لوریس چکناواریان
لوریس چکناواریان | |
---|---|
![]() | |
زادهٔ | ۲۱ مهر ۱۳۱۶ (۸۶ سال) ۱۳ اکتبر ۱۹۳۷ |
ملیت | ایرانی ارمنیتبار |
محل تحصیل | فارغالتحصیل آکادمی موسیقی وین و رشتهٔ رهبری ارکستر از دانشگاه میشیگان[۱] |
پیشه(ها) | آهنگساز، رهبر ارکستر، نقاش |
آثار | بیش از ۷۵ اثر شامل سمفونی، اپرا، موسیقی مجلسی، کنسرتو پیانو، و کنسرتو برای ویولن، گیتار، ویولنسل و پیپا[الف]، موسیقی باله، آثاری برای گروه کُر، یک رکوئیم، یک اوراتوریو، و بیش از ۴۵ موسیقی فیلم |
فرزندان | دو پسر و یک دختر |
والدین | هایکاز (پدر) |
خویشاوندان | آرشالویس چکناوریان (خواهر) |
جوایز | ![]() ![]() |
وبگاه | www.loristjeknavorian.com |
لوریس هایکازی چکناواریان (ارمنی: Լորիս Հայկազի Ճգնավորյան) (زادهٔ ۲۱ مهر ۱۳۱۶ در بروجرد) آهنگساز، رهبر ارکستر، نویسنده و نقاش ایرانی ارمنیتبار است. وی یکی از چهرههای شناختهشدهٔ فرهنگی ایران و ارمنستان است.
چکناواریان بهعنوان آهنگساز تاکنون بیش از ۷۵ اثر شامل ۶ اپرا، ۵ سمفونی، ۱ اوراتوریو، ۱ رکوئیم، آثاری در زمینهٔ موسیقی کُر، موسیقی مجلسی، موسیقی باله، پیانو و خوانندگی، و همچنین کنسرتوهایی برای پیانو، ویولن، گیتار، سلو و پیپا، در کنار موسیقیهای متن فیلم ساختهاست. او بیش از ۱۰۰ اثر با لیبلهایی مانند آرسیای، فیلیپس، اِمی و ایاسوی منتشر کردهاست.[۲]
چکناواریان بسیاری از ارکسترهای مهم جهان[۳] از جمله ارکستر فیلارمونیک ارمنستان،[۴] «فیلارمونیک سلطنتی انگلستان»، «فیلارمونیک سلطنتی لیورپول»، «ارکستر مجلسی انگلیس»، «ارکستر سمفونیک لندن» را رهبری کردهاست.[۵]
چکناواریان، بین سالهای ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ ، رهبری ارکستر فیلارمونیک ارمنستان را برعهده داشت و بیشتر در ارمنستان به سر میبُرد.[۶][۷][۸]
در مهر سال ۱۳۹۸ لوریس چکناواریان بهعنوان سفیر صلح ایران در سازمان ملل متحد پیشنهاد شد.[۹][۱۰]
ابتدای زندگی
[ویرایش]لوریس چکناواریان در ۲۱ مهر ۱۳۱۶ برابر با ۱۳ اکتبر ۱۹۳۷ در شهر بروجرد از پدر و مادری ارمنیتبار به دنیا آمد.[۵][۱۱] پدرش اهل ارمنستان شرقی بود و مادرش اهل ارمنستان غربی که در نسلکشی ارمنیان در سال ۱۹۱۵ به ایران فرار کرده بود.[۱۲] خودش در این باره میگوید که:[۱۳]
«مادر من در ماجرای نسلکشی ارمنیها در یک گاری مخفی و به ایران آورده شده بود. در چنین شرایطی پدربزرگم به ایران میآید و پزشک آیتالله بروجردی میشود. به رغم تفاوت دین، این احساس امنیت را داشتهاند. پدرم هم در شرایطی که عموهایش را در زندانهای شوروی کشته بودند فرار میکند و به ایران میآید. به بروجرد میرود و عاشق مادرم میشود.»
