پابلۆ نەرودا
بالیۆزێ شیلیێ ل فرانسایێ (د) | |
---|---|
- | |
سەناتۆرێ شیلیێ (د) | |
- |
ژدایکبوون | |
---|---|
مرن | |
جهێ گۆرستانێ |
Iسلا نەگرا (ەن) |
ناڤێ ژدایکبوونێ |
رجاردۆئە لéجەر نەفتالí رەیەس باسۆالتۆ |
ناسناڤ |
پابلۆ نەرودا |
حەڤوەلاتی | |
پەروەردە |
زانینگەها شیلەیێ (ەن) |
پیشە |
حەلبەستڤان، دیپلۆمات، سیاسەتمەدار، لیرجست، نڤیسکار |
سالێن چالاک |
- |
باڤ |
ژۆسé دەل جارمەن رەیەس مۆرالەس (د) |
دێ |
رۆسا نەفتالí باسۆالتۆئۆ پازۆ (د) |
حەڤژین | |
قادێن خەباتێ | |
پارتیا سیاسی |
پارتیا کۆمونیستئا شیلەیێ (ەن) |
ئەندامێ | |
شێوەیێن هونەرێ | |
باندۆربار |
گوستاڤۆئا دۆلفۆ بéجقوەر، روبéن دارíۆ (ەن)، فەدەرجۆ گارجíا لۆرجا، والت وهتمان (ەن)، فرانجسجۆ دە قوەڤەدۆ، ئارتهور رمباود |
خەلات | ![]() لیستەیا بەرفرەه ئۆردەرئۆ ف تهەئا زتەجئە اگلە (ەن) حۆنۆراری دۆجتۆراتەئۆ ف تهە ناتۆنالئو نڤەرستیئۆ ف سان مارجۆس (د) حۆنۆراری دۆجتۆرئۆ ف تهە پۆنتفجال جاتهۆلجئو نڤەرستیئۆ ف جهلە (د) جۆمماندەرئۆ ف تهەئۆ ردەرئۆ ف تهە سونئۆ ف پەرو (د) ناتۆنال پرزە فۆر لتەراتورە (ەن) () Iنتەرناتۆنال ستالن پرزە فۆر پەاجە (د) () وۆرلد پەاجە جۆونجل پرزەس (ەن) () ئاتەنەائا واردنگ (ەن) () ڤارەگگۆ-ڤەرسلا Iنتەرناتۆنال پرزە (د) () ![]() گۆلدەن ورەاته (د) () گراوەمەیەرئا وارد فۆر موسج جۆمپۆستۆن (ەن) () |
پابلۆ نەرودا هەلبەستڤانەک شیلیی یە.
د 12ێ تیرمەها 1904ان دە ژ دایک بوویێ. ناڤێ وی نەفتالí رجاردۆ رەیەس باسۆالتۆ یە. ژ بەر کو گەلەک هەلبەستڤانێ چەکی ژان نەرودا هەز دکە ناڤێ خوە دکە پابلۆ نەرودا. د سالا 1924ان دە ب هەلبەستێن خوە تەڤ ل پێشبرکا وێژەیا دبە ب ڤی سەرکەڤتنێ مافێ بوورس گرتنێ ب دەست دخەئوو د سانتاگۆیێ دە دەست ب خوەندنا وێژەیا فرانسی دکە. پشتی قەداندنا پەروەردێ وەک رۆژنامەڤان دەست ب خەباتە دکە. دەمەکە درێژ وەکی دیپلۆمات ل باشوورێ ئاسیایێئوو مەکسیکێ دە دژی.
د سالا 1949ان دە پارتیا کۆمنیستئا شیلییێ دبە سەناتۆ. ژ بەر کو سەرۆکێ دەمێ گۆنزالەز ڤدەلا رەخنە دکە خایین تێئی لانکرن،ئە و ژی شیلیە درەڤەئی دی مینا کۆچەرەک ل ئارژەنتینێ، چینێ، یەکیتیا رووسیائوو ل گەلەک وەلاتێن ئەورۆپایێ دگەرە.
د سالا 1952ان دە دیسا ڤەدگەرە وەلاتێ خوە.
د 11ێئی لۆنا 1973ان پنۆجهەت ب داربەیەکە لەشکەری تێ سەر تەختئوو مالا وی ددە تالانکرنئوو پرتووکێن وی دشەویتینە.
نەروودا د 23ێئی لۆنا 1973ان دە مریە.
