ჰელატები
იერსახე
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Metal-EDTA.png/220px-Metal-EDTA.png)
ჰელატები, ჰელატური კავშირები (ლათ. chelate-დან — „მარწუხი“), აგრეთვე შიდაკომპლექსური ან ციკლური კომპლექსური კავშირები — მარწუხისებრი კომპლექსური კავშირები, წარმოიქმნება პოლიდენტატურ (ანუ რამდენიმე დონორული ცენტრის მქონე) ლიგანდებთან ლითონის იონების ურთიერთქმედებით. ჰელატები შეიცავენ ცენტრალურ იონს (ნაწილაკს) — კომპლექსწარმომქმნელს და მის გარშემო კოორდინირებულ ლიგანდებს. ჰელატის შიდა სფერო შედგება ციკლური დაჯგუფებებისგან, რომლებიც მოიცავენ კომპლექსწარმომქმნელს.
ზოგჯერ განასხვავებენ ჰელატური და შიდაკომპლექსური კავშირების ცნებებს. მეორე განსაზღვრებას იყენებენ იმ შემთხვევაში, როცა ატომი-კომპლექსწარმომქმნელი კავშირში ანაცვლებს ლიგანდის პროტონს.
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Хелаты/Химическая энциклопедия. Т. 5 в 5 т. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1998 — с.224-225.
- Стид Дж. В., Этвуд Дж. Л.Супрамолекулярная химия. Т. 1. — М.: Академкнига, 2007 — с. 38-41.