Պետական անվտանգության մարմինների շենք Լուբյանկայում
![]() | |
Տեսակ | շենք, բանտ, archive building? և ճարտարապետական հուշարձան |
Երկիր | ![]() |
Տեղագրություն | Կրասնոսելսկի շրջան |
Հասցե | 107031 |
Փողոց | Լուբյանսկայա հրապարակ |
Ճարտարապետական ոճ | նեոբարոկկո և Ստալինյան ճարտարապետություն |
Կազմված է | Q117462766? |
Անվանված է | Լուբյանսկայա հրապարակ և Bolshaya Lubyanka Street? |
Սեփականատեր | Անվտանգության դաշնային ծառայություն |
Բնակիչ | Անվտանգության դաշնային ծառայություն |
Ճարտարապետ | Ալեքսեյ Շչուսև և Ալեքսանդր Իվանով |
Ժառանգության կարգավիճակ | Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության հայտնաբերված օբյեկտ[1] |
![]() | |
![]() | |
Պետական անվտանգության մարմինների շենք Լուբյանկայում, Մոսկվայի Լուբյանսկայա հրապարակի շենքը, որը ծառայել է որպես գլխավոր շենք Խորհրդային պետական անվտանգության մարմինների համար 1919-1992 թվականներին։ 2018 թվականի դրությամբ շենքը Ռուսաստանի Անվտանգության Դաշնային ծառայության շենքերի համալիրի մաս է կազմել[2]։ 19-րդ դարի վերջում Մեծ Լուբյանկա փողոցի սկզբնամասում «Ռոսիա» ապահովագրական ընկերության պատվերով կառուցվում է շահութաբեր համալիր։ Աշխատանքը ղեկավարում էին ճարտարապետները (Նիկոլայ Պրուսկուրն, Ալեքսանդր Իվանով, Վիկտոր Վելիչկին)։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո շենքերը անցնում են հակահեղափոխության և դիվերսիայի դեմ պայքարի համառուսաստանյան արտակարգ հանձնաժողովի վերահսկողության ներքո։ 1932-1933 թվականներին գաղտնի ծառայության ապարատի ընդլայնման համար ճարտարապետների կողմից (Արկադի Լանգման և Իվան Բեզրուկով) շենքը ավարտին է հասցվում։ 1944-1948 թվականներին ճարտարապետ Ալեքսեյ Շչուսևը սկսում է շենքերի ամբողջական վերակառուցումը, որպեսզի ընդարձակի և միավորի տարաբնույթ շենքերը մեկ ճակատով[3][4]։ Նա վերակառուցում է համալիրի ձախ կողմը, բայց տունը համաչափ տեսք չի ստանում մինչև 1980-ականները։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Lubjanskaja_ploshadx-dom_strahowogo_obshestwa_rossija.jpg/220px-Lubjanskaja_ploshadx-dom_strahowogo_obshestwa_rossija.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Lubyanka-ca1910.jpg/220px-Lubyanka-ca1910.jpg)
Հասարակության տուն «Ռուսաստան»
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]18-րդ դարում Լուբյանսկայա հրապարակի դիմացի մեծ կալվածքը պատկանում էր Դադիանի իշխաններին։ Ըստ 1772 թվականի նախագծի՝ տարածքի խորքում կար ընդարձակ քարե երկհարկանի ապարանք։ Շենքն ուներ խառը բարոկկո և ռուսական դասական ձևեր։ Սահմանին կային շենքեր, որոնք զբաղեցնում էին տարբեր խանութներ։ Համալիրը վնասվել էր 1812 թվականի հրդեհի ժամանակ, իսկ այգեպան Ֆեդոր Սեմյոնովիչ Մոսոլովը այրված շենքերը գնում է աճուրդում։ Նա ուներ նկարների մեծ հավաքածու (Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի, Կոռեջոյի, Ռեմբրանդ վան Ռեյնի, Անտոնիս վան Դեյքի, Դիեգո Վելասկեսի) և այլոց։ Ըստ դրամատուրգ Ստեփան Ժիիխարևի վկայության՝ Մոսոլովն իր հավաքածուն տեղադրել է ձեռք բերված մոսկովյան կալվածքում։ [3]։
Առաջին հարկերը զբաղեցնում էին Նաումովի գրախանութը, Պոպովի կարի մեքենայի խանութը և այլ խանութներ, վերինները նախատեսված էին վարձակալված բնակարանների համար։ Ընդհանուր առմամբ կար 51 կահավորված բնակարան, որոնք նախատեսված էին հարուստ հյուրերի համար, վարձակալության գինը կարող էր հասնել տարեկան չորս հազար ռուբլու։ Ընկերության վարձակալության տարեկան եկամուտը գերազանցել է 160 հազար ռուբլին։ Տարբեր ժամանակներում պատերի ներսում ապրել են դաշնակահար Կոնստանտին Իգումնովը և Վլադիմիր Էֆրոիմսոնը [5].
1902 թվականին Մալայա Լուբյանկայի դիմացի շենքի աջ կողմում ճարտարապետ Ալեքսանդր Իվանովի նախագծի համաձայն չորսհարկանի շենք է կառուցվում։ Այնտեղ էր գտնվում Կովկաս և Մերկուրի բեռնափոխադրող ընկերության գրասենյակը։ Բակում կար մի առանձին շինություն, որը գրավում էր Իմպերիալ հյուրանոցը։
Պետական անվտանգության շենք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/KGB-Lubyanka-1983.jpg/220px-KGB-Lubyanka-1983.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Moscow_05-2017_img18_FSB_building_detail.jpg/220px-Moscow_05-2017_img18_FSB_building_detail.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/%D0%97%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%8F_%D0%9B%D1%83%D0%B1%D1%8F%D0%BD%D0%BA%D0%B0_-_panoramio.jpg/220px-%D0%97%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%8F_%D0%9B%D1%83%D0%B1%D1%8F%D0%BD%D0%BA%D0%B0_-_panoramio.jpg)
Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի դեկրետով 1918 թվականից լուծարվել են մասնավոր ապահովագրական կազմակերպությունները և դրանց անշարժ գույքը ազգայնացվել է։ 1919 թվականի մայիսին շենքը հանձնում են Մոսկվայի արհմիությունների խորհուրդի վերահսկողությանը։ Մի քանի օր անց պատվերը չեղարկվում է, և վերջին վարձակալներին վտարելուց հետո տունը գրավում է Մոսկվայի չեկայի հատուկ վարչությունը։ Մի քանի ամսվա ընթացքում Չեկայի ամբողջ կենտրոնական ապարատը տեղափոխվում է Ֆելիքս Ձերժինսկու վերահսկողության տակ
[4]։ 1920 թվականին բակի առանձնացված շենքը վերածվում է ներքին բանտի։ Ամբողջ համալիրը գտնվում էր Լուբյանկա եռամսյակային տնտեսության անմիջական իրավասության ներքո, որը մինչ 1921 թվականն ուներ ավելի քան հարյուր տուն։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Протокол заседания Экспертной комиссии по недвижимым объектам наследия и их территориям № 209 от 27.06.2007
- ↑ «История здания на Лубянке». Городской информационный канал m24.ru. 2017 թ․ դեկտեմբերի 6. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
- ↑ 3,0 3,1 Елена Пугачёва (2012 թ․ դեկտեմբերի 13). «Подземные галереи и тайные ходы Лубянки. Как на месте балагана оказался Политехнический музей, а старинный храм превратился в Музей Маяковского». Вечерняя Москва. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 6-ին.
- ↑ 4,0 4,1 Финская И. Попасть на Лубянку // Журнал «Историк». — 2017. Архивировано из первоисточника 17 Ապրիլի 2021.
- ↑ Виталий Ильевич (2008). «Еврейский Дон-Кихот». Еврейская газета. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2018 թ․ նոյեմբերի 6-ին.