بەرهەمێن وی
[دەستکاری | دەستکاریی سەرچاوە]- جرەپوسجولارۆ، 1923
- ڤەنتە پۆەماس دەئا مۆر یئو نا جانجóن دەسەسپەرادا، 1924
- رەسدەنجائە ن لا تەررا، 1935
- ئەسپاñائە نئە ل جۆرازóن، 1937
- لۆس ڤەرسۆس دەل جاپتáن، 1952
- ئۆداسئە لەمەنتالەس، 1954
- نوەڤاسئۆ داسئە لەمەنتالەس، 1956
- تەرجەر لبرۆ دە لاسئۆ داس، 1957
- ئەستراڤاگارۆ، 1958
- مەمۆرال دە Iسلا نەگرا 1964، 5 جیلد،ئۆ تۆبیۆگرافی
- جۆنفەسۆ قوە هە ڤڤدۆ، بیرانین
- Iنجتاجóنئا ل نخۆنجدۆ یئا لابانزا دە لا رەڤۆلوجóن جهلەنا، 1973
خەلات
[دەستکاری | دەستکاریی سەرچاوە]- خەلاتائا شتیێ 1950
- خەلاتا نۆبەلێ 1971
چەند هەلبەستێن نەروودا
[دەستکاری | دەستکاریی سەرچاوە]سترانا گەنمێ
گەلمئە ز، کو ب تلیکان نایێ هەژمارتن
حێزەک پیرووپاک هەیە د دەنگێ من دا
بۆ بەژن گرتنا د تاریێ دە
ب کێرهاتنا دەرباسبوونا بێدەنگیێ
مری،ئە گیت، سیئوو جەمەد، چ هە بە
دیسا تۆڤ دچینینن
وو گەل، د بنئا خێ دا چالکری
تۆڤێ دسەکنە ل جیهەکی
گەنم چەوائا ژا خوە بدە
ئوو دەرکەڤە سەرئا خێ
ب دەستێ خوە یی سۆرئوو دەلال
قول بکە... بێدەنگیێ وەکی بەهرەمەیێ
ئەم گەل ن، ژ نوو ڤە ژ داییک دبن ب مرنان
وەرگێر: بارانئا جس
شەڤا ل سەر گراڤێ
شەڤێ گشیئە ز ب تە رە راکەتم
نێزیکی دەریا، ل سەر گراڤێ.
کووڤیئوو ئە ڤینۆک بوو تو د گوهەرتنا ناڤ بژۆکیێئوو خەوێ دە،
د گوهەرتنا ناڤئا گرئوو ئا ڤێ دە.
بەلکوو خەونێن مە دەرەنگ، گەلەکی دەرەنگ
دبوون یەک،
بلند ل سەر
یان کوور ل بن،
ل بلندی وەک شاخان، ژ با ب خوە دهاتن لەقاندن
ل کووربوونێ وەک قورمێن سۆر، دگیهان هەڤ.
بەلکوو خەونا تە دەڤ ژ
یا من بەردا
وو ل سەر دەریا رەش
ل من دگەریا
وەک وێ دەمێ،
دەما کۆ هین تو توەنبوو،
کۆ من تە دەرباسکر
بێ کۆئە ز هایێ خوە ژ تە بینم
وو ل چاڤێن تە دگەریام،
تشتێ کۆئە ز نووها
- نان، مەی،ئە ڤین ű هێرس -
ب دەستێن تژە ددم تە،
چنکۆ توئە و پیال
یێ کۆ ل بەندی دانێن ژیانا من .
شەڤێ گشیئە ز ب تە رە راکەتم
دەما کۆئە ردا رەش خوە ب
زندیانئوو مریان دگەراند،
وو د دەما هشیاریێ دە،
د نیڤێ تاریبوونێ دە
زەندێ من ب نەوقا تە گرت.
نە شەڤئوو نە خەون
دکاریبوون مە ژ هەڤ ڤەکن.
ئەز ب تە رە راکەتم،ئوو
د دەما هشیاریێ دە،
دەڤێ تە
- نووه ژ خەونێ فلتی -،
چێژائا خێ،ئا ڤئوو کەڤز،
بنگەها ژیانا تە،
دا من
وو ماچەک گیها من،
د تۆرەکی ژ شەڤەقێ دە،
وەک کۆ ژ دەریا تێ
یا کۆ ل ڤێدەرé پەشکێن پێلانێن خوە ب مە وەردک
وەرگێر: سیروان حەجی بەرکۆ [1]
چاڤکانی
[دەستکاری | دەستکاریی سەرچاوە]- ^ بەرکۆ، سیروان حەجی (2001). "شەڤا ل سەر گراڤێ". http://www.amude.de/amude/kurdi/nivis/nivis7/neruda.html. ژ ۆریژینالێ د 30 تیرمەه 2021 دە هاتئا رشیڤکرن.
{{جتە وەب}}
: د
دە لینکەکە دەرڤە هەیە (الیکاری)|مالپەر=
گرێدانێن دەرڤە
[دەستکاری | دەستکاریی سەرچاوە]- پئابلئۆ نئەرئودئائوو "حئێدئی حئێدئی دIمIرIن"، رۆزا کورد، 10ێ هەزیرانا 2007ان،ئا میداکورد
ل وکمەدا جۆممۆنس مەدیایێن د وارێ پابلۆ نەرودا دە هەنە