ପ୍ରାଥମିକ ଡିମ୍ବାଶୟ ଅଭାବ
Primary ovarian insufficiency | |
---|---|
Premature ovarian failure,[୧] hypergonadotropic hypogonadism,[୧] gonadal dysgenesis (incorrect),[୧] premature menopause (incorrect),[୧][୨] premature ovarian insufficiency | |
Video explanation | |
ବିଭାଗ | Obstetrics and gynecology |
ଲକ୍ଷଣ | Irregular periods, hot flashes, night sweats, vaginal dryness, decreased sex drive[୨] |
ଆକ୍ରାନ୍ତ ସମୟ | 35 to 40 years[୨] |
କାରଣ | Usually unknown[୨] |
ବିପଦ କାରକ | Genetic disorders (fragile X syndrome, Turner syndrome), thyroiditis, Addison disease, cancer treatment, cigarette smoke[୨] |
ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପଦ୍ଧତି | No periods for at least 4 months and high FSH[୧] |
ସଠିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ | Premature menopause[୨] |
ଚିକିତ୍ସା | Hormone replacement therapy, in vitro fertilization with egg donation[୩][୪] |
ପୁନଃପୌନିକ | 1 in 1,000 (age 30), 1 in 100 (age 40)[୫] |
ପ୍ରାଥମିକ ଡିମ୍ବାଶୟ ଅଭାବ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Primary ovarian insufficiency/ POI ), ଅନ୍ୟ ନାମ ଅକାଳ ଡିମ୍ବାଶୟ ବିଫଳତା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ premature ovarian failure/ POF ) ଏକ ପ୍ରକାର ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ଡିମ୍ବାଶୟର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇଯାଏ ।[୨] ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣରେ ଅନିୟମିତ ଋତୁସ୍ରାବ ହୁଏ ।[୨] ଏହା ପରେ ଋତୁବନ୍ଦର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ଯେପରିକି ଗରମ ଲାଗିବା (hot flush), ରାତ୍ରୀକାଳୀନ ଝାଳ ବୋହିବା, ats ାଳ, ଶୁଷ୍କ ଯୋନୀପଥ ଏବଂ ଯୌନକ୍ରିୟା ଅନିଚ୍ଛା ଦେଖାଯାଏ ।[୨] ଗର୍ଭବତୀ ହେବା ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ଦେଖାଯାଏ | [୨] ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଟିଳତାରେ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍ ଏବଂ ହୃଦରୋଗ ହୋଇପାରେ। [୬]
ପ୍ରାୟ ୯୦% ମାମଲାରେ ଏହାର କାରଣ ଜଣା ପଡ଼େନାହିଁ । [୨] ବେଳେବେଳେ ଫ୍ରାଜାଇଲ ଏକ୍ସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ କିମ୍ବା ଟର୍ନର ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଭଳି ଜେନେଟିକ ସମସ୍ୟା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଥାଇରଏଡ ପ୍ରଦାହ, ଆଡିସନ୍ ରୋଗ, କର୍କଟ ଚିକିତ୍ସା କିମ୍ବା ସିଗାରେଟ୍ ଧୂଆଁ ପରି ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ | [୨] ଏହାର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପ୍ରଣାଳୀରେ କୌଣସି ଡିମ୍ବାଶୟ ଫଲିକ୍ଲ ଅବଶେଷ ନଥାଏ କିମ୍ବା ଓଭାରିଆନ୍ ଫଲିକ୍ଲ କର୍ମହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ ।[୧] ଅତି କମରେ ୪ ମାସ ଧରି ଋତୁସ୍ରାବ ହେଉନଥିଲେ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ଫଲିକ୍ଲ-ଉତ୍ତେଜକ ହରମୋନ (FSH) ସ୍ତର ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ | [୧]
ଏହି ରୋଗରେ ସାଧାରଣତଃ ଏଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ ଓ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ ହରମୋନ ପୁନସ୍ଥାପନ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।[୩] ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭବତୀ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଅଣ୍ଡା ଦାନ ସହିତ ଇନ ଭିଟ୍ରୋ ଫର୍ଟିଲାଇଜେସନ କରାଯାଏ ।[୭] ପ୍ରାୟ ୫ରୁ ୧୦% ମହିଳା ବିନା ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସାରେ ଗର୍ଭବତୀ ହୁଅନ୍ତି। [୧]
ପ୍ରାଥମିକ ଡିମ୍ବାଶୟ ଅଭାବ ୩୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ଏବଂ ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ୧୦୦ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ | [୫] ୨୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ୧୦,୦୦୦ରେ ଜଣକର ହେବା ଦେଖାଯାଏ | [୬] "ପ୍ରାଥମିକ ଡିମ୍ବାଶୟ ଅଭାବ" ଶବ୍ଦକୁ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ ଯାହାକୁ ପ୍ରଥମେ ଫୁଲର ଆଲବ୍ରାଇଟ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।[୫] [୧]
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ ୧.୩ ୧.୪ ୧.୫ ୧.୬ ୧.୭ ୧.୮ Nelson, Lawrence M. (2009). "Primary Ovarian Insufficiency". New England Journal of Medicine. 360 (6): 606–14. doi:10.1056/NEJMcp0808697. PMC 2762081. PMID 19196677.
- ↑ ୨.୦୦ ୨.୦୧ ୨.୦୨ ୨.୦୩ ୨.୦୪ ୨.୦୫ ୨.୦୬ ୨.୦୭ ୨.୦୮ ୨.୦୯ ୨.୧୦ ୨.୧୧ "Primary Ovarian Insufficiency". medlineplus.gov. Retrieved 24 October 2020.
- ↑ ୩.୦ ୩.୧ Collins, Gretchen; Patel, Bansari; Thakore, Suruchi; Liu, James (March 2017). "Primary Ovarian Insufficiency: Current Concepts". Southern Medical Journal. 110 (3): 147–153. doi:10.14423/SMJ.0000000000000611. PMID 28257537.
- ↑ Choe, J; Archer, JS; Shanks, AL (January 2020). "In Vitro Fertilization". PMID 32965937.
{{cite journal}}
: Cite journal requires|journal=
(help) - ↑ ୫.୦ ୫.୧ ୫.୨ Hillard, Paula J. Adams; Hillard, Paula Adams (2008). The 5-minute Obstetrics and Gynecology Consult (in ଇଂରାଜୀ). Lippincott Williams & Wilkins. p. 134. ISBN 978-0-7817-6942-6. Retrieved 26 October 2020.
- ↑ ୬.୦ ୬.୧ Sharara, Fady I. (2013). Ethnic Differences in Fertility and Assisted Reproduction (in ଇଂରାଜୀ). Springer Science & Business Media. p. 56. ISBN 978-1-4614-7548-4.
- ↑ ଆଧାର ଭୁଲ: ଅଚଳ
<ref>
ଚିହ୍ନ;Choe2020
ନାମରେ ଥିବା ଆଧାର ଭିତରେ କିଛି ଲେଖା ନାହିଁ ।