Варшава
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Disambig_colour.svg/20px-Disambig_colour.svg.png)
Варшава поляк. Warszawa | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
| |||
Координатлары: | |||
Тенгизден мийиклиги: | 78-121 метр т. м. | ||
Сагъат бёлгеси: | UTC+1, UTC+2 джай | ||
Къралы: | ![]() | ||
Воеводствосу: | Мазовия воеводство | ||
Биринчи сагъынылгъаны: | 1321 джыл | ||
Картада кёрюнюмю:
|
|||
Майданы: | 517 км² | ||
Халкъыны саны: | 1 726 581 (2014) | ||
Басыннганы: | 3317 адам/км² | ||
Статусу: | Шахар | ||
Башчысы: | Ханна Гронкевич-Вальц | ||
Официал сайты: | www.um.warszawa.pl/ | ||
Телефон коду: | +48 22 | ||
Почта индекси: | 00-001 - 04-999 | ||
Автомобиль коду: | W | ||
тюрлендириу ![]() |
Варша́ва (поляк. Warszawa полякча айтылыуу) — территориясы бла эмда халкъы бла Польшада эм уллу шахарды, 1596 джылдан бери къралны ара шахарыды[1]. Шахарны юсю бла Висла суу ётеде.
Тарихи
[тюзет | къайнакъны тюзет]Этимологиясы
[тюзет | къайнакъны тюзет]Биринчи кере шахарны аты XIV ёмюрде къол джазмалада тюбейди: Warseuiensis деб (1321 джыл) эмда Varschewia деб (1342 джыл), XV ёмюрде уа Warschouia деб (1482 джыл).
Тарихчиле бла лингвистлени кёбюсю, шахарны аты — Warszewa («Варшныкъы») сёзден чыкъгъаннга санайдыла, бу сёз а уа — Warsz (Warcisław, Wrocisław атны орта ёмюрледе популяр болгъан къысха формасыды) адам атдан къуралгъаннга.
Халкъда уа Warszawa ат, Wars чабакъчыны аты бла аны юй бийчеси болгъан Sawa атлы русалканы атын бир-бирине къошхандан къуралгъанды деген оюм джайылыбды. Сава русалка, шахарны символуду[2].
Орта ёмюрле
[тюзет | къайнакъны тюзет]Онунчу ёмюрден башлаб бусагъатдагъы Варшаваны территориясында бир талай джерлешим болгъаны документал халда белгилиди, аланы орталарында эм кючлю Bródno бла Jazdów kamion болгъандыла.
Варашавада биринчи агъачдан къурулушла XII ёмюрге литвалыла бла ишленнгендиле, ташдан а уа — Тевтон орденден джакъланыу нюзюр бла XIV ёмюрге.
Джангы заман
[тюзет | къайнакъны тюзет]XV—XVI ёмюрледе Варшава — Мазовия бийликни аралыгъыды, 1596—1795 джыллада — поляк королла бла литва уллу бийлени резиденциясыды, 1791—1795 джыллада — Речь Посполитаяны ара шахарыды, 1807—1813 джыллада — Варшава герцоглукъну (де-факто француз протекторатда), 1815-1915 джыллада — Поляк Патчахлыкъны (Россия империяны къурамында). 1918 джылдан 1939 джылгъа дери Варшава Польша Республиканы ара шахары болгъанды, 1944 джылдан 1989 джылгъа дери уа — Поляк Халкъ Республиканы ара шахары.
Экинчи дуния къазауатны заманында оккупацияны кёзюуюнде (1939 — 1944 дждж.) Генерал-губернаторлукъну административ аралыгъы Краковда орналгъанды. Варшаваны арасын нацистле 1944 джылда къурутхандыла.
Эм джангы заман
[тюзет | къайнакъны тюзет]1989 джылдан бери Варшава, бусагъатдагъы Польша Республиканы ара шахарыды. Экинчи дуния къазауатдан сора шахар тынгылы ызыны ишленнгенди эмда илмулу реставрацияны айырма юлгюсю кибик ЮНЕСКО-ну Бюдеудуния осуйлукъны эсгертмелерини санына къошулгъанды.
Административ джарашдырылыуу
[тюзет | къайнакъны тюзет]Варшава 18 гминадан (райондан) къуралады:
Оригинал аты | Аты | Халкъы | Майданы |
---|---|---|---|
Mokotów | Мокотув | 217 651 | 35,4 км² |
Praga Południe | Прага Полудне | 187 845 | 12,24 км² |
Wola | Воля | 143 996 | 19,26 км² |
Ursynów | Урсынув | 137 716 | 44,6 км² |
Bielany | Беляны | 136 485 | 32,3 км² |
Śródmieście | Средместье | 135 000 | 15,6 км² |
Targówek | Таргувек | 124 316 | 24,37 км² |
Bemowo | Бемово | 100 588 | 24,95 км² |
Ochota | Охота | 93 192 | 9,7 км² |
Praga Północ | Прага Пулноц | 74 304 | 11,4 км² |
Białołęka | Бялолэнка | 64 000 | 74 км² |
Wawer | Вавер | 62 656 | 79,71 км² |
Żoliborz | Жолибож | 50 934 | 8,5 км² |
Ursus | Урсус | 44 312 | 9,35 км² |
Włochy | Влохи | 36 276 | 28,63 км² |
Rembertów | Рембертув | 21 893 | 19,30 км² |
Wesoła | Весола | 18 482 | 22,6 км² |
Wilanów | Вилянув | 14 032 | 36,73 км² |
Бютеулей | 1 690 821 | 517,90 км² |
Галерея
[тюзет | къайнакъны тюзет]-
Чап къала
-
Патчах къала
-
Вилянув къала
-
Острожскийлени къалалары
-
Президент къала
-
Уяздов къала
-
Лазенков къала
-
Браницк къала
-
Красин къала
Къарнаш шахарлары
[тюзет | къайнакъны тюзет]Варшава, бу шахарлагъа къарнаш шахар болады:
|
Джибериуле
[тюзет | къайнакъны тюзет]- Варшаваны официал порталы (поляк.)(ингил.)(фран.)
- Варшаваны официал турист порталы (поляк.)(ингил.)
- Орус тилде турист сайт (орус.)
- Орус тилде турист сайт (орус.)
- Warszawa.pl (поляк.)
- Варшава шахарны тарихи (орус.)
Къайнакъла:
|
![]() |
![]() |