طغرایی
طُغرایی حسین بن علی بن عبدالصمد اصفهانی | |
---|---|
زادهٔ | ۱۰۶۱/ ۴۵۳ق |
درگذشت | ۱۱۲۱/ ۵۱۵ق در جنگی نزدیک همدان |
پیشه(ها) | ادیب، شاعر، زبانشناس و شیمیدان (کیمیاگری) |
آثار برجسته | منصبهای گوناگون در دربار سلجوقی |
حسین بن علی بن عبدالصمد اصفهانی با کنیهٔ ابواسماعیل و لقبهای فخرُ الکُتّاب و مؤیِّدّ الدین، شهرتیافته به طغرایی (انتساب به طُرّه یا طغرا) (۱۰۶۱ - ۱۱۲۱) ، کیمیاگر، طبیعتشناس، شاعر، زبانشناس و ادیب عربی ایرانی بود که به وزارت سجلوقیان رسید و وزیر مسعود سلجوقی، امیر موصل شد.[۱][۲]
آثار
[ویرایش]لامیّةالعجم
[ویرایش]طغرایی بیشتر بهخاطر قصیدهٔ معروفش، لامیّةلعجم، که در ۱۱۱۱–۱۱۱۲ میلادی در بغداد سروده، مشهور است.
کتابها
[ویرایش]کتابهای مختلفی در باب کیمیا به او منسوب است: کتاب الجوهر النّظیر فی صِناعة الإکسیر، جامعالاسرار و تراکیبالانوار، مفاتیحالرحمة و مصابیحالحکمة، حقایقالإستشهاد (فی الکیمیا) و غیره. وی عقاید تردیدآمیز ابنسینا را دربارهٔ کیمیا مورد مناقشه و طعن قرار دادهاست.
قتل
[ویرایش]طغرایی در یک نزاع که دارای پیشینه سعایت از وی توسط سیاستمدار سنی دربار سلاجقه، کمال الملک سمیرمی بود، به قتل رسید. با توجه به مذهب شیعی طغرایی[۳] و برخی تنش های مذهبی آن عصر، علاوه بر اختلاف نظرهای سیاسی، جهات مذهبی نیز در قتل وی بی تاثیر نبوده است.سال کشته شدن وی را از 513 تا 516 گفته اند.[۴]
منابع
[ویرایش]- ↑ فروخ، عمر (۱۹۸۴). تاریخ الأدب العربی (PDF). ج. سوم. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۲۳۲.
- ↑ زرکلی، خیرالدین (۲۰۰۲). الأعلام (به عربی). ج. ۲. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۲۶۷.
- ↑ تنقيح المقال في علم الرجال، ج22، ص273.
- ↑ اعلام اصفهان، ج2، ص714.
- گلشن ابرار، ج۱۲، مقالهٔ محمدعلی نجفی.
- سارتن، جرج. مقدمه بر تاریخ علم. ترجمهٔ غلامحسین صدری افشار. انتشارات علمی و فرهنگی.
کیمیاگران |
| ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
مفاهیم | |||||||||||||||||
آثار |
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
- اهالی اصفهان
- اهالی ایران در سده ۱۱ (میلادی)
- اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)
- پزشکان اهل ایران
- دانشمندان عرب
- درگذشتگان ۱۱۲۱ (میلادی)
- درگذشتگان ۵۱۵ (قمری)
- زادگان ۱۰۶۱ (میلادی)
- زادگان ۴۵۳ (قمری)
- زبانشناسان اهل ایران
- شاعران مرد اهل ایران
- شیمیدانان عرب
- شیمیدانان فارسیزبان
- عربهای سده ۱۱ (میلادی)
- عربهای سده ۱۲ (میلادی)
- کشتهشدگان اهل ایران
- کیمیاگران ایرانی
- کیمیاگران قرون وسطی اسلام
- لغویان
- نویسندگان مرد اهل ایران