Taraškievica
![]() | You can help expand this article with text translated from the corresponding article in Belarusian (Taraškievica orthography). (November 2023) Click [show] for important translation instructions.
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Branis%C5%82a%C5%AD_Tara%C5%A1kievi%C4%8D_-_Bie%C5%82aruskaja_gramatyka_dla_%C5%A1ko%C5%82%2C_1929.png/220px-Branis%C5%82a%C5%AD_Tara%C5%A1kievi%C4%8D_-_Bie%C5%82aruskaja_gramatyka_dla_%C5%A1ko%C5%82%2C_1929.png)
Taraškievica[1][2][3] (Belarusian: тарашкевіца, pronounced [taraʂˈkʲɛvʲit͡sa]) or Belarusian Classical Orthography[4][5][6] (Belarusian: клясычны правапіс, romanized: klasyčny pravapis)[7][8][9] is a variant of orthography of the Belarusian language, based on the literary norm of the modern Belarusian language, the first normalization of which was made by Branislaŭ Taraškievič in 1918, and was in official use in Belarus until the Belarusian orthography reform of 1933.[20] Since 1933, Taraškievica has been used informally in Belarus and by the Belarusian diaspora abroad. In a more common sense Taraškievica is sometimes considered to be a linguistic norm.[21][22]
The name Taraškievica (Tarashkyevitsa) is intended to emphasize the similarity of the orthography to the work of Branislaŭ Taraškievič and may have appeared before World War II.[13]
Around 1994, an alias, Classical Orthography, was introduced by Vincuk Viačorka, the promoter and author of the modern codification of the Taraškievica.[23]
In 2005, with the publishing of the Belarusian Classical Orthography, the modern normalization of Taraškievica was made. In 2007 the Internet Assigned Numbers Authority assigned Taraškievica its own variant subtag "tarask" (full language tag of Belarusian in the Classical orthography is "be-tarask").[24]
History
[edit]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Br.Tarashkevich.jpg/220px-Br.Tarashkevich.jpg)
In 1918, prior to Belarus declaring independence, a desire for standardising the writing of Belarusian appeared. Several leading linguists made proposals:
- "Biełaruskaja hramatyka dla škoł" by Branislaŭ Taraškievič—the first edition used Łacinka (the Latin alphabet), and a Cyrillic variant soon followed[25]
- "Hramatyka biełaruskaj mowy" by Balaslaŭ Pačopka
- "Biełaruski prawapis" by Anton Luckievič and Jan Stankievič
- "Prosty sposab stаcca u karotkim časie hrаmatnym" by Rudolf Abicht and Jan Stankievič
Eventually, Taraškievič's proposal was considered preferable. This was for a number of reasons: Taraškievič's orthography was the most well-grounded; it covered the majority of orthographic collisions; it built upon the previous Belarusian orthography; exercises for teaching purposes were included; and it was sponsored by Belarusian political leaders of the time.[17]
The work of Taraškievič provided the definitive model for the main features of Belarusian. All later proposals and reforms of the Belarusian language have been based on his codification.[26]
Reform proposals and Belarusian orthography reform of 1933
[edit]In 1926 in Minsk an international conference on the reform of the Belarusian orthography was held, where some orthography issues were discussed. In 1927 a Linguistic Committee was formed which consisted of the Belarusian academicians and linguists, which worked on the problems of the Belarusian language and mainly developed the orthography norm by Taraškievič. In 1929 with the end of Belarusification the work of the committee was stopped. Despite this the results of its work was published in 1930.
In 1930 a group of scientists from the Belarusian Linguistic Institute started working on another proposal of Belarusian orthography reform. The authors of the proposal declared rejection of the ideas of "national democracy", which were, according to their beliefs, the base of the work by Linguistic Committee in 1927–1929.[17] As a result, the group in 1933 proposed a deep revision of the Belarusian language, but kept the ideas of Taraškievič for loanwords in Belarusian and almost entirely reproduced the results of 1930 proposal.
Despite this, the proposal was rejected by the USSR authorities because of too low loyalty of approaching of the Belarusian language to Russian.[27][28] On 5 May 1933 Central Committee of the Communist Party of the BSSR formed a special Political Committee for revision of the Russian-Belarusian dictionary and new orthography rules of the Belarusian language.[29] The Committee primarily consisted of politicians, and no linguist was included in it.
On 21 July 1933 a decree of the Bureau of the Central Committee of the Communist Party of the BSSR was published which stated the end of the work on the Belarusian language reform.[30] On 27 August 1933 the proposal was approved by the decree of the Belarusian Central Committee of the Communist Party without any public discussion.
The Belarusian orthography reform of 1933 adopted all the changes of the Academical 1933 proposal which approached the Belarusian language to Russian.[28] The reform introduced both phonetic and morphological changes, as well as vocabulary of Belarusian, where the words with no direct equivalents in the Russian language were excluded and some Russian words introduced.[31] After the reform the manuscripts of the ready academic Belarusian dictionaries were destroyed.[32]
As a result of Belarusian orthography reform of 1933 more than 30 phonetic and morphological features of the Russian language were introduced in Belarusian.[33]
After 1933
[edit]The legitimacy of the reform of grammar in 1933 was never adopted by certain political groups in West Belarus, unlike, e.g., KPZB, neither by the emigrants, who left Belarus after 1944. This rejection was made an issue of ideology, and presented as anti-Russification.[34] One of the most vocal critics was Jan Stankievič, beginning with his 1936 publication.
However, rejecting all post-1933 official developments, the community was left with all the problems of the pre-1933 grammar virtually unaddressed[35] and effectively with no unified grammar to use.[36]
After the 1930s Taraškievica was primarily used by the Belarusian diaspora abroad. The only wide-scale use of the pre-1933 grammar on the territory of Belarus after the 1930s took place during the German occupation of Belarus in 1941–1944.
Today
[edit]During the perestroika period of the late 1980s, the movement for the return of Taraškievica in Belarus was initiated. At the beginning of the 1990s Taraškievica was used in Belarus along with the so-called “Narkamaŭka,” the official variant of Belarusian. On 14 June 1992 a conference of journalists and publishers who used the Classical orthography was held in Vilnius.
To solve the problem of standardization the Orthography Improvement Committee (Belarusian: Камісія па ўдасканаленьні правапісу, romanized: Kamisija pa wdaskanaleńni pravapisu) was created. The Committee worked in 1991–1992 and in 1993 published its proposals for orthographic changes.
In 2005 to standardize Taraškievica a working group of four people (consisting of Juraś Bušlakoŭ, Vincuk Viačorka, Źmicier Sańko and Zmicier Saŭka) work proposed codification of Taraškievica called Belarusian Classical Orthography as a result of intensive discussions and several years'. This proposal was adopted by major Taraškievica-using media, including the newspaper Nasha Niva,[37] Belarusian ARCHE magazine, the Belarusian editions of Radio Free Europe and Radio Polonia. As well, this variant of orthography became preferable for use in the Belarusian Wikipedia in Taraškievica orthography (be-tarask:)
On 27 April 2007 the Internet Assigned Numbers Authority assigned variant subtag "tarask" to Taraškievica. The full language tag of Belarusian in the Classical orthography is "be-tarask".[24] As a language code of the Belarusian Wikipedia in Taraškievica orthography it was adopted, however, in September 2015, over 8 years after IANA decision. Previously (since March 2007 split-off of orthographical versions of Belarusian Wikipedia), "be-x-old" code was used.
Differences between Taraškievica and the official orthography
[edit]Phonetics and spelling
[edit]Official orthography | Taraškievica |
Alphabet | |
The variant from 1918. | In the variant of the 2005 normalization of Taraškievica, an optional letter is introduced: ґ, indicating a plosive /ɡ/. |
The notation of assimilating 'softness' of consonants | |
The assimilating 'softness' of consonants is an orthoepical norm, not reflected in the spelling. Examples: снег, з’ява, дзве. |
Determined using the soft sign, ь. Examples: сьнег, зьява, дзьве. |
The phonetic principle in spelling | |
Generally limited to unstressed vowels. Examples: стагоддзе, не толькі, тэатр. |
Widespread, including consonants and at morpheme boundaries. Examples: стагодзьдзе, ня толькі, тэатар. |
Transliteration of foreign words | |
The syllables [la], [lo], [lu] | |
Transliterated mostly with a 'hard' [l]. Examples: план, логіка, Платон, клон.
|
Transliterated with a 'soft' (palatalized) [lʲ] in words of Western European origin except for Anglicisms where the 'hard' (non-palatalized) [l] is used in most cases. In borrowing from other languages, words are transliterated according to the hardness or softness of the sound in the source language. Examples: плян, лёгіка, Плятон, клон
|
Dental consonants ⟨д⟩ /d/, ⟨т⟩ /t/, ⟨з⟩ /z/, ⟨с⟩ /s/ before front vowels ⟨е⟩ /je/, ⟨і⟩ /i/ | |
Generally ⟨д⟩, ⟨т⟩ remain hard, and ⟨з⟩, ⟨с⟩ become soft. Examples: дыван, тыгр, сігнал, фізіка, казіно, апельсін
|
Generally ⟨д⟩, ⟨т⟩ remain hard. ⟨з⟩, ⟨с⟩ remain hard in the beginning or middle of a word; in other cases [з], [с] become soft. Examples: дыван, тыгр, сыгнал, фізыка, казіно, апэльсін
|
![]() | |
Consonants ⟨п⟩ /p/, ⟨м⟩ /m/, ⟨б⟩ /b/, ⟨в⟩ /v/, ⟨н⟩ /n/ before front vowels ⟨е⟩ /e/ | |
Generally the consonants are soft. Examples: абанент, універсітэт, метрапалітэн, дэбет
|
Generally hard consonants are used. Examples: абанэнт, унівэрсытэт, мэтрапалітэн, дэбэт
|
![]() | |
Combinations of [j]/[й] ⟨j⟩ with vowels | |
Generally an added consonant [