امیل زولا
امیل زولا | |
---|---|
![]() تصویر خودنگار با کلاه پشمی، امیل زولا، 1902 | |
زادهٔ | ۲ آوریل ۱۸۴۰ |
درگذشت | ۲۹ سپتامبر ۱۹۰۲ (۶۲ سال) پاریس، فرانسه |
ملیت | فرانسوی |
پیشه(ها) | نویسنده، داستاننویس، رماننویس، روزنامهنگار، نمایشنامهنویس |
آثار | ثروت روگنهاآسوموارناناشور زندگیژرمینال |
سبک | ناتورالیسم |
امضاء | |
![]() |
امیل ادوار شارل آنتوان زولا[۱] (فرانسوی: Émile Édouard Charles Antoine Zola) (زاده ۲ آوریل ۱۸۴۰ – درگذشته ۲۹ سپتامبر ۱۹۰۲) رماننویس، نمایشنامهنویس و روزنامهنگار فرانسوی، مهمترین نمایندهٔ مکتب ادبی ناتورالیسم و عامل مهم در گسترش تئاتر ناتورالیستی بود. او یکی از معروفترین نویسندگان فرانسوی است[۲] که کتابهایش در سطح وسیع در جهان ترجمه و چاپ شده و مورد تحلیل و تفسیر قرار گرفتهاست. از کتابهای او در سینما و تلویزیون فراوان اقتباس شدهاست.[ی ۱]
زندگی و آثار زولا موضوع پژوهشهای تاریخی بسیار بودهاست. در زمینهٔ ادبیات او را عمدتاً با مجموعهٔ بیستجلدی روگن ماکار میشناسند که جامعهٔ فرانسه را در دوران امپراتوری دوم فرانسه به تصویر میکشد. این مجموعه دربارهٔ سرگذشت خانوادهٔ روگن ماکار طی نسلهای مختلف است و شخصیتهای هر دوره و نسل خاص موضوع هر رمان هستند.
سالهای آخر زندگی زولا بابت انتشار مقالهاش با عنوان من متهم میکنم در روزنامهٔ سپیدهدم که پایش را به ماجرای دریفوس باز کرد شاخص است. این مقاله موجب محکومیت او و تبعید یکسالهاش به لندن شد.[۳] زولا که از چهرههای برجسته در آزادی سیاسی فرانسه بود در تبرئهٔ آلفرد دریفوس، افسر ارتش فرانسه، از اتهام خیانت نقش اساسی داشت. زولا برای اولین و دومین جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ نامزد شد اما این جایزه به او تعلق نگرفت.
زندگی
[ویرایش]کودکی و نوجوانی در پروانس
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/%C3%89mile_Zola_par_Paul_Nadar.jpg/255px-%C3%89mile_Zola_par_Paul_Nadar.jpg)
امیل ادوارد شارل آنتوان زولا[۱] در دوم آوریل سال ۱۸۴۰ در شماره دهم خیابان سن ژوزف پاریس از پدری ایتالیایی و مادری فرانسوی به دنیا آمد. او تنها پسر خانواده بود. پدرش فرانسوا زولا[۴] اهل ونیز و مادرش امیلی اوبر اهل دوردان بود. پدر امیل مهندس عمران و افسر پایین مرتبه سابق ایتالیایی در مناقصه ساخت سیستم انتقال آب آشامیدنی از کوهستان سنت ویکتوآر به اکس-آن-پرووانس شرکت کرد و در ۱۹ آوریل ۱۸۴۳ در این مناقصه برنده شد و با خانوادهاش به اکس-آن-پرووانس نقل مکان کرد. قرارداد این کار در سال ۱۸۴۴ امضا شد و او به همراه شرکای تجاریاش شرکت کانال زولا را تأسیس کرد. طرح عمرانی در سال ۱۸۴۷ آغاز شد. فرانسوا پس از آن که پروژه ساخت سد زولا در اکس-ان-پرووانس را در دست گرفت در ۲۷ مارس ۱۸۴۷ بر اثر ذاتالریه جانش را از دست داد[۵] و امیل و مادرش را با حقوق ناچیز بازنشستگی تنها گذاشت.
طلبکارها بابت طلبشان از شرکت زولا شکایت کردند. خانم اوبر برای پیگیری دعوی علیه ژول میژون و طلبکارانی که از شرکت کانال زولا شکایت کرده بودند در سال ۱۸۵۱ با پسرش به پاریش بازگشت. طلبکارها در سال ۱۸۵۲ از طریق دادگاه تجاری اکس-آن-پرووانس شرکت را ورشکسته اعلام کردند. در ۱۰ می ۱۸۵۳ شرکت کانال زولا به حراج گذاشته شد. طلبکارها آن را خریدند و نامش به میژون و شرکا تغییر کرد.[۶]
مادرش امیلی اوبر که کاملاً درمانده شده بود به همراه مادربزرگش هنریت اوبر مراقبت از فرزند یتیمش را بر عهده گرفت. او که تا زمان مرگش در سال ۱۸۸۰ همچنان رابطه صمیمانهای با پسرش داشت عمیقاً تحت تأثیر آثار و زندگی روزمره او بود.
در کالج اکس-آن-پرووانس او با ژان باپتیستن بای و بیش از او با پل سزان دوست شد که رفاقتش با دومی ۱۸۸۶ همچنان نزدیک بود. پل سزان او را به هنرهای گرافیکی و بهویژه نقاشی وارد کرد.
زولا از همان آغاز جوانی شیفتهٔ ادبیات بود. او مطالعاتش را افزایش داد و خیلی زود نوشتن را بهعنوان شغل برگزید. او از سنین کودکی نویسندگی را شغل واقعی خود میدانست. در شش سالگی رمانی دربارهٔ جنگهای صلیبی نوشت. پل سزان و ژان باپتیستن بای، دوستان دوران کودکیاش، نخستین خوانندگانش بودند. او چندین بار در نامهنگاریهای خود به آنان گفته بود که روزی نویسندهٔ بزرگی خواهد شد.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/%C3%89mile_Zola_Nadar.jpg/244px-%C3%89mile_Zola_Nadar.jpg)
قبل از دستیابی به موفقیت به عنوان نویسنده، زولا به عنوان کارمند در شرکت حمل و نقل کار میکرد و سپس در بخش فروش برای یک ناشر (Hachette). وی همچنین برای روزنامههای سیاسی مطلب مینوشت. به عنوان یک خبرنگار سیاسی زولا نفرتش را از ناپلئون سوم، که از موقعیتش سوء استفاده میکرد مخفی نکرد.
اولین رمان
[ویرایش]امیل زولا در سال ۱۸۶۷ و هنگامی که در کار روزنامهنگاری بود، نخستین رمانش را منتشر کرد. زولا با انتشار این رمان که ترز راکن نام داشت توانست خود را به عنوان نویسندهای توانمند معرفی کند.[۷] رمان حکایت زنی به نام ترز را روایت میکند که با همدستی مردی که عاشق اوست، شوهرش را میکشد و سپس هر دو خود را در برابر دیدگان مادر شوهر ترز به آتش میکشند.
ازدواج
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Emil_Zola.jpg/220px-Emil_Zola.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/%C3%89mile_Zola_by_Carjat.jpg/220px-%C3%89mile_Zola_by_Carjat.jpg)
زولا در مه ۱۸۷۰ با زنی به نام گابریلا ازدواج کرد. پل سزان و پل الکسی از شاهدان ازدواج آن دو بودند. گابریلا تا پایان عمر امیل با وی ماند، این زوج هیچگاه دارای فرزندی نشدند.[۸] در سال ۱۸۸۸ زولا از رابطه با ژن روزرو، دختری که در خانه آنها کار میکرد، صاحب دو فرزند شد.[۹]
مرگ
[ویرایش]امیل زولا در تاریخ ۲۹ سپتامبر ۱۹۰۲ بر اثر مسمومیت با منوکسید کربن و خفگی ناشی از آن در پاریس درگذشت.
مجموعهٔ روگن ماکار
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Zola_Balzac.jpg/220px-Zola_Balzac.jpg)
زولا را بیش از هر چیز با مکتب ناتورالیسم و مجموعه کتابهای بیست جلدی روگن ماکار میشناسند، نخستین کتاب از این مجموعه کتاب ثروت روگنهایا به تعبیر دیگر دارایی خانوادهٔ روگن میباشد، زولا در سال ۱۸۶۸ طرح کلی این رمان و مجموعه را آماده کرد و در بیست جلد کتاب. سیر تحولات مربوط به این خانواده را به رشتهٔ تحریر درآورد، این مجموعه از کتابها در اصل شرح ماجراها و سرگذشت اجتماعی خانوادهای است که در دوران امپراتوری دوم فرانسه زندگی میکردند، نویسنده در این مجموعه و نیز سایر آثار دیگر به وضعیت زندگی کارگران و تسلط سرمایه و بورس بازی در نظام سرمایهداری پرداختهاست.
زولا در اوایل زندگی با آثار بالزاک نویسندهٔ شهیر فرانسوی و چرخهٔ کتابهای معروف او مشهور به کمدی انسانی کاملاً آگاه شده بود و این شناخت از بالزاک و آثارش تأثیر عمیقی بر زولا گذاشت و باعث شد که تصمیم بگیرد مجموعهٔ شخصی خودش را به عنوان یک چرخهٔ جداگانه تألیف نماید، از آنجایی که این کار زولا را نشات گرفته از اقدام بالزاک میدانستند در سال ۱۸۶۹ و طی مقالهای توضیح داد که تفاوت کار او با بالزاک در چه چیزی است.
به عنوان یک نویسندهٔ طبیعتگرا زولا به شدت به علم و به ویژه علم وراثت و تکامل علاقهمند بود، او بیشتر نوشتههای پروسپر لوکاس، کلود برنارد و چارلز داروین را میخواند و در قسمتهایی نیز حتی به آنها اشاره میکرد، به عنوان مرجع برای این کار خودش معتقد بود که مردم به شدت تحت وراثت و محیط زیست اطرافیان خود قرار دارند، زولا برای اثبات این فرضیه دو فاکتور مهم را نشان میدهد که میتواند اعضای یک خانواده را تحت تأثیر مستقیم قرار دهد، در سال ۱۸۷۱ در مقدمهٔ کتاب ثروت روگنها یا دارایی خانوادهٔ روگن به خوبی این موضوع را توضیح داد. اندیشه زولا در توارث از پروسپر لوکاس. دوست امیل شکل میگیرد که در جوانی توجهش را به داروین و فرضیه وی جلب میکند.
آثار ترجمهشده به زبان فارسی
[ویرایش]در سال ۱۳۲۵ خورشیدی برای اولین بار یکی از آثار زولا را در ایران، محمود پورشالچی به فارسی برگرداند. این رمان که به نام انسان وحشی ترجمه شد توسط کتابفروشی ابنسینا منتشر شد. این کتاب بعدها با عناوین دیگری چون دیو درون (رمان) توسط علیاکبر معصومبیگی نیز به فارسی ترجمه شدهاست.
یکی از پرطرفدارترین آثار زولا ژرمینال میباشد که به دست مترجمان متفاوت به فارسی برگردانده و به دفعات چاپ و منتشر شدهاست. از معروفترین این ترجمهها میتوان به ترجمه سروش حبیبی از این رمان اشاره کرد که در سال ۱۳۵۶ خورشیدی منتشر شد.[۱۰]
نگارخانه
[ویرایش]-
پرتره امیل زولا، به قلمموی ادوارد مانه
-
«من متهم میکنم ...!» یک نامه سرگشاده تأثیرگذار است که در سال ۱۸۹۸ در جریان ماجرای دریفوس، از سوی امیل زولا نوشته شد.
یادداشتها و منابع
[ویرایش]یادداشتها
[ویرایش]- ↑ بیش از صد و پنجاه فیلم و فیلم تلویزیونی فهرست شدهاند.
منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Larousse, « Émile Zola ".
- ↑ C. Becker et al., Dictionnaire d'Émile Zola, avant-propos.
- ↑ «دادخواهی امیل زولا، نماد تعهد روشنفکرانه - فرهنگ و هنر - 13.01.2008». DW.COM. ۲۰۰۸-۰۱-۱۳. دریافتشده در ۲۰۱۷-۰۴-۰۲.
- ↑ نام اصلی پدر وی فرانچسکو زولا است
- ↑ . 2005. ISBN 9782844725387.
{{cite book}}
: External link in
(help); Missing or empty|lire en ligne=
|title=
(help); Unknown parameter|consulté le=
ignored (|access-date=
suggested) (help); Unknown parameter|nom1=
ignored (|last1=
suggested) (help); Unknown parameter|nom2=
ignored (|last2=
suggested) (help); Unknown parameter|prénom2=
ignored (help); Unknown parameter|éditeur=
ignored (|editor=
suggested) (help). - ↑ Aix-en-Provence tourisme : sur les pas d'Émile Zola بایگانیشده در ۶ فوریه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine.
- ↑ حسین نوشآذر (۲۴ آبان ۱۳۹۰). «امیل زولا و ناتورالیسم». رادیو زمانه.
- ↑ آنبرونسویک؛ سعیدی، سیروس (۱۳۷۱). «امیل زولا». ادبستان فرهنگ و هنر (۳۸): ۴۶–۴۹. دریافتشده در ۲۰۱۷-۰۴-۰۲.
- ↑ پروین، پرتو (۲۰۱۹-۰۷-۱۷). «پای 'دیگری' در زندگی اهل ادب». BBC Farsi. دریافتشده در ۲۰۱۹-۰۷-۱۸.
- ↑ رضائی، ناهید؛ فارسیان، محمدرضا (۱۳۸۹). «زولا در ایران». مطالعات زبان و ترجمه (۳): ۵۹–۸۰. دریافتشده در ۲۰۱۷-۰۴-۰۲.
- دائرةالمعارف فارسی، به سرپرستی غلامحسین مصاحب
پیوند به بیرون
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/34px-Wikiquote-logo.svg.png)
ردیف | نام کتاب | تاریخ انتشار | ترجمه شده به فارسی |
---|---|---|---|
۱ | ترز راکن | ۱۸۷۱ | محسن هنریار، کتابهای جیبی، سال ۱۳۴۷ |
۲ | دارایی خانوادهٔ روگن | ۱۸۷۱ | محمدتقی غیاثی |
۳ | سهم سگان شکاری | ۱۷۸۱–۱۷۸۲ | محمدتقی غیاثی، انتشارات نیلوفر چاپ اول ۱۳۶۲ |
۴ | فتح پلاسان | ۱۸۷۴ | هوشنگ امیرمکری، انتشارات نیلوفر |
۵ | بهشت گربهها (داستانهای کوتاه و خاطرات) | ۱۸۷۴ | مژگان حسینی روزبهانی، نشر ققنوس، چاپ نخست، ۱۴۰۲. |
۶ | آسوموار | ۱۸۷۵ | فرهاد غبرایی |
۷ | نانا | ۱۸۷۶ | محمدعلی شیرازی |
۸ | شور زندگی | ۱۸۸۲ | پولین، محمدعلی خندان، انتشارات اکباتان |
۹ | ژرمینال | ۱۸۸۵ | سروش حبیبی، انتشارات نیلوفر، چاپ نخست، ۱۳۶۳ |
۱۰ | شاهکار | ۱۸۸۶ | علیاکبر معصومبیگی، انتشارات نگاه، چاپ دوم، ۱۳۷۶ |
۱۱ | زمین | ۱۸۸۷ | محمدتقی غیاثی، انتشارات نیلوفر، چاپ نخست، بهار ۱۳۶۱ |
۱۲ | رویا | ۱۸۸۸ | مهران محبوبی، مرکز نشر ارغنون، چاپ نخست، ۱۳۷۱ |
۱۳ | دیو درون (رمان) | ۱۸۹۰ | کاوه میرعباسی، انتشارات نیلوفر، 1386. |
۱۴ | پول | ۱۸۹۱ | پول و زندگی، علیاکبر معصومبیگی، انتشارات نگاه، چاپ اول ۱۳۷۶ |
۱۵ | شکست | ۱۸۹۲ | فرهاد غبرایی، انتشارات نیلوفر |
۱۶ | پاسکال | ۱۸۹۳ | محمدعلی خندان، انتشارات اکباتان، چاپ نخست، آبان ۱۳۶۲ |
آثار امیل زولا | |
---|---|
روگن ماکار | دارایی خانواده روگن (۱۸۷۱) • سهم سگان شکاری (۱۸۷۲) • شکم پاریس (۱۸۷۳) • فتح پلاسان (۱۸۷۴) • گناه کشیش موره (۱۸۷۵) • عالیجناب اوژن روگن (۱۸۷۶) • آسوموار (۱۸۷۸) • یک صفحه عشق (۱۸۷۸) • نانا (۱۸۸۰) • دیگ دیزی (۱۸۸۲) • بهشت بانوان (۱۸۸۳) • شور زندگی (۱۸۸۳) • ژرمینال (۱۸۸۵) • شاهکار (۱۸۸۶) • زمین (۱۸۸۷) • رویا (۱۸۸۸) • دیو درون (۱۸۹۰) • پول (۱۸۹۱) • شکست (۱۸۹۲) • دکتر پاسکال (۱۸۹۳) |
دیگر رمانها و داستانهای کوتاه | Contes à Ninon (۱۸۶۴) • La Confession de Claude (۱۸۶۵) • Villégiature (۱۸۶۵) • Le Vœu d'une morte (۱۸۶۶) • Les Repoussoirs (۱۸۶۶) • Les Mystères de Marseille (۱۸۶۷) • ترز راکن (۱۸۶۷) • Madeleine Férat (۱۸۶۸) • Le Grand Michu (۱۸۷۰) • Nouveaux contes à Ninon (۱۸۷۴) • L'Inondation (۱۸۷۹) • L'Attaque du moulin (۱۸۸۰) • Le Capitaine Burle (۱۸۸۲) • Naïs Micoulin (۱۸۸۳) • La Mort d'Olivier Bécaille (۱۸۸۴) • Les Coquillages de M. Chabre (۱۸۸۴) • Les Trois Villes (۱۸۹۳-۱۸۹۸, dont Paris) • Les Quatre Évangiles (۱۸۹۸-۱۹۰۲) |
نوشتههای انتقادی | |
- زادگان ۱۸۴۰ (میلادی)
- درگذشتگان ۱۹۰۲ (میلادی)
- امیل زولا
- افراد فرانسوی ایتالیاییتبار
- افراد مرتبط با ماجرای دریفوس
- اهالی پاریس
- اهالی پروانس-آلپ-کوت دازور
- اهالی پروانس آلپ-کوت دازور
- بیخدایان اهل فرانسه
- تئاتر سده ۱۹ (میلادی)
- درگذشتگان بر اثر مسمومیت با منوکسید کربن
- درگذشتگان در سوانح در فرانسه
- رماننویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- رماننویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
- رماننویسان مرد اهل فرانسه
- روزنامهنگاران اهل فرانسه
- روزنامهنگاران سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- روزنامهنگاران مرد اهل فرانسه
- مدفونان در پانتئون (پاریس)
- مدفونان در گورستان مونمارتر
- مرگهای حلنشده
- ندانمگرایان اهل فرانسه
- نمایشنامهنویسان اهل فرانسه
- نمایشنامهنویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- نویسندگان اهل پاریس
- نویسندگان اهل فرانسه
- نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل فرانسه
- نویسندگان مرد اهل فرانسه
- نویسندگان مرد سده ۱۹ (میلادی)
- نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
- یونانیتبارهای اهل فرانسه
- نویسندگان داستان روانشناختی اهل فرانسه
- شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت