Լեոն Վալրաս
Լեոն Վալրաս ֆր.՝ Léon Walras | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | դեկտեմբերի 16, 1834[1][2][3] Էվրո[4] |
Մահացել է | հունվարի 5, 1910[1][2][3] (75 տարեկան) Կլարանս, Մոնտյո, Շվեյցարիա |
Գերեզման | Cemetery of Clarens |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Ուղղություն | Լոզանի դպրոց |
Մասնագիտություն | տնտեսագետ, պրոֆեսոր և մաթեմատիկոս |
Հաստատություն(ներ) | Լոզանի համալսարան |
Ալմա մատեր | Փարիզի լեռնահանքային բարձրագույն դպրոց |
Տիրապետում է լեզուներին | ֆրանսերեն[1][5] |
Հայր | Auguste Walras? |
![]() |
Մարի Էսպրի Լեոն Վալրաս (ֆր.՝ Marie-Ésprit-Léon Walras; դեկտեմբերի 16, 1834[1][2][3], Էվրո[4] - հունվարի 5, 1910[1][2][3], Կլարանս, Մոնտյո, Շվեյցարիա), ֆրանսիացի տնտեսագետ, Լոզանի մարժինալիստական դպրոցի առաջնորդ։ 1870-1892 թվականներին եղել է Լոզանի համալսարանի պրոֆեսոր։ Ընդհանուր տնտեսական հավասարակշռության տեսության հիմնադիր[6]։
Օգյուստ Վալրասի որդին է։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Լեոն Վալրասը ծնվել է Էվրյոյում (Ֆրանսիա), փիլիսոփա և տնտեսագետ Օգյուստ Վալրասի ընտանիքում։
Ավարտել է Փարիզի համալսարանը՝ նախ 1851 թվականին գրականության ոլորտում ստանալով դիպլոմ, ապա 1853 թվականին՝ բնագիտության։ Փարիզի լեռնահանքային ինստիտուտում ինժեներություն սովորելու անհաջող փորձից հետո, փորձել է ուսումնասիրել լրագրություն, դասախոսել, հրապարակել սիրային պատմություն, երկաթուղային ընկերությունում աշխատել որպես ծառայող և ղեկավարել գյուղատնտեսական կոպերատիվներին սպասարկող բանկ։
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/GraveAlineAndLeonWalras-CimetiereClarensVD_RomanDeckert29022024.jpg/220px-GraveAlineAndLeonWalras-CimetiereClarensVD_RomanDeckert29022024.jpg)
Այնուհետև հոր ազդեցությամբ ոգեշնչվել է սոցիալական գիտություն ստեղծելու գաղափարով և այս նպատակի իրականացման համար մշակել վիթխարի ծրագիր։ Հորից վերցրել է ինչպես հարկային, այնպես էլ հողային բարեփոխումների (հողերի սեփականության ազգայնացում) սոցիալիստական համոզմունքները և հիմնական տնտեսական գաղափարները (արժեքի սուբյեկտիվ տեսություն, տնտեսության մաթեմատիկա)։
Վալրասի գիտական կարիերան սկսել է 1860 թվականին Լոզանում կայացած «Հարկային խնդիրների միջազգային կոնգրեսում» հաջող ելույթից հետո, որից հետո ստացել է Լոզանի իրավաբանական ֆակուլտետի քաղաքական տնտեսագիտության ամբիոնի ղեկավարումը, որտեղ աշխատել է մինչև թոշակի անցնելը՝ 1892 թվականը։ Նրան փոխարինել է Վ. Պարետոն։ Վալրասը հրաժարական տալուց հետո շարունակել է ակտիվ աշխատել։
Հիմնական գաղափարներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Առաջին անգամ ներկայացրել է շուկայի հավասարակշռության ամենատարածված չափանիշները. «Պահանջարկը հավասար է առաջարկին»,
- Առաջարկել է ընդհանուր տնտեսական հավասարակշռության հայեցակարգը, առաջին մաթեմատիկական մեկնաբանությունը,
- Ներկայացրել է չորս շուկաների հայեցակարգը՝ աշխատուժ, կապիտալ, ֆինանսական և սպառողական ապրանքներ ու ծառայություններ,
- Մաթեմատիկական մեթոդները ներկայացրել է որպես տնտեսական գիտության անփոխարինելի տարր։
«Իրական մաքուր քաղաքական տնտեսության տարրեր» գրքում Վալրասը ներկայացրել է ընդհանուր հավասարակշռության հիմնական սկզբունքները.
Տնտեսական հավասարակշռության տեսությունը Վալրասի հավակնությունն է անմահության համար, հիանալի տեսություն, որի բյուրեղյա հստակ ընթացքը լուսավորում էր զուտ տնտեսական հարաբերությունների կառուցվածքը՝ մեկ հիմնարար սկզբունքի լույսի ներքո։ Լոզանի համալսարանի կողմից Վալրասի պատվին տեղադրված հուշարձանի վրա միայն երկու բառ է ճիշտ փորագրված. «Տնտեսական հավասարակշռություն» (Équilibre économique):
Հիմնական աշխատանքներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Walras_-_Th%C3%A9orie_math%C3%A9matique_de_la_richesse_sociale%2C_1883_-_5834436.tif/lossy-page1-220px-Walras_-_Th%C3%A9orie_math%C3%A9matique_de_la_richesse_sociale%2C_1883_-_5834436.tif.jpg)
- Լ. Վալրաս: «Մաքուր քաղաքական տնտեսության տարրեր» — Մ.: Իզոգրաֆ, 2000. — 448 էջ. (Éléments d’économie politique pure, 1874);
- «Սոցիալական տնտեսության ուսումնասիրություններ» (Études d’économie sociale, 1896);
- «Կիրառական քաղաքական տնտեսության դրվագներ» (Études d’économie politique appliquée, 1898).
Հետազոտական կենտրոններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գիտնականի աշխատանքի ուսումնասիրությունն իրականացնում են Վալրաս-Պարետոյի (Լոզան) միջդիսցիպլինար հետազոտությունների կենտրոնը, Վալրասի միջազգային ասոցիացիան և Օգյուստի և Լեոն Վալրասովի կենտրոնը (Լիոն)։
Վալրասի միջազգային ասոցացիա[7] (фр. L’Association Internationale Walras; AIW), միջազգային տնտեսական գիտական հասարակություն, որը հիմնադրվել է 1997 թվականին՝ պրոֆեսոր Դ. Ուոլքերի նախաձեռնությամբ։ Ասոցիացիայի հիմնական նպատակը ստեղծագործական գործունեության ուսումնասիրությունն է և Լ. Վալրասի գաղափարների զարգացումը։ Ասոցիացիայի նախագահն է Ռ. Բարանզինին։ Ասոցիացիայի անդամ էր Նոբելյան դափնեկիր Պ. Սամուելսոնը։ Ասոցիացիան անցկացրել է մի շարք գիտական ստուգազրույցներ նվիրված գիտնականի աշխատանքին. 1999 թվական ՝ Փարիզ, 2000 թվական՝ Դիժոն, 2002 թվական՝ Լիոն, 2004 թվական՝ Նիցա։ 2006 թվականին ստուգազրույցն անցկացվել է սեպտեմբերի 21-22-ը, Լոզանում։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Roglo — 1997. — ed. size: 10000000
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118806068 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ CONOR.Sl
- ↑ «Галерея экономистов Economicus.Ru- Леон Вальрас». Վերցված է 2013 թ․ ապրիլի 8-ին.
- ↑ Страница Международной ассоциации Вальраса на сайте Лозаннского университета
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Բլաուգ Մ. Վալրաս, Լեոն // 100 հայտնի տնտեսագետները Քեյնսից առաջ - Սանկտ Պետերբուրգ. Տնտեսագիտություն, 2008 .-- S. 55-58: - 352 էջ։ - (Տնտեսական դպրոցի գրադարան, հատոր 42)։ - 1500 օրինակ։
- Վալրաս Բլաուգ, Ընդհանուր հավասարակշռությունն ըստ Վալրասի // Տնտեսական միտքը հետադարձ հայացքով = տնտեսական տեսություն հետադարձ հայացքից։ - Մ .: Բիզնես, 1994 .-- S. 527-540: - XVII, 627 էջ։
- Մարի Էսպրի Լեոն Վալրաս / Վասիլչուկ Յու. Ա. - Մ։ Սովետական հանրագիտարան, 1971. - (Մեծ սովետական հանրագիտարան. [30 հատորով] / Ch. Ed. A. M. Prokhorov; 1969-1978):
- Շումպետեր Յ. Գլուխ 2. Մարի Էսպրի Լեոն Վալրաս (1834—1910) // 10 հայտնի տնտեսագետները Մարքսից մինչև Քեյնս — Մ.: Հայդարի համալսարան, 2011. — էջ. 117-124. — 400 էջ. — 1 000 օրինակ։
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Լեոն Վալրաս(չաշխատող հղում)
- Ուոքեր Դ. Ա. Վալրասի տեսության շոշափումը