botswany Republic of Botswana (angielski) Lefatshe la Botswana (tswana) |
angielski, tswana | 581 730 km² | 2 384 246 | pula | prez. Mokgweetsi Masisi |
![]() |
![]() |
Burkina Faso Burkina Faso |
Wagadugu | Burkina Faso Burkina Faso |
mossi, bissa, diula, fula | 274 200 km² | 21 935 389 | frank CFA | p.o. prez. Ibrahim Traore |
![]() |
![]() |
Burundi Burundi (francuski) Uburundi (kirundi) |
Gitega[b] | Republika Burundi République du Burundi (francuski) Republika y’Uburundi (kirundi) |
francuski, rundi | 27 830 km² | 12 696 478 | frank burundyjski | prez. Evariste Ndayishimiye |
![]() |
![]() |
Czad تشاد (arabski) Tchad (francuski) |
Ndżamena | Republika Czadu جمهوريّة تشاد (arabski) République du Tchad (francuski) |
arabski, francuski | 1 284 000 km² | 17 963 211 | frank CFA | przew. Mahamat Déby Itno |
![]() |
![]() |
Demokratyczna Republika Konga République démocratique du Congo |
Kinszasa | Demokratyczna Republika Konga République démocratique du Congo |
francuski | 2 344 858 km² | 108 407 721 | frank kongijski | prez. Félix Tshisekedi |
![]() |
![]() |
Dżibuti جيبوتي (arabski) Djibouti (francuski) |
Dżibuti | Republika Dżibuti جمهورية جيبوتي (arabski) République du Djibouti (francuski) |
arabski, francuski | 23 200 km² | 957 723 | frank dżibutyjski | prez. Ismail Omar Guelleh |
![]() |
![]() |
Egipt[c] مصر |
Kair | Arabska Republika Egiptu جمهوريّة مصر العربيّة |
arabski | 1 001 450 km² | 107 770 524 | funt egipski | prez. Abd al-Fattah as-Sisi |
![]() |
![]() |
Erytrea إرتريا (arabski) ኤርትራ (tigrinia) |
Asmara | Państwo Erytrea دولة إرتريا (arabski) ሃግሬ ኤርትራ (tigrinia) |
arabski, tigrinia[d] | 117 600 km² | 6 209 262 | nakfa | prez. Isajas Afewerki |
![]() |
![]() |
Eswatini Eswatini (angielski) eSwatini (suazi) |
Mbabane[e] | Królestwo Eswatini Kingdom of Eswatini (angielski) Umbuso weSwatini (suazi) |
angielski, suazi | 17 364 km² | 1 121 761 | lilangeni | król Mswati III, Indovukazi (współpanująca) Ntombi |
![]() |
![]() |
Etiopia ኢትዮጵያ |
Addis Abeba | Federalna Demokratyczna Republika Etiopii የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ |
amharski | 1 104 300 km² | 113 656 596 | birr | prez. Sahle-Work Zewde |
![]() |
![]() |
Gabon Gabon |
Libreville | Republika Gabońska République Gabonaise |
francuski | 267 667 km² | 2 340 613 | frank CFA | p.o. prez. Brice Clotaire Oligui Nguema |
![]() |
![]() |
Gambia Gambia |
Bandżul | Republika Gambii Republic of the Gambia |
angielski | 11 300 km² | 2 413 403 | dalasi | prez. Adama Barrow |
![]() |
![]() |
Ghana Ghana |
Akra | Republika Ghany Republic of Ghana |
angielski[f] | 238 533 km² | 33 107 275 | cedi | prez. Nana Akufo-Addo |
![]() |
![]() |
Gwinea Guinée |
Konakry | Republika Gwinei République de Guinée |
francuski | 245 857 km² | 13 237 832 | frank gwinejski | p.o. prez. Mamady Doumbouya |
![]() |
![]() |
Gwinea Bissau Guiné-Bissau |
Bissau | Republika Gwinei Bissau República da Guiné-Bissau |
portugalski | 36 125 km² | 2 026 778 | frank CFA | prez. Umaro Sissoco Embaló |
![]() |
![]() |
Gwinea Równikowa Guinée Équatoriale (francuski) Guinea Ecuatorial (hiszpański) Guiné Equatorial (portugalski) |
Malabo | Republika Gwinei Równikowej République de Guinée Équatoriale (francuski) República de Guinea Ecuatorial (hiszpański) República da Guiné Equatorial (portugalski) |
francuski, hiszpański, portugalski |
28 051 km² | 1 679 172 | frank CFA | prez. Teodoro Obiang Nguema Mbasogo |
![]() |
![]() |
Kamerun Cameroon (angielski) Cameroun (francuski) |
