Lur lehor
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/AYool_topography_15min.png/220px-AYool_topography_15min.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Deba_eta_Zumaia_arteko_marearteko_zabalgunea_eta_Algorri_hondartza%2C_Gipuzkoa%2C_Euskal_Herria.jpg/220px-Deba_eta_Zumaia_arteko_marearteko_zabalgunea_eta_Algorri_hondartza%2C_Gipuzkoa%2C_Euskal_Herria.jpg)
Lur lehorra —edo, laburtuta, lurra edo lehorra soilik— Lur planetako azalera solidoa da; urak edo itsasoek estalita ez daukaten azalera, alegia. Itsasertzak bereizten ditu itsasoa eta lur lehorra.
Etimologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lur hitzaren adieretan, hau da bat euskaraz, testu zaharrenetarik (Etxepare, Leizarraga...) jasoa[1][2]. Adibidez:
« | Orhit adi Jengoikoaren majestate handiaz, / zeruia, lurra, itxasoa dadutzala eskuian, | » |
Bernart Etxepare |
Lehorra ere erabili izan da euskaraz, modu berezian (singularrean, erakusle eta izenlagunik gabe)[3]: "Untzia leihorretik urrundu da", "Lehor eta uraren Iongoikoa"...
Bi terminoen sinonimia ere agerian, Lardizabalen Testamentu Zarreco eta Berrico condairan (1855): "[Jainkoak] ur-lekuari deitu zion itsasoa eta leorrari lurra".
Zientzia fisikoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lurraldearen eta bere historiaren azterketari, oro har, geografia deitzen zaio. Mineralogia mineralen ikerketa da, eta petrologia arroken ikerketa. Lurzoruaren zientzia lurzoruen ikerketa da, pedologiaren azpi-diziplinak barne hartzen dituena, lurzoruaren formazioan zentratzen dena, eta edafologia, lurraren eta bizitzaren arteko erlazioan zentratzen dena.