Alifatski spojevi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Butan_Lewis.svg/250px-Butan_Lewis.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Cyclobutane2.svg/250px-Cyclobutane2.svg.png)
Alifatski spojevi (grč. ἄλεıφαρ: mast, genitiv ἀλείφατος) su lančasti, aciklički organski spojevi koji sadrže ugljikove atome povezane u obliku otvorena lanca (na primjer alkani, alifatski alkoholi, aldehidi i kiseline, masti i masna ulja). Najjednostavniji alifatski spojevi su zasićeni ugljikovodici, alkani (parafini), u kojima su ugljikovi atomi međusobno vezani samo jednostrukim kemijskim vezama. U jednostavnim strukturnim formulama alifatskih spojeva ugljikovi se atomi prikazuju poredani u pravcu. Međutim, zbog tetraedarske usmjerenosti ugljikovih veza, lanci čine izlomljeni niz, a veze između atoma tvore kut od 109,5°. Druga velika skupina alifatskih spojeva nezasićeni su ugljikovodici koji sadrže dvostruke, odnosno trostruke veze između ugljikovih atoma, kao što su alkeni (etileni), odnosno alkini (acetileni).[1]
Kemijska formula | Naziv | Strukturna formula | Kemijska pripadnost |
---|---|---|---|
CH4 | Metan | ![]() |
Alkani |
C2H2 | Etin ili acetilen | ![]() |
Alkini |
C2H4 | Eten | ![]() |
Alkeni |
C2H6 | Etan | ![]() |
Alkani |
C3H4 | Propin | ![]() |
Alkini |
C3H6 | Propen | Alkeni | |
C3H8 | Propan | ![]() |
Alkani |
C4H6 | 1,2-butadien | ![]() |
Dieni |
C4H6 | 1-etilacetilen | ![]() |
Alkini |
C4H8 | 1-buten | ![]() |
Alkeni |
C4H10 | Butan | ![]() |
Alkani |
C6H10 | Cikloheksen | ![]() |
Cikloalkeni |
C5H12 | Pentan | ![]() |
Alkani |
C7H14 | Cikloheptan | ![]() |
Cikloalkani |
C7H14 | Metilcikloheksan | ![]() |
Cikloheksani |
C8H8 | Kuban | ![]() |
Oktani |
C9H20 | Nonan | ![]() |
Alkani |
C10H12 | Diciklopentadien | ![]() |
Dieni, cikloalkeni |
C10H16 | Felandren | ![]() ![]() |
Terpeni, dieni cikloalkeni |
C10H16 | Terpinen | ![]() |
Terpeni, cikloalkeni, dieni |
C10H16 | Limonen | ![]() ![]() |
Terpeni, dieni, cikloalkeni |
C11H24 | Undekan | ![]() |
Alkani |
C30H50 | Skvalen | ![]() |
Terpeni, polieni |
C2nH4n | Polietilen | ![]() |
Alkani |
- ↑ alifatski spojevi. Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža