Süden
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Compass_Rose_English_South.svg/300px-Compass_Rose_English_South.svg.png)
Süden oder Süd ass eng Haapthimmelsrichtung, déi vun iwwerall op der Äerd op de Südpol weist. Och op den anere Planéiten aus eisem Sonnesystem gëtt et d'Himmelsrichtung Süden, an och do weist si op de Südpol. Si gëtt fir d'Navigatioun a fir d'Angab vun de Koordinaten gebraucht.
Urspronk vum Wuert an aner Nimm
[änneren | Quelltext änneren]Süden entstaamt engem algermanesche Richtungsadverb sunþa "no Süden", den "ü" gëtt et eréischt zanter dem 12. Joerhonnert.
Süden heescht och:
- Meridies "Mëtt vum Dag", heimat gëtt den héchste Sonnestand vum Dag bezeechent, kuckt och Meridian (Astronomie) an Meridian (Geographie), meridional Zon, an dat franséischt Wuert midi, wat och Süden heescht (Midi de la France, Gare du midi)
- Mesembria, réimesch Hore vum Mëtteg
- a China steet den Äerdzwäig vum Päerd (午 wǔ) an d'Trigramm Feier (離 lí) symbolesch fir d'Himmelsrichtung Süden.
Definitiounen
[änneren | Quelltext änneren]De Begrëff Süd oder Süden (Ofkierzung S) bezeechnet eng Bissectrice tëscht Ost (90 Grad) a West (270 Grad). D'Sonn ass um 12:00 Auer (Lokalzäit) op der Nordhallefkugel ongeféier am Süden. Dofir léisst sech op der Nordhallefkugel mat enger Analogauer bei Sonnesiicht de Süde bestëmmen, andeems een de Stonnenzäer op d'Sonn riicht. De Südpol ass dann ongeféier op der Verlängerung vun der Wénkelhalschent vum Stonnenzär an der 12 (bei Normalzäit).
D'Nole vum Kompass si mat hire Spëtzen a Mëtteleuropa bal ëmmer no Norde resp. Süde geriicht. Déi eng Spëtzt vun der Magnéitnol weist op de magnetéische Südpol, deen ërtlech net honnertprozenteg mat dem geographeschen Nordpol iwwereneestëmmt. D'Phenomeen vun der Differenz tëscht geographesch Nord a magnéitesch Süd gëtt als Deklinatioun bezeechent. Fir déi genee Bestëmmung vun der Deklinatioun an domat fir d'Berechnung vun der Differenz gebraucht een entspriechend Donneeën op topographesche Kaarten oder d'hëlt ee Spezialkaarten iwwer d'Magnéitfeld (Isoklinen-Kaarten) dobäi.
An der haiteg verbreetster Method vun der Kartographie nom Mercator ass de Süden um ënneschte Blatrand vun der Kaart.