Jaunde | Republika Kamerunu Republic of Cameroon (angielski) République du Cameroun (francuski) |
angielski, francuski | 475 440 km² | 29 321 637 | frank CFA | prez. Paul Biya |
![]() |
![]() |
Kenia Kenya (angielski) Kenya (suahili) |
Nairobi | Republika Kenii Republic of Kenya (angielski) Jamhuri ya Kenya (suahili) |
angielski, suahili | 580 367 km² | 55 864 655 | szyling kenijski | prez. William Ruto |
![]() |
![]() |
Komory جزر القمر (arabski) Comoros (francuski) Komori (komoryjski) |
Moroni | Związek Komorów الاتحاد القمري (arabski) Union des Comores (francuski) Udzima wa Komori (komoryjski) |
arabski, francuski, komoryjski |
2235 km² | 876 437 | frank komoryjski | prez. Azali Assoumani |
![]() |
![]() |
Kongo Congo |
Brazzaville | Republika Konga République du Congo |
francuski | 342 000 km² | 5 546 307 | frank CFA | prez. Denis Sassou-Nguesso |
![]() |
![]() |
Lesotho Lesotho (angielski) Lesotho (sotho) |
Maseru | Królestwo Lesotho Kingdom of Lesotho (angielski) Muso oa Lesotho (sotho) |
angielski, sotho | 30 355 km² | 2 193 970 | loti | król Letsie III |
![]() |
![]() |
Liberia Liberia |
Monrovia | Republika Liberii Republic of Liberia |
angielski | 111 369 km² | 5 358 483 | dolar liberyjski | prez. Joseph Boakai |
![]() |
![]() |
Libia ليبيا |
Trypolis | Państwo Libia دولة ليبيا |
arabski | 1 759 540 km² | 7 137 931 | dinar libijski | przew. Muhammad al-Manfi |
![]() |
![]() |
Madagaskar Madagascar (francuski) Madagasikara (malgaski) |
Antananarywa | Republika Madagaskaru République de Madagascar (francuski) Repoblikan’I Madagasikara (malgaski) |
francuski, malgaski | 587 041 km² | 28 172 462 | ariary | prez. Andry Rajoelina |
![]() |
![]() |
Malawi Malawi (angielski) Malaŵi (czewa) |
Lilongwe | Republika Malawi Republic of Malawi (angielski) Dziko la Malaŵi (czewa) |
angielski, czewa | 118 484 km² | 20 794 353 | kwacha malawijska | prez. Lazarus Chakwera |
![]() |
![]() |
Mali Mali |
Bamako | Republika Mali République du Mali |
bambara, bobo, bozo, dogon, fula, hassanijja, kassonke, maninka, minyanka, senufo, songhaj, soninke, tamaszek | 1 240 192 km² | 20 741 769 | frank CFA | p.o. prez. Assimi Goita |
![]() |
![]() |
Maroko المغرب (arabski) ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ (berberyjski) |
Rabat | Królestwo Maroka المملكة المغربية (arabski) ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ (berberyjski) |
arabski, berberyjski | 716 550 km² | 36 738 229 | dirham marokański | król Muhammad VI |
![]() |
![]() |
Mauretania موريتانيا (arabskie) Mauritanie (francuskie) |
Nawakszut | Islamska Republika Mauretanii الجمهورية الإسلامية الموريتانية (arabski) République Islamique de Mauritanie (francuski) |
arabski | 1 030 700 km² | 4 161 925 | ugija | prez. Muhammad wuld al-Ghazwani |
![]() |
![]() |
Mauritius Mauritius (angielski) Maurice (francuski) |
Port Louis | Republika Mauritiusu Republic of Mauritius (angielski) République de Maurice (francuski) |
angielski, francuski | 2040 km² | 1 308 222 | rupia maurytyjska | prez. Prithvirajsing Roopun |
![]() |
![]() |
Mozambik Moçambique |
Maputo | Republika Mozambiku República de Moçambique |
portugalski | 799 380 km² | 31 693 239 | metical | prez. Filipe Nyusi |
![]() |
![]() |
Namibia Namibia |
Windhuk | Republika Namibii Republic of Namibia |
angielski[g] | 824 292 km² | 2 727 409 | dolar namibijski | prez. Nangolo Mbumba |
![]() |
![]() |
Niger Niger |
Niamey | Republika Nigru République du Niger |
francuski | 1 267 000 km² | 24 484 587 | frank CFA | przyw. Abdourahamane Tchiani |
![]() |
![]() |
Nigeria Nigeria |
Abudża | Federalna Republika Nigerii Federal Republic of Nigeria |
angielski | 923 768 km² | 225 082 083 | naira | prez. Bola Tinubu |
![]() |
![]() |
Południowa Afryka South Africa (angielski) Suid-Afrika (afrikaans) |
Pretoria[h] Kapsztad Bloemfontein |
Republika Południowej Afryki Republic of South Africa (angielski) Republiek van Suid-Afrika (afrikaans) |
afrikaans, angielski, xhosa, ndebele, pedi, sotho, suazi, tsonga, tswana, venda, zulu | 1 219 090 km² | 57 516 665 | rand | prez. Cyril Ramaphosa |
![]() |
![]() |
Republika Środkowoafrykańska République centrafricaine (francuski) Ködörösêse tî Bêafrîka (sango) |
Bangi | Republika Środkowoafrykańska République centrafricaine (francuski) Ködörösêse tî Bêafrîka (sango) |
francuski, sango | 622 984 km² | 5 454 533 | frank CFA bitcoin |
prez. Faustin-Archange Touadéra |
![]() |
![]() |
Republika Zielonego Przylądka Cabo Verde |
Praia | Republika Zielonego Przylądka República de Cabo Verde |
portugalski | 4033 km² | 596 707 | escudo | prez. José Maria Neves |
![]() |
![]() |
Rwanda Rwanda (angielski) Rwanda (francuski) Rwanda (rwanda) |
Kigali | Republika Rwandy Republic of Rwanda (angielski) République du Rwanda (francuski) Repubulika y’u Rwanda (rwanda) |
angielski, francuski, rwanda |
26 338 km² | 13 173 730 | frank rwandyjski | prez. Paul Kagame |
![]() |
![]() |
Senegal Sénégal |
Dakar | Republika Senegalu République du Sénégal |
francuski | 196 722 km² | 17 923 036 | frank CFA | prez. Bassirou Diomaye Faye |
![]() |
![]() |
Seszele Seychelles (angielski) Seychelles (francuski) Sesel (seszelski) |
Victoria | Republika Seszeli Republic of Seychelles (angielski) République des Seychelles (francuski) Repiblik Sesel (seszelski) |
angielski, francuski, seszelski |
455 km² | 97 017 | rupia seszelska | prez. Wavel Ramkalawan |
![]() |
![]() |
Sierra Leone Sierra Leone |
Freetown | Republika Sierra Leone Republic of Sierra Leone |
angielski | 71 740 km² | 8 692 606 | leone | prez. Julius Maada Bio |
![]() |
![]() |
Somalia الصومال (arabski) Soomaaliya (somalijski) |
Mogadiszu | Federalna Republika Somalii جمهورية الصومال الفدرالية (arabski) Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya (somalijski) |
arabski, somalijski | 637 657 km² | 12 386 248 | szyling somalijski | prez. Hassan Sheikh Mohamud |
![]() |
![]() |
Sudan Sudan (angielski) السودان (arabski) |
Chartum | Republika Sudanu Republic of the Sudan (angielski) جمهورية السودان (arabski) |
angielski, arabski | 1 861 484 km² | 47 958 856 | funt sudański | przew. Abd al-Fattah Abd ar-Rahman al-Burhan |
![]() |
![]() |
Sudan Południowy South Sudan |
Dżuba | Republika Sudanu Południowego Republic of South Sudan |
angielski | 644 329 km² | 11 544 905 | funt południowo- sudański |
prez. Salva Kiir Mayardit |
![]() |
![]() |
Tanzania Tanzania (angielski) Tanzania (suahili) |
Dodoma | Zjednoczona Republika Tanzanii United Republic of Tanzania (angielski) Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (suahili) |
angielski, suahili | 947 300 km² | 63 852 892 | szyling tanzański | prez. Samia Hassan Suluhu |
![]() |
![]() |
Togo Togo |
Lomé | Republika Togijska Republique togolaise |
francuski | 56 785 km² | 8 492 333 | frank CFA | prez. Faure Gnassingbé |
![]() |
![]() |
Tunezja تونس (arabski) Tunisie (arabski) |
Tunis | Republika Tunezyjska الجمهورية التونسية (arabski) République tunisienne (francuski) |
arabski, francuski | 163 610 km² | 11 896 972 | dinar tunezyjski | prez. Kajs Su’ajjid |
![]() |
![]() |
Uganda Uganda (angielski) Uganda (suahili) |
Kampala | Republika Ugandy Republic of Uganda (angielski) Jamhuri ya Ugandaa nne (suahili) |
angielski, suahili | 241 038 km² | 46 205 893 | szyling ugandyjski | prez. Yoweri Museveni |
![]() |
![]() |
Wybrzeże Kości Słoniowej Côte d’Ivoire |
Jamusukro | Republika Wybrzeża Kości Słoniowej République de Côte d’Ivoire |
francuski | 322 463 km² | 28 713 423 | frank CFA | prez. Alassane Ouattara |
![]() |
![]() |
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca São Tomé e Príncipe |
São Tomé | Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej República Democrática de São Tomé e Príncipe |
portugalski | 964 km² | 217 164 | dobra | prez. Carlos Vila Nova |
![]() |
![]() |
Zambia Zambia |
Lusaka | Republika Zambii Republic of Zambia |
angielski | 752 618 km² | 19 642 123 | kwacha zambijska | prez. Hakainde Hichilema |
![]() |
![]() |
Zimbabwe Zimbabwe |
Harare | Republika Zimbabwe Republic of Zimbabwe |
angielski i in.[i] | 390 757 km² | 15 121 004 | dolar amerykański | prez. Emmerson Mnangagwa |
Lista państw, których główna część położona jest poza Afryką
[edytuj | edytuj kod]Flaga | Godło | Nazwa państwa[1] | Stolica[1] | Pełna nazwa państwa[1] | Język urzędowy[2] | Powierzchnia[2] | Liczba ludności[2] | Waluta[2] | Głowa państwa |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
![]() |
Hiszpania[j] España |
Madryt | Królestwo Hiszpanii Reino de España |
hiszpański[k] | 505 370 km² | 47 163 418 | euro | król Filip VI |
![]() |
![]() |
Jemen[l] اليمن |
Sana | Republika Jemeńska الجمهوريّة اليمنية |
arabski | 527 968 km² | 30 984 689 | rial jemeński | przew. Raszad al-Alimi |
![]() |
![]() |
Portugalia[m] Portugal |
Lizbona | Republika Portugalska República Portuguesa |
portugalski | 92 090 km² | 10 242 081 | euro | prez. Marcelo Rebelo de Sousa |
![]() |
![]() |
Włochy[n] Italia |
Rzym | Republika Włoska Repubblica Italiana |
włoski[o] | 302 072,84 km² | 58 850 717 | euro | prez. Sergio Mattarella |
Lista państw nieuznawanych i terytoriów autonomicznych
[edytuj | edytuj kod]Flaga | Godło | Nazwa państwa[1] | Stolica[1] | Pełna nazwa państwa[1] | Język urzędowy | Powierzchnia | Liczba ludności | Waluta | Głowa państwa |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
![]() |
Sahara Zachodnia[p] الصحراء الغربية |
Al-Ujun[q] | Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية |
arabski | 266 000 km² | 567 402 | dirham marokański | prez. Ibrahim Ghali |
![]() |
![]() |
Somaliland[r] Soomaaliland |
Hargejsa | Republika Somalilandu Jamhuuriyadda Soomaaliland |
somalijski | 177 000 km² | 4 171 898 | szyling Somalilandu | prez. Muse Bihi Abdi |
Lista terytoriów zależnych
[edytuj | edytuj kod]Flaga | Godło | Nazwa terytorium[1] | Stolica[1] | Państwo | Status terytorium | Język urzędowy[2] | Powierzchnia[2] | Liczba ludności[2] | Waluta[2] |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
Majotta Mayotte |
Mamoudzou | ![]() |
departament zamorski | francuski | 374 km² | 256 518 | euro | |
![]() |
![]() |
Reunion La Réunion |
Saint-Denis | ![]() |
departament zamorski | francuski | 2511 km² | 865 826 | euro |
![]() |
![]() |
Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha[s] Tristan da Cunha |
Jamestown | ![]() |
terytorium zamorskie | angielski | 394 km² | 5633 | funt Świętej Heleny |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Stolicą Beninu jest Porto-Novo jednak siedziby władz państwowych znajdują się w Kotonu.
- ↑ Stolicą konstytucyjną Burundi jest Gitega jednak siedziby władz państwowych znajdują się w Bużumburze.
- ↑ Większość terytorium Egiptu położona jest na kontynencie afrykańskim, jednak należący do tego państwa półwysep Synaj o powierzchni ok. 61 000 km² znajduje się w Azji.
- ↑ W użyciu jest także język angielski.
- ↑ Siedzibę króla i rządu stanowi Lobamba natomiast de facto stolicą państwa jest miasto Mbabane.
- ↑ Ponadto na poziomie regionalnym status języka urzędowego mają języki: akan (dialekty fante i twi), dangbe, dagaare, dagbani, ewe, ga, gonja, kasema i nzema.
- ↑ Ponadto na poziomie regionalnym status języka urzędowego mają języki: niemiecki i ovambo.
- ↑ Republika Południowej Afryki posiada trzy oficjalne stolice: Pretorię – stolicę egzekutywną (siedzibę rządu i wszystkich ambasad); Kapsztad – stolicę legislacyjną (siedzibę parlamentu) oraz Bloemfontein – stolicę sądowniczą (siedzibę władzy sądowniczej).
- ↑ Status języka urzędowego w Zimbabwe posiada szesnaście języków: czewa, sena, kalanga, tshwa, angielski, nambya, ndau, ndebele północny, tsonga, shona, sotho, tonga, tswana, venda, xhosa oraz zimbabwejski język migowy.
- ↑ Większość terytorium Hiszpanii znajduje się w Europie na Półwyspie Iberyjskim, jednak posiada ona również integralne części terytorium w Afryce: Wyspy Kanaryjskie, oraz hiszpańskie posiadłości w Afryce Północnej, czyli autonomiczne miasta Ceuta i Melilla, a także wyspy na Morzu Śródziemnym: Isla de Alborán, Isla del Perejil, Islas Chafarinas, Peñón de Alhucemas i Peñón de Vélez de la Gomera.
- ↑ Ponadto lokalnie za języki urzędowe uznawane są języki: kataloński, aranejski, baskijski oraz galicyjski.
- ↑ Jemen jest państwem azjatyckim położonym w większości na Półwyspie Arabskim, jednak stanowiący integralną część terytorium tego państwa archipelag Sokotra należy do Afryki.
- ↑ Większość terytorium Portugalii znajduje się w Europie na Półwyspie Iberyjskim, jednak należą do niej również wyspy w Makaronezji zaliczanej do Afryki – Azory, Madera oraz Wyspy Selvagens.
- ↑ Większość terytorium Włoch znajduje się w Europie na Półwyspie Apenińskim, ale ich integralną część w Afryce stanowią Pantelleria oraz Wyspy Pelagijskie.
- ↑ Ponadto lokalnymi językami urzędowymi są: francuski i franko-prowansalski w regionie Dolina Aosty, niemiecki i ladyński w regionie Trydent-Górna Adyga, słoweński i friulski w regionie Friuli-Wenecja Julijska, sycylijski na Sycylii oraz sardyński na Sardynii.
- ↑ Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna została proklamowana w 1976 przez Front Polisario i uznawana była przez 84 państwa członkowskie ONZ, z czego 43 państwa zawiesiły lub anulowały swoje uznanie dla władz SADR, więc aktualnie Sahara Zachodnia jest uznawana przez 41 państw członkowskich ONZ. Jednocześnie Maroko uznaje Saharę Zachodnią za integralną część swojego terytorium i okupuje większość państwa w tym jego stolicę Al-Ujun.
- ↑ W związku z okupacją Al-Ujun przez siły marokańskie tymczasową stolicą jest miasto Tifariti, pozostające pod kontrolą SADR.
- ↑ Somaliland jest de facto niepodległym państwem, de iure stanowi część Somalii. Państwo zostało proklamowane w 1991 roku, kiedy wybuchła wojna domowa w Somalii i od tamtej pory zdołano zbudować funkcjonujący organizm państwowy z demokratycznie wybieranym prezydentem i parlamentem.
- ↑ Terytorium składa się z trzech części Tristan da Cunha, Wyspy Świętej Heleny oraz Wyspy Wniebowstąpienia.