پدربزرگش طبابت میکرد اما در ساعات فراغت خود ویولن مینواخت و لوریس جوان شیفتهٔ گوش دادن به صدای ویولن شده بود.[۱۴] والدین او تمایل داشتند که هر سه فرزندشان یک ساز بنوازند.[۱۴] لوریس علیرغم کمبود استاد، در ۸ سالگی ویولن را انتخاب کرد.[۱۴] او در ۱۶ سالگی کر چهار-قسمتی را ساخت و در ارکسترای خود در تهران اجرا کرد.[۱۴]
تحصیل و تدریس
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Commemoration_Late_Gurgen_Movsessian_%2825_November_2014%29_06.jpg/220px-Commemoration_Late_Gurgen_Movsessian_%2825_November_2014%29_06.jpg)
او ابتدا وارد دبیرستان فیروزبهرام شد.[۱۲] او تحصیلات موسیقی خود را از سال ۱۳۳۲ در هنرستان عالی موسیقی تهران آغاز کرد[۱۵][۱۶] و از آنجا فارغالتحصیل شد.[۳][۵][۱۱]
پدر لوریس که از فرهیختگان ارمنی بود و صاحب تألیفاتی است، او را برای ادامه تحصیل به وین فرستاد. لوریس قبل از عزیمت، در تهران، در تالار کلوب ارمنیان، ارکستر سمفونی تهران را رهبری کرد و قطعاتی از آهنگسازان مشهور جهان را به همراه گروه نواخت. او شاید یگانه ایرانی باشد که در ۱۷ سالگی ارکستر سمفونیک را رهبری کردهاست.[۱۶]
پس از آموختن ویولون و پیانو در کنسرواتور موسیقی تهران، آهنگسازی را در آکادمی موسیقی وین آموخت و در سال ۱۹۶۱ با درجه ممتاز فارغالتحصیل شد.[۱۷] اندکی پس از فارغالتحصیلی، چهار اثر او برای پیانو و باله فانتاستیک برای سه پیانو و سازهای کوبهای توسط دوبلینگر در وین چاپ شدند.[۱۴][۱۷] به دنبال دوره تحصیل موفق لوریس چکناواریان در سال ۱۳۳۹ به ایران بازگشت[۱۴] چکناواریان در فاصله سالهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۳ در کنسرواتور موسیقی تهران به تدریس تئوری موسیقی پرداخت.[۱۴][۱۷] در همان دوران، به مدیریت آرشیو موسیقی ملی در تهران منصوب شد و تحقیق دربارهٔ موسیقی فولکلور ایران و سازهای ملی و گردآوری آنها را به عهده گرفت.[۱۷] در سال ۱۹۶۳، با بورسی که از سوی کارل ارف به او داده شد، به اتریش برگشت و در سالزبورگ اقامت و اپرای رستم و سهراب خود را تکمیل کرد.[۱۷]
سپس به اتریش رفت و در «آکادمی موسیقی موتسارتئوم» زالتسبورگ به تحصیل پرداخت و سپس به ایران مراجعت کرد.[۳][۵][۱۱]
در سال ۱۹۶۵، در دانشگاه میشیگان به مطالعه و تحصیل در رشته رهبری ارکستر پرداخت.[۱۷] (وی همچنین فارغالتحصیل دانشگاه میشیگان در رشتهٔ رهبری ارکستر میباشد.[۳][۵][۱۱]) در فاصله سالهای ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۷، بهعنوان آهنگساز مهمان، در کالج کنکوردیا واقع در مورهد، مینهسوتا اقامت کرد.[۱۷] و از سال ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۰، مدیر بخشهایسازی و اپرایی دانشگاه مورهد بود.[۱۷]
فعالیتهای موسیقایی
[ویرایش]در سال ۱۹۷۰، وزیر فرهنگ ایران، مقام «آهنگساز مهمان» را به چکناواریان پیشنهاد کرد که شامل رهبری ارکستر خانه اپرای رودکی در تهران هم میشد.[۱۷] او در این مقام، اپراهای بیشماری، از جمله اپراهای خودش: پردیس و پریسا و نمایش حرکات موزون سیمرغ را اجرا کرد.[۱۷] در سال ۱۹۷۵ با کمپانی RCA قراردادی را برای انتشار انحصاری آثار خود امضا کرد[۱۷]
وی سالهای متمادی در وین، نیویورک، و لندن زیستهاست و در فاصله مسافرتهایش به ایران برای فیلمهای موسیقی متن ساختهاست.[۱۱]
از جمله آثار وی ۵ سمفونی، اپراهای رستم و سهراب و پردیس و پریسا میباشد.[۵]
آفرینش نخستین اپرای ایرانی برای کودکان نیز با 'پردیس و پریسا به نام لوریس چکناواریان ثبت شدهاست. لوریس چکناواریان در عرصهٔ باله نیز کار کردهاست. افسانهٔ «سیمرغ» از عطار نیشابوری از کارهای او در این زمینه است. سیمرغ در سال ۱۳۵۴ در تالار رودکی نخستین اجرای خود را تجربه داد. دیگر آثار لوریس چکناواریان عبارتاند از: سمفونی شماره یک برای ترومپت و سازهای کوبهای، سمفونی کردو، اوراتوریو (Oratorio) زندگی مسیح، دو کنسرتو برای ویولن و پیانو، سوئیت دریاچهٔ وان، و بالاخره اوراتوریو آخرزمان.[۱۸]
سوئیت سمفونیک از باله اتللو به وسیلهٔ ارکستر سمفونیک لندن به رهبری چکناواریان اجرا شدهاست.[۵]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Loris_Tjeknavorian_1.jpg/220px-Loris_Tjeknavorian_1.jpg)
لوریس چکناواریان در سال ۱۳۴۲ (۱۹۶۳) با ساختن موسیقی متن فیلم جلد مار ساختهٔ هژیر داریوش آهنگسازی برای فیلم را آغاز کرد.[۳][۱۱] به عنوان یکی از موسیقیدانان صاحب سبک برای مستندهای بسیاری موسیقی ساخته و با کارگردانهای متفاوتی همکاری داشتهاست.[۱۱] موسیقی متن ۴۰ فیلم مستند و سینمایی از جمله جدال در مهتاب (۱۳۴۸) به کارگردانی انزو دل وینچنسو[ب] , بیتا (۱۳۵۱) به کارگردانی هژیر داریوش، تجاوز به کارگردانی حمید مصداقی و تنگسیر به کارگردانی امیر نادری را تهیه کردهاست.[۴][۱۱] او برای ۱۷ فیلم مستند موسیقی متن فیلم تهیه کردهاست.[۳]
وی برای تهیه موسیقی متن فیلم بیتا از سازهای ایرانی استفاده کرد و دو تن از استادان طراز اول موسیقی ملی، فرامرز پایور سنتور و حسن ناهید نی نواختند.[۱۹]
از آثار مستندی که برایشان موسیقی تصنیف کردهاست میتوان به حاج مصورالملکی (۱۳۵۰) ساختهٔ خسرو سینایی، عالیقاپو و چهلستون (۱۳۵۲) هر دو ساختهٔ منوچهر طیاب اشاره کرد.[۱۱] در آثار چکناواریان تأثیر موسیقی ملی ایران به خوبی مشهود است.[۳] چکناوریان در سال ۱۳۵۱ به رهبری ارکستر اپرای تهران منصوب گردید.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Loris_Tjeknavorian_speaking_in_Cheragh_Khamosh_Nist_conference.jpg/220px-Loris_Tjeknavorian_speaking_in_Cheragh_Khamosh_Nist_conference.jpg)
چکناوریان پس از انقلاب اسلامی در ایران به ارمنستان رفت و در ایروان به فعالیتهای هنری خود ادامهداد.[۶] چکناواریان در سال ۱۹۸۹، به سمت مدیر و رهبر ارکستر فیلارمونیک ارمنستان منصوب شد.[۱۷] او در فاصله یازده سال همکاری با این ارکستر، توانست از طریق ایستگاه رادیو تلویزیون اتریش (ORF) و کمپانی صفحه پرکنی انگلیس (ASV) آثار خود را به مردم سراسر جهان معرفی کند[۱۷] و با سفر به کشورهای مختلف اروپا، آمریکا، ایران و لبنان، به اجرای برنامه بپردازد.[۱۷] او در سال ۲۰۰۰، از سمتهای رسمی خود استعفا داد تا بتواند وقت خود را عمدتاً صرف آهنگسازی و رهبری سایر ارکسترهای دنیا کند.[۱۷] به مدت ۳ سال (۹۳–۱۹۹۱) نیز برای اجراهای خیریه با این ارکستر در وین بود.[۶]
او در اواسط دههٔ ۱۳۷۰ به ایران سفر کرد و بهعنوان رهبرِ مهمان، اجراهای فراوانی را با ارکستر سمفونیک تهران داشت و دورهٔ رهبری او بر این ارکستر از جمله دورههای پرفروغ ارکستر سمفونیک تهران بهشمار میرود. چکناوریان با برخی از خوانندگان هم اجراهایی را رهبری کرد که از جملهٔ آنها میتوان به اجرایی با شهرام ناظری از مجموعه آثار این خواننده در سالن میلاد نمایشگاه بینالمللی و همچنین اجرایی با عبدالحسین مختاباد در تالار وحدت و فرهنگسرای بهمن اشاره کرد. او مدتی هم رهبری ارکستر مجلسی رودکی را عهدهدار شد.[۶]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Loris_Tjeknavorian_at_Music_Museum_2017.jpg/220px-Loris_Tjeknavorian_at_Music_Museum_2017.jpg)
جشن تولد ۷۸ سالگی لوریس چکناواریان شامگاه یکشنبه در یازدهمین ویژه برنامه «تولد ماه» سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در موزه هنرهای دینی امام علی برگزار شد.[۲۰]
وی در سال ۱۳۸۴ یک کنسرت با همکاری شهرام ناظری و با اجرای ارکستر بزرگ کومیتاس ارمنستان اجرا کرد که در سال ۱۳۹۰ توسط انتشارات آوای باربد با نام کنسرت شهرام ناظری و لوریس چکناوریان منتشر شد[۲۱].
آخرین آثار اجراشدهٔ او در ایران خسرو و شیرین و رستم و سهراب هستند.[۲۲][۲۳]
روزهای ۱۴ و ۱۵ ژانویه ۲۰۰۴، دو کنسرت برای جمعآوری کمک به آسیبدیدگان زلزله بم، در پاریس اجرا شد. کنسرتها یکی در کلیسای «سنت سولپیس» و دیگری در تالار کنسرواتوار شهرک ایسی-له-مولینو در حومه پاریس برگزار شد و قطعاتی به رهبری لوریس چکناواریان توسط ارکستر مجلسی رودکی با بیست و شش نوازنده که از ارمنستان او را همراهی میکردند، اجرا گردید. برنامه کلیسای سنت سولپیس داستان لیلی و مجنون نظامی بود و چکناواریان با استفاده از آثار موسیقیدانان کلاسیک و همینطور قطعاتی از ساختههای خودش و حسین دهلوی، آن را تنظیم کرده بود. در برنامه دوم در شهرک ایسی-له-مولینو ارکستر قطعاتی از آهنگسازان ارمنی از جمله آرام خاچاتوریان، ادوارد میرزویان، ملیک موویساکالیان و آهنگسازان ایرانی همچون حشمت سنجری، حسین دهلوی و خود لوریس چکناواریان را اجرا کرد.[۲۴]
چکناواریان اولین اجرای ارکستر سمفونیک تهران را در سال ۱۳۹۵ را رهبری کرد. این برنامه در حمایت از فعالیتهای انسان دوستانه موسسات خیریه، نیمه اردیبهشت ماه ۱۳۹۵ در تالار وحدت روی صحنه رفت.[۲۵]
چکناواریان در آستانه هشتاد سالگی، تمامی آثارش را در حوزه موسیقی به موزهٔ موسیقی اهدا کرد. به همین منظور، مراسمی در روز نهم آبان ۱۳۹۶ در موزهٔ موسیقی با حضور چهرههای شناختهشدهٔ موسیقی برگزار شد.[۲۶]
در چهارمین جشن سالانه موسیقی ما که در تاریخ ۲۵ آذر ۱۳۹۶ در تالار وحدت تهران برگزار شد، از لوریس چکناواریان به پاس یک عمر فعالیت هنری تقدیر به عمل آمد.[۲۷]
او در تاریخ ۲۰ دسامبر ۲۰۰۸، با رهبری کردن ارکستر سمفونیک لندن، آلبوم «فرشتهٔ شب» به آهنگسازی حافظ ناظری را ضبط نمود.[۲۸] از دیگر فعالیتهای لوریس چکناواریان میتوان به رهبری ارکستر مجلسی رودکی و ریاست خانهٔ اپرا اشاره کرد.[۷]
آثار
[ویرایش]در سال ۱۳۴۱ (۱۹۶۲) نخستین موسیقی متن فیلم سینمای ایران را برای فیلم جدال در مهتاب محصول مشترک ایران و ایتالیا، نوشت. برای بیش از ۴۵ فیلم موسیقی متن ساختهاست.[۷] او برای ۵ فیلم سینمایی موسیقی متن فیلم تهیه نمودهاست و کلیه منتقدان فیلم و سینمای ایران آثار او را ستودهاند.[۳][۲۹]
آفرینش نخستین اپرا برای کودکان نیز با پرویز و پریسا به نام لوریس چکناواریان ثبت شدهاست. او شاید نخستین آهنگسازی نیز باشد که روی رستم و سهراب کار کرده و اپرای خود را در صحنههای جهانی نیز به اجرا درآورده است. لوریس چکناواریان در عرصهٔ باله نیز کار کردهاست. افسانه «سیمرغ» از عطار نیشابوری را صحنهای کردهاست. «سیمرغ» در سال ۱۳۵۴ در تالار رودکی نخستین اجرای خود را پیدا کرد. دیگر آثار برجسته لوریس چکناواریان عبارت است از سمفونی شماره یک برای ترومپت و سازهای کوبهای، سمفونی کردو، اوراتوریو (Oratorio) زندگی مسیح، دو کنسرتو برای ویولن و پیانو، سوئیت دریاچهٔ وان و بالاخره اوراتوریو آخرزمان.[۲۳]
کلاسیک
[ویرایش]او بیش از ۷۵ اثر شامل سمفونی، اپرا، موسیقی مجلسی، کنسرتو برای پیانو، ویولن، گیتار، ویولنسل و پیپا، موسیقی باله، آثاری برای گروه کُر، یک رکوئیم و یک اوراتوریو فیلم ساختهاست.[۶]
بخشی از آثار کلاسیک چکناوریان عبارت اند از:[۶][۳۰]
اپرای رستم و سهراب طی ۲۵ سال در هشت نسخه نوشته شدهاست و در ایران برای نخستین بار در بهمن ۱۳۷۸ در پانزدهمین دوره جشنواره موسیقی فجر اجرا شدهاست.[۳۱]
- باله
- آهنگ نور و صدا (برای جشنهای تخت جمشید)
- توکاتا و فوگ برای ارکستر زهی
- کنسرتو پیانو
- سمفونی پرسپولیس (۱۳۸۴)
- سمفونی برای بالهٔ اتللو (۱۹۸۴)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Loris_Tjeknavorian_03.jpg/220px-Loris_Tjeknavorian_03.jpg)
قطعه شب قبل از عاشورا
[ویرایش]چکناواریان قطعه شب قبل از عاشورا را بر اساس شعر «امشبی را شه دین در حرمش مهمان است / صبح فردا بدنش زیر سم اسبان است/ مکن ای صبح طلوع» ساختهاست. این قطعه توسط ارکستر سمفونیک البرز و گروه کر فیلارمونیک ایران به رهبری لوریس چکناواریان اجرا شدهاست.[۳۲]
سایر فعالیتها
[ویرایش]نمایشگاه نقاشی
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Loris_Tjeknavorian%2C_Music_on_Canvas_news_conference_of_16_April_2016_%2813950128125402427522254%29.jpg/220px-Loris_Tjeknavorian%2C_Music_on_Canvas_news_conference_of_16_April_2016_%2813950128125402427522254%29.jpg)
نمایشگاه نقاشیهای لوریس چکناواریان با عنوان «موسیقی روی بوم» روز ۳۰ فروردین ۱۳۹۵ با حضور جمعی از مسئولان، چهرههای هنری و علاقهمندان این هنرمند، در نگارخانه استاد ممیز خانهٔ هنرمندان ایران گشایش یافت. او در این نمایشگاه تابلوهایش با تکنیک آکریلیک را در معرض بازدید عموم قرار داد.[۳۳][۳۴][۳۵]
نویسندگی
[ویرایش]چکناواریان کتاب طنزی با عنوان «خرستان» را در ۱۶۸ صفحه را که شامل مجموعهای از داستانهای کوتاه طنز میباشد توسط نشر صدای معاصر رونمایی و منتشر کرد. وی که فردی شوخطبع میباشد، در این کتاب داستان کشوری از مجموعه خران را نوشتهاست. معرفی و جشن امضای این کتاب، ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، با حضور «اکبر عالمی» و «یارتا یاران» و «محمود دولتآبادی» در «کافه کتاب» شهر کتاب مرکزی برگزار شد.[۳۶][۳۷]
جوایز، نشانها، قدردانیها و تجلیلها
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Loris_Tjeknavorian_02_at_3rd_Sarv-e_Irani_Festival.jpg/220px-Loris_Tjeknavorian_02_at_3rd_Sarv-e_Irani_Festival.jpg)
در زیر فهرست جوایز، نشانها و تجلیلهای لوریس چکناواریان آورده شدهاست:[۳۸]
- نشان درجه یک هنر از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۳۸۱ (۲۰۰۲)).[پ][۵][۱۱]
- دریافت جوایز چنگ طلایی برای دستاورد عالی هنری از ۱۵ام و ۱۶ جشنواره موسیقی فجر در تهران[ت]
- استاد افتخاری کنسرواتوار کومیتاس، ایروان[ث]
- دریافت نشان فرهنگی «ساهاک مقدس-مسروپ ماشتوتس مقدس» (۱۹۷۸) از عالیجناب وازگن یکم جاثلیق اعظم تمامی ارمنیها جهان[ج].
- ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով, (۲۰۱۲)
- دریافت نشان دولتی برای خدمات به زمین لرزه از آقای ووسکانیان نخستوزیر ارمنستان شوروی[چ]
- اعطاء مدال موسس خورناتسی (۱۹۹۶) توسط دولت جمهوری ارمنستان به خاطر خدمات فرهنگی به ارمنستان[ح]
- شهروند افتخاری ایروان (۱۹۹۱)
- اعطاء صلیب طلایی کلیسای رومانی[خ].
- دریافت نشان طلایی از دانشگاه ارمنستان[د].
- نشان همایون (۱۹۷۱ ایران) از ملکه فرح پهلوی[۳۹]
- Recipient of the "Golden Conducting Baton" from the Armenian Philharmonic Choir for Artistic Achievement.
- Golden Cultural Medal from the Armenian Ministry of Culture[۴۰]
- جشن تولد ۷۸ سالگی لوریس چکناواریان شامگاه یک شنبه در یازدهمین ویژه برنامه «تولد ماه» سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در موزه هنرهای دینی امام علی برگزار شد.[۴۱]
- در چهارمین جشن سالانه موسیقی ما که در تاریخ ۲۵ آذر ۱۳۹۶ در تالار وحدت تهران برگزار شد، از لوریس چکناواریان به پاس یک عمر فعالیت هنری تقدیر به عمل آمد.[۴۲]
- دریافت «جایزه سرو ایرانی» در سومین دوره آئین جایزه سرو ایرانی در خانه اندیشمندان علوم انسانی، ۱۳۹۷[۴۳][۴۴]
- اعطاء «نشان عالی هنر برای صلح» در هفتمین دورهٔ جشنوارهٔ بینالمللی هنر برای صلح، به پاس نیم قرن تلاش برای موسیقی، ۱۳۹۸[۴۵]
- جایزهٔ ویژهٔ کمیسیون «کتابها برای صلح» سال ۲۰۲۰، از سازمانهای همکار سازمان جهانی یونسکو، به پیشنهاد و معرفیِ جشنوارهٔ بینالمللی هنر برای صلح، ۱۳۹۹[۴۶][۴۷]
- شورای شهر تهران روز یکشنبه ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹ در مصوبهای یکی از خیابانهای این شهر را به نام لوریس چکناواریان؛ موسیقیدان و آهنگساز شهیر بروجردی نامگذاری کرد.[۴۸]
فیلم دربارهٔ وی
[ویرایش]مایسترو (به زبان ارمنی به معنای «استاد») مستند بلند ۵۲ دقیقهای اولین فیلمی است که دربارهٔ لوریس چکناواریان ساخته شدهاست. مایسترو به کارگردانی وحید زارعزاده و تهیهکنندگی زهرا مشتاق، زندگی لوریس چکناواریان آهنگساز بینالمللی را به تصویر کشیدهاست.[۴۹]
۱۳ اکتبر ۱۹۳۷ نام مستند دیگری است که دربارهٔ لوریس چکناواریان به کارگردانی بکتاش آبتین ساخته شدهاست این مستند برنده جایزه سینما حقیقت شدهاست
نظرات دربارهٔ وی
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Commemoration_Late_Gurgen_Movsessian_%2825_November_2014%29_18.jpg/220px-Commemoration_Late_Gurgen_Movsessian_%2825_November_2014%29_18.jpg)
بزرگان موسیقی دربارهٔ چکناواریان مینویسند:
«او استعدادی بزرگ است که سنن موسیقی ارمنیها را ادامه دادهاست… یک موسیقیدان و رهبر برجسته»
«هدیهٔ وی که همان قطعات هنریِ اوست، جالب توجه است.»
— کارل ارف
«یک آهنگساز خوب، رهبر باتجربه و موسیقیدانی واقعی.»
جستارهای وابسته
[ویرایش]یادداشت
[ویرایش]- ↑ پیپا یک ساز چینی است
- ↑ Enzo Del Vincenzo
- ↑ In a ceremony held in Vahdat Hall, Minister of culture A. Masjedjamei awarded Loris Ttjeknavorian Iran's highest medal for performing arts
- ↑ Golden Harp Awards" for the Highest Artistic Achievement in the 15th and 16th "FAJR" Music Festival in Teheran
- ↑ Honorary Professor, Komitas Conservatory, Yerevan
- ↑ For services to Church music first recipient of the Cultural Order of "St. Mesrop Mashtotz" conferred by His Holines Vazken I. Supreme Chatholicos of all Armenians
- ↑ Government Order for services to the Earthquake from Mr. Oskanian the Prime Minister of Armenia USSR
- ↑ The Government of the Republic of Armenia awards "Khorenatsi" Medal for cultural services to Armenia
- ↑ Awarded Golden Cross of the Rumanian Church
- ↑ Gold Medal from University of Armenia
پانویس
[ویرایش]- ↑ امید، فرهنگ سینمای ایران، ۱۴۲–۱۴۱.
- ↑ لوریس چکناواریان آثارش را به موزهٔ موسیقی اهدا میکند.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۵.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ ۵٫۷ لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ ۶٫۵ زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ چهرههای معرفیشده در نمایشگاه هنرمندان ارمنی ایران.
- ↑ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ, Լորիս Ճգնավորյան (ծնվ. 1937թ.).
- ↑ «لوریس چکناواریان به عنوان سفیر صلح در ایران به سازمان ملل متحد پیشنهاد شد». خبرگزاری ایرنا. ۵ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ «لوریس چکناواریان به عنوان سفیر صلح در ایران پیشنهاد شد». روزنامه اطلاعات.
- ↑ ۱۱٫۰۰ ۱۱٫۰۱ ۱۱٫۰۲ ۱۱٫۰۳ ۱۱٫۰۴ ۱۱٫۰۵ ۱۱٫۰۶ ۱۱٫۰۷ ۱۱٫۰۸ ۱۱٫۰۹ ارامنه و سینمای ایران، ۱۱۷.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ سمندری، گفتگو با استاد لوریس چکناواریان.
- ↑ جام جم نوا، حکایت ۶۵ سال عاشقی با لوریس چکناواریان.
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ ۱۴٫۳ ۱۴٫۴ ۱۴٫۵ ۱۴٫۶ لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
- ↑ زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ -، لوریس چکناواریان، بازآفرینندهٔ رستم و سهراب، ۱۳۶.
- ↑ ۱۷٫۰۰ ۱۷٫۰۱ ۱۷٫۰۲ ۱۷٫۰۳ ۱۷٫۰۴ ۱۷٫۰۵ ۱۷٫۰۶ ۱۷٫۰۷ ۱۷٫۰۸ ۱۷٫۰۹ ۱۷٫۱۰ ۱۷٫۱۱ ۱۷٫۱۲ ۱۷٫۱۳ ۱۷٫۱۴ آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
- ↑ خوشنام، موسیقی پیشرو در ایران درخششهای لوریس چکناواریان.
- ↑ هویان، ارمنیان ایران.
- ↑ [[#عصر ایران|]].
- ↑ رامهر، اجرای شهرام ناظری به رهبری لوریس چکناواریان.
- ↑ اپرای رستم و سهراب در تالار حافظ شیراز مرور میشود.
- ↑ ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ [[#CITEREF|]].
- ↑ گلستان، برپایی کنسرت در فرانسه برای کمک به زلزله زدگان بم.
- ↑ سعیدی، اولین اجرای ارکستر سمفونیک در سال جدید به رهبری چکناواریان.
- ↑ چکناواریان: خوشبختم که در «سیتیر» همه من را میشناسند.
- ↑ پاسداشت یک عمر فعالیت هنری کیهان کلهر و لوریس چکناواریان در چهارمین جشن موسیقی ما.
- ↑ «Loris Tjeknavorian official site». www.loristjeknavorian.com. بایگانیشده از اصلی در ۶ فوریه ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۵-۰۱.
- ↑ [[#avproduction.am|]].
- ↑ فصلنامه فرهنگی پیمان، چهرههای معرفیشده در نمایشگاه هنرمندان ارمنی ایران.
- ↑ مقام موسیقایی، لوریس چکناواریان، بازآفریننده رستم و سهراب، ۱۳۶.
- ↑ «شب قبل از عاشورا لوریس چکناواریان». تابناک.
- ↑ نمایشگاه نقاشیهای لوریس چکناواریان گشایش یافت.
- ↑ نقاشیهای چکناواریان دیده میشوند.
- ↑ لوریس چکناواریان نمایشگاه نقاشی برپا کرد.
- ↑ Varite، «لوریس چکناواریان»، کتاب «خرستان» را منتشر کرد.
- ↑ غیاثوند، لوریس چکناواریان: زندگی جوک است/میخواهم فیلم بسازم.
- ↑ avproduction, 'Loris Tjeknavorian'.
- ↑ لوریس-زاره-چکناواریان.
- ↑ http://xn--y9aaah2cva0b.xn--y9a3aq/hy/decrees/ite/792. دریافتشده در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۷. پارامتر
|عنوان= یا |title=
ناموجود یا خالی (کمک)[پیوند مرده] - ↑ عصر ایران، ۷۸ سالگی لوریس چکناواریان (عکس).
- ↑ موسیقی ما، پاسداشت یک عمر فعالیت هنری کیهان کلهر و لوریس چکناواریان در چهارمین جشن موسیقی ما.
- ↑ دورانی، سرو ایرانی برای لوریس چکناواریان.
- ↑ سومین دوره آئین جایزه سرو ایرانی.
- ↑ «هفتمین جشنواره بینالمللی «هنر برای صلح» به کار خود پایان داد». خبرگزاری ایرنا. ۱۲ مهر ۱۳۹۸.
- ↑ 2055 (۲۰۲۰-۰۵-۲۱). «چکناواریان نماینده ایران در جایزه کتابها برای صلح شد». ایرنا. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۹-۱۵.
- ↑ «اهدا جایزه ویژه سال ۲۰۲۰ "کتابها برای صلح" به لوریس چکناواریان». خبرگزاری هنر ایران. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۹-۱۵.
- ↑ «نامگذاری خیابانی در تهران به نام لوریس چکناواریان». رادیو عمومی ارمنستان.
- ↑ «مستند زندگی لوریس چکناواریان ساخته شد». دریافتشده در ۲۵ فوریه ۲۰۱۸.
منابع
[ویرایش]- به فارسی
- آودسیان، الویرا (تنی) (۱۳۸۵). «لوریس چکناواریان» (۵۲). مقام موسیقایی: ۳۴. دریافتشده در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- امید، جمال (۱۳۷۷). فرهنگ سینمای ایران. تهران: مؤسسه انتشارات نگاه. ص. ۱۴۲–۱۴۱. شابک ۹۶۴-۶۱۷۴-۸۹-۲.
- خوشنام، محمود (۱۳۹۱). «موسیقی پیشرو در ایران: درخششهای لوریس چکناواریان». رادیو زمانه. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- دورانی، محمدمهدی (۱۳۹۷). «سرو ایرانی برای لوریس چکناواریان». ایسنا.
- رادمهر، ندا (۱۳۹۵). «اجرای شهرام ناظری به رهبری لوریس چکناواریان». رسانه نوا. بایگانیشده از اصلی در ۷ نوامبر ۲۰۱۷. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- سعیدی، علیرضا (۱۳۹۵). «اولین اجرای ارکستر سمفونیک در سال جدید به رهبری چکناواریان». خبرگزاری مهر. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- سمندری، مرجان (۱۳۹۵). «گفتگو با استاد لوریس چکناواریان، به شدت تحت تأثیر موسیقی محرم هستم». نشریه تخصصی تئاتر دوره جدید. سال هجدهم (۲۰۱): ۲۰.
- شعاعی، حمید (۱۳۵۴). فرهنگ سینمای ایران. تهران. ص. ۶۷، ۱۰۶، ۱۶۰، ۲۳۹، ۵۶۳.
- غیاثوند، امید (۱۳۹۵). «لوریس چکناواریان: زندگی جوک است/میخواهم فیلم بسازم». ایرنا. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- گلستان، شاهرخ (۲۰۰۴). «برپایی کنسرت در فرانسه برای کمک به زلزله زدگان بم». بیبیسی فارسی. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- لازاریان، ژانت د (۱۳۸۲). «موسیقیدانان». دانشنامه ایرانیان ارمنی. تهران: انتشارات هیرمند. صص. ۳۸۴–۸۵. شابک ۹۶۴-۶۹۷۴-۵۰-۳.
- مرتضاییفرد، زینب (۱۳۹۵). «حکایت ۶۵ سال عاشقی با لوریس چکناواریان». دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- هویان، آندرانیک (۱۳۸۰). ارمنیان ایران. تهران: مرکز بینالمللی گفتگوی فرنگها با همکاری انتشارات هرمس. ص. ۳۲۵. شابک ۹۶۴-۳۶۳-۰۰۷-۲.
- «لوریس چکناواریان نمایشگاه نقاشی برپا کرد». ایرنا. ۱۳۹۵.
- «نقاشیهای چکناواریان دیده میشوند». ۱۳۹۵. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- «چکناواریان: خوشبختم که در «سیتیر» همه من را میشناسند». ۱۳۹۶. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- «سومین دوره آئین جایزه سرو ایرانی». خبرگزاری تسنیم. ۱۳۹۷.
- «۷۸ سالگی لوریس چکناواریان (عکس)». عصرایران. ۱۳۹۴. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- «نمایشگاه نقاشیهای لوریس چکناواریان گشایش یافت». فارس نیوز. ۱۳۹۵. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- «لوریس-زاره-چکناواریان». نخبگان خاور میانه. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- «چهرههای معرفیشده در نمایشگاه هنرمندان ارمنی ایران». فصلنامه فرهنگی پیمان. سال هفدهم (۶۴). ۱۳۹۲. دریافتشده در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۷.
- ارمنیها و سینمای ایران. تهران: انتشارات روزنه کار. ۱۳۸۳. ص. ۱۱۷. شابک ۹۶۴-۶۷۲۸-۴۴-۸.
- «پاسداشت یک عمر فعالیت هنری کیهان کلهر و لوریس چکناواریان در چهارمین جشن موسیقی ما». موسیقی ما. ۱۳۹۶.
- «مایسترو». منظوم. دریافتشده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۸.
- «زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶)». همشهریآنلاین. ۱۳۹۰. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- «لوریس چکناواریان آثارش را به موزهٔ موسیقی اهدا میکند». هنرآنلاین. ۱۳۹۶. دریافتشده در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۸.
- به ارمنی و انگلیسی
- بایگانیشده در ۶ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine Լորիս Ճգնավորյան at Avproduction.am بایگانیشده در ۱ ژوئیه ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine
- Այվազյան, Հ. Մ. (2007). Ով ով է. հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով). Vol. երկրորդ. Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատ. pp. 6–7.
- "Լորիս Ճգնավորյան (ծնվ. 1937թ.)". Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ. Archived from the original on 16 September 2018.
- avproduction.am. "ԼՈՐԻՍ ՃԳՆԱՎՈՐՅԱՆ".
- "loris tjeknavorian". Iran Chamber Society.
پیوند به بیرون
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- دریافتکنندگان مدال موسس خورناتسی
- دریافتکنندگان مدال طلای وزارت فرهنگ جمهوری ارمنستان
- لوریس چکناواریان
- آموزگاران موسیقی اهل ارمنستان
- آهنگسازان اپرا اهل ایران
- آهنگسازان اهل ارمنستان
- آهنگسازان اهل ایران
- آهنگسازان باله اهل ایران
- آهنگسازان کلاسیک اهل ایران
- آهنگسازان کلاسیک سده ۲۱ (میلادی)
- آهنگسازان کلاسیک مرد
- آهنگسازان موسیقی کلاسیک سده ۲۰ (میلادی)
- افراد ایرانی ارمنیتبار
- مسیحیان اهل ایران
- افراد زنده
- اهالی بروجرد
- تحصیلکردگان دبیرستان فیروزبهرام
- دانشآموختگان دانشگاه میشیگان
- دریافتکنندگان نشان عالی هنر برای صلح
- رهبران ارکستر اهل ارمنستان
- رهبران ارکستر اهل ایران
- رهبران ارکستر سده ۲۰ (میلادی)
- رهبران ارکستر سده ۲۱ (میلادی)
- رهبران ارکستر مرد اهل ایران
- زادگان ۱۳۱۶
- زادگان ۱۹۳۷ (میلادی)
- شهروندان افتخاری ایروان
- موسیقیدانان ارمنیتبار
- موسیقیدانان مرد سده ۲۰ (میلادی)
- موسیقیدانان مرد سده ۲۱ (میلادی)
- موسیقیدانان موسیقی سنتی ایرانی
- نقاشان سده ۲۰ (میلادی)
- نقاشان مرد اهل ایران