Ֆրենսիս Դրեյք
Ֆրենսիս Դրեյք անգլ.՝ Francis Drake | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | հուլիսի 13, 1540[1] |
Ծննդավայր | Տավիստոկ, Դևոն, Դևոն, Անգլիա[2] |
Մահացել է | հունվարի 28, 1596[3][4] (55 տարեկան) |
Մահվան վայր | Portobelo, Կոլոն, Պանամա[5] |
Գերեզման | Օվկիանոս |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Մասնագիտություն | ճանապարհորդ հետազոտող, ծովագնաց, ռազմական գործիչ, Կապերություն, քաղաքական գործիչ և ճարտարագետ |
Ամուսին | Մերի Նյումեն և Էլիզաբեթ Սայդենհեմ |
Ծնողներ | հայր՝ Էդմունդ Դրեյք[3] |
Զբաղեցրած պաշտոններ | Անգլիայի Ազգային ժողովի անդամ, 1572-83 թվականների Պառլամենտի անդամ, 1584-85 թվականների Պառլամենտի անդամ և 1593 թվականի Պառլամենտի անդամ |
Պարգևներ և մրցանակներ | |
Ստորագրություն![]() | |
![]() |
Ֆրենսիս Դրեյք (անգլ.՝ Sir Francis Drake, հուլիսի 13, 1540[1], Տավիստոկ, Դևոն, Դևոն, Անգլիա[2] - հունվարի 28, 1596[3][4], Portobelo, Կոլոն, Պանամա[5]), անգլիացի ծովագնաց, «Եղիսաբեթ I-ի ծովահեններից», Անգլիայի փոխծովակալ (1588)։ 16-րդ դարի անգլո-իսպանական գաղութային նվաճման գործուն մասնակից էր։ Ծովահենական հարձակումներ է գործել Իսպանիայի տիրույթների վրա Վեստ Ինդիայում։ 1577-1580 թվականներին կատարել է շուրջերկրյա երկրորդ ճանապարհորդությունը Ֆեռնան Մագելանից հետո։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ֆրենսիս Դրեյքը ծնվել է Դեվոնշիրում (Անգլիա) մոտավ. 1540 թվականին, ֆերմերի ընտանիքում (հայրը հետագայում քահանա է դառնում)։ 1549 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Քենթ։ Դրեյքը 13 տարեկանից ծովային է դառնում, 16 տարեկանից` փոքր նավի կապիտան։ Առաջին նավարկությունը դեպի Հյուսիսային ծով էր։ 1567 թվականին իր ազգականի՝ Ջոն Հոկինսի ստրուկներ հավաքող էքսպեդիցիայի նավերից մեկը գլխավորելով՝ նավարկում է Գվինեա և Վեստ-Ինդիա։ Անգլիական նավերը ենթարկվում են իսպանացիների հարձակմանը, չի խորտակվում միայն Դրեյքի նավը։
1572 թվականին կազմակերպում է սեփական էքսպեդիցիան դեպի Վեստ-Ինդիաի իսպանական տիրույթները։ Գրավում է Պանամայի պարանոցի Նոմբրե դե Դիաս քաղաքը, Կարտախենայի նավահանգստի նավերը, այրում է Պորտոբելլո քաղաքը։ Մի քանի անգամ կտրում է Պանամայի պարանոցը և թալանում իսպանական «Արծաթե քարավան»-ը։ 1573 թվականի օգոստոսի 9-ին Դրեյքի նավերը վերադառնում են Պլիմուտ։
1577 նոյեմբերի 17-ին Եղիսաբեթ I թագուհին Դրեյքին 5 նավով ուղարկում է Ամերիկայի Խաղաղ օվկիանոսյան ափերը։ Էքսպեդիցիայի նպատակը հայտարարված էր որպես նոր հողերի հայտնագործում, բայց իրական նպատակը իսպանական ոսկու կողոպուտն էր։ Դրեյքը, չմտնելով Մագելանի նեղուց, շրջանցում է Հրո Երկիրը և հասնում մինչև Սան Ֆրանցիսկո։ Դրեյքի միայնակ մնացած նավը կտրում է Խաղաղ օվկիանոսը և 1580 թվականի սեպտեմբերի 26-ին վերադառնում է Անգլիա (սա շուրջերկրյա ճանապարհորդություն էր)՝ իր հետ բերելով 600000 ֆունտ թանկարժեք մետաղ։ Այս էքսպեդիցիայի համար Դրեյքին շնորհվում է ասպետի կոչում։
1588 թվականին Դրեյքի և մի քանի այլ ադմիրալների ղեկավարությամբ անգլիական նավերը ջախջախում են իսպանական նավատորմը՝ «Անպարտելի Արմադան»։ Սրանից հետո Դրեյքը առաջարկում է Եղիսաբեթ I-ին հարձակվել Լիսաբոնի վրա։ Սակայն Լիսաբոնը գրավել չի հաջողվում, և Դրեյքը կորցնում է թագուհու բարեհաճությունը։
Ֆրենսիս Դրեյք մահացել է 1596 թվականի հունվարի 28-ին։
Դրեյքը և աշխարհի քարտեզը
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Դրեյքի անունով անվանված է Հրո երկիր և Հարավային Շոտլանդական կղզիների միջև նեղուցը՝ «Դրեյքի նեղուց» (Drake Strait)։ Միացնում է Հարավային օվկիանոսի ջրերը (մինչև 2000 թվականը Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսների)
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 https://pantheon.world/profile/person/Francis_Drake
- ↑ 2,0 2,1 2,2 http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/drake_francis.shtml
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Lundy D. R. The Peerage
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Bradford E., Fernández-Armesto F. Encyclopædia Britannica
- ↑ 5,0 5,1 5,2 http://www.cnn.com/2014/08/14/travel/reasons-visit-panama/
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Cummins, John, Francis Drake։ The Lives of a Hero, 1996, Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-16365-7 (անգլ.)
- Turner, Michael. (2005). In Drake's Wake - The Early Voyages, Paul Mould Publishing. ISBN 978-1-904959-21-2 (անգլ.)
- Thomson, George Malcolm(1972), ‘Sir Francis Drake’, William Morrow & Company Inc. ISBN 978-0-436-52049-5 (անգլ.)
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- With Drake on the Spanish Main by Herbert Strang
- Ֆրենսիս Դրեյք Արխիվացված 2008-04-12 Wayback Machine (անգլ.)
- Ֆրենսիս Դրեյքի շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը (անգլ.)
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆրենսիս Դրեյք» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 3, էջ 454)։ ![]() |