Հանս Կարլ Արտման
Հանս Կարլ Արտման գերմ.՝ Hans Carl Artmann | |
---|---|
![]() | |
Ծննդյան անուն | գերմ.՝ Hans Karl Artmann[1] |
Ծնվել է | հունիսի 12, 1921[2][3][4][…] |
Ծննդավայր | Kienmayergasse 43, Վիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն[1] |
Վախճանվել է | դեկտեմբերի 4, 2000[2][3][4][…] (79 տարեկան) |
Վախճանի վայր | Վիեննա, Ավստրիա[5] |
Գերեզման | Զիմերինգի դիակիզարան |
Մասնագիտություն | լեզվաբան, բանաստեղծ, թարգմանիչ և գրող |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Ժանրեր | պոեզիա |
Պարգևներ | |
Ամուսին | Rosa Pock?[1] |
Զավակներ | Emily Artmann? |
![]() |
Հանս Կարլ Արտման, ինչպես նաև Իբ Հանսեն (գերմ.՝ Hans Carl Artmann, հունիսի 12, 1921[2][3][4][…], Kienmayergasse 43, Վիեննա, Առաջին Ավստրիական Հանրապետություն[1] - դեկտեմբերի 4, 2000[2][3][4][…], Վիեննա, Ավստրիա[5]), ավստրիացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, մանկագիր։ Համարվում է գերմանալեզու փորձառական գրականության խոշոր ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հանս Արտմանը ծնվել է կոշկակարի ընտանիքում՝ 1921 թվականին։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, որտեղ ծանր վիրավորվել է։
Գրականությունում դեբյուտը կայացել է 1947 թվականին։ 1951 թվականին հիմնել է Վիեննայի ավանգարդային պոեզիայի դպրոցը։ 1954 թվականից սկսել է ճանապարհորդել՝ լինելով Նիդերլանդներում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում։ 1961-ից 1965 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ապրել է Շվեյցարիայում, հետո Բեռլինում և Զալցբուրգում։
Մահացել է 2000 թվականին՝ Վիեննայում։
Արվեստ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հիմնականում ստեղծագործել է վիեննական բարբառով[7], ինչպես նաև գերմաներենով։ Գրել է սյուրռեալիստական և ֆուտուրիստական ոճերով։ Կատարել է թարգմանություններ։ Հանդես է եկել նաև որպես կինոսցենարիստ և լիբրետոների հեղինակ։
Ընտիր երկեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1954՝ Der Knabe mit dem Brokat
- 1958՝ med ana schwoazzn dintn. gedichta r aus bradnsee
- 1959՝ hosn rosn baa
- 1959՝ Von denen Husaren und anderen Seil-Tänzern
- 1959՝ das suchen nach dem gestrigen tag oder schnee auf einem heißen brotwecken
- 1966՝ verbarium
- 1967՝ Grünverschlossene Botschaft
- 1968՝ Frankenstein in Sussex, Fleiß und Industrie
- 1968՝ Baladn
- 1969՝ Mein Erbteil von Vater und Mutter
- 1969՝ Die Anfangsbuchstaben der Flagge
- 1969՝ ein lilienweißer brief aus lincolnshire. gedichte aus 21 jahren
- 1970՝ The Best of H.C. Artmann
- 1970՝ Grammatik der Rosen. Gesammelte Prosa
- 1971՝ How much, Schatzi?
- 1972՝ Der aeronautische Sindtbart oder Seltsame Luftreise von Niedercalifornien nach Crain
- 1972՝ Das im Walde verlorene Totem
- 1974՝ Unter der Bedeckung eines Hutes
- 1975՝ Aus meiner Botanisiertrommel
- 1978՝ Nachrichten aus Nord und Süd
- 1982՝ Die Sonne war ein grünes Ei
- 1984՝ Nachtwindsucher — Einundsechzig österreichische Haiku
- 1993՝ Der Schlüssel zum Paradies: Religiöse Dichtung der Kelten
- 1993՝ Das poetische Werk
- 2001՝ Ich bin Abenteurer und nicht Dichter: Aus Gesprächen mit Kurt Hofmann
- 2003՝ Sämtliche Gedichte
- 2005՝ Derr Herr Norrrdwind
Ճանաչում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ավստրիայի պետական մրցանակի դափնեկիր է (1974), Վիեննայի գրական մրցանակի դափնեկիր (1977), Զալցբուրգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1991):
2004 թվականից Վիեննայում շնորհվում է նրա անվան մրցանակ։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 https://data.matricula-online.eu/de/oesterreich/wien/14-breitensee/01-23/?pg=83 — Vol. 23.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Movie Database — 1990.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118504533 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ https://www.wien.gv.at/kultur/abteilung/ehrungen/preise/preistraeger.html#lit
- ↑ Thomas Geldmacher: Österreichische Wehrmachtsdeserteure und die Zweite Republik, in: Christine Schindler (Red.), Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstandes (Hrsg.): Schwerpunkt: Bewaffneter Widerstand – Widerstand im Militär. Lit Verlag, Wien u. a. 2009 (= Jahrbuch 2009 des Dokumentationsarchivs des österreichischen Widerstandes), ISBN 978-3-643-50010-6, S. 51
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Rabisch P. H. C. Artmann: ein Versuch über die literarische Alogik. — Wien: Schendl, 1978.
- Donnenberg J. Pose, Possen und Poesie: zum Werk Hans Carl Artmanns. — Stuttgart: Akademischer Verlag Heinz, 1981.
- Fuchs G., Wischenbart R. H. C. Artmann. — Graz: Literaturverlag Droschl, 1992.
- Lajarrige J. Hans Carl Artmann, tradition littéraire et exercices de style: la mémoire ouverte ou la mort déjouée. — Stuttgart: H.-D. Heinz, 1992.
- Röbl H. Die Fahrt zur Insel Nantucket: einige ausgewählte theaterstücke als Beispiel für H.C. Artmanns poetische Verfahren. — Stuttgart: H-D Heinz, 1998.
- Kaar S. u. a. Donauweibchen, Dracula und Pocahontas: H.C. Artmanns Mythenspiele. — Wien: Praesens, 2003.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- http://www.literaturhaus.at/headlines/2000/12/052/artwerk.html(գերմ.)
- Die H. C. Artmann-Sammlung Knupfer in der Universitäts- und Stadtbibliothek Köln
- H. C. Artmann als Lehrer an der "Schule für Dichtung" – Eine Reportage von Günter Kaindlstorfer, erschienen in Die Presse, 1992
- H. C. Artmann Lexikon, mit Biographie, Bibliographie und Sekundärliteratur
- H. C. Artmann im O-Ton Արխիվացված 2016-03-02 Wayback Machine im Online-Archiv "Österreich am Wort" Արխիվացված 2012-11-21 Wayback Machine der Österreichischen Mediathek (Interviews, Lesungen und Porträts)
- Gedichte von H. C. Artmann auf lyrikline.org (Text und Audio)
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հանս Կարլ Արտման» հոդվածին։ |
|
- Հունիսի 12 ծնունդներ
- 1921 ծնունդներ
- Վիեննա քաղաքում ծնվածներ
- Դեկտեմբերի 4 մահեր
- 2000 մահեր
- Վիեննա քաղաքում մահացածներ
- Ավստրիական «Գիտության և արվեստի համար» պատվո խաչի ասպետներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գրողներ այբբենական կարգով
- 20-րդ դարի ավստրիացի գրողներ
- 20-րդ դարի բանաստեղծներ
- 20-րդ դարի գրողներ
- 20-րդ դարի թարգմանիչներ
- 20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
- Ավանգարդիզմ
- Ավստրիացի արձակագիրներ
- Ավստրիացի բանաստեղծներ
- Ավստրիացի գրողներ
- Ավստրիացի դրամատուրգներ
- Ավստրիացի թարգմանիչներ
- Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
- Գերմանալեզու բանաստեղծներ
- Գերմանալեզու գրողներ
- Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
- Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
- Ավստրիացի լեզվաբաններ
- Ավստրիացի վիպասաններ
- Ավստրիացի մանկագիրներ