Benelux
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Benelux_Logo.svg/220px-Benelux_Logo.svg.png)
Benelux (ofisyèlman Inyon Benelux[1]; nan neyèlandè : Benelux United[2]), akwonim ki te fòme pa premye silab non twa peyi yo nan lang orijinal yo — Belgique oswa (nl) België, (nl) Nederland ak Luxembourg[3] —, se yon inyon orijinèlman inyon ekonomik ant Bèljik, Neyèland ak Liksanbou .
Twa Monachi Konstitisyonèl vwazen sa yo, ki chita nan Ewòp de Lwès, ant Frans ak Almay, ki te fòme yon sèl peyi, Wayòm Ini nan Netherlands soti nan 1815 rive nan 1830, ini nan fen Dezyèm Gè mondyal la pou fòme yon antite ekonomik ki pi solid an fas a peyi vwazen ki pi fò anpil.
Anplis de koperasyon sou baz yon trete (trete Benelux), gen tou koperasyon politik nan kad Benelux la, ki gen ladan Somè Premye Minis Benelux yo.
Non Benelux jodi a souvan itilize jenerikman pou deziyen tout twa peyi sa yo, kit se jeyografikman, kiltirèl, sinematografikman, ekonomikman, elatriye. Pafwa òtograf la fransifye kòm Benelux, men òtograf la ak tèks ofisyèl yo rete sou Benelux.
Sipèfisi Benelux la se 74 656 km2 e li gen 29 milyon moun.
Nan 2021, Bèljik prezidan Komite Minis Benelux la.
Lang ofisyèl ak distribisyon
[modifye | modifye kòd]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Benelux_schematic_map.png/220px-Benelux_schematic_map.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Benelux-map-prov-gem-2014.jpg/220px-Benelux-map-prov-gem-2014.jpg)
Olandè ak franse se de lang ofisyèl Benelux ak enstitisyon li yo[4],[5].
Sou yon popilasyon 29 milyon (fen 2017) moun ki rete nan Benelux:
- 81.7% se moun ki pale Olandè, oswa 23.7 milyon moun, distribye ant 17.2 milyon nan Olandè[6] ak 6.5 milyon nan Rezidan flamand ak Olandè ki pale Brussels;
- 17% se moun ki pale fransè, oswa 4,8 milyon moun, distribye ant 4,7 milyon nan Walon ki pale fransè ak rezidan Brussels ak 0.5 milyon soti nan Liksanbou (ki pale tou Alman ak lang nasyonal yo, Liksanbou), osi byen ke 77000 Bèlj[7] Moun ki pale Alman.
Kreyasyon
[modifye | modifye kòd]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Benelux_Low_Countries_Terra_MODIS_Satellite_Image_2005.jpg/220px-Benelux_Low_Countries_Terra_MODIS_Satellite_Image_2005.jpg)
Siyati a, nan , nan trete a ki te kreye Inyon Ekonomik Bèlj-Leksembourg la ka wè kòm kòmansman Benelux la (fwontyè ekonomik yo leve epi lajan yo lye pa yon parite fiks). Sepandan, se pa jis nan 1944, nan mitan Dezyèm Gè Mondyal la, ke gouvènman an ekzil nan Oland, Bèljik ak Liksanbou te dakò pou elimine devwa ladwann sou fwontyè komen yo epi pou yo tabli taksasyon komen. pou machandiz ki soti deyò. Politik komès lib sa a enspire pa echèk politik pwoteksyonis te fèt nan ane 1930 yo apre kriz 1929. Negosyatè prensipal yo nan gouvènman Bèlj la se Paul-Henri Spaak, Minis Afè Etranjè, ak Camille Gutt, Minis Finans, Premye Minis la se Hubert Pierlot.
Nan , yo te siyen yon inyon ladwann konvansyon. Finalman, konvansyon an te ratifye pandan ete 1947 la epi li te antre anvigè nan (twa gouvènman yo, an ekzil nan Lond, te bay yon peryòd tanpon ki nesesè pou rekonstriksyon). Benelux la gen pou objaktif pou pèmèt mouvman lib moun, machandiz ak sèvis yo.
Nòt ak referans
[modifye | modifye kòd]- (fr) Yon pati nan atik sa a oswa tout atik la soti nan Wikipedya en fransè Ki gen pou tit « Benelux » (gade lis otè yo).
Konpleman
[modifye | modifye kòd]Sou lòt pwojè yo :
Le Benelux, sou Wikimedia Commons
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Wiktionary-logo.svg/20px-Wiktionary-logo.svg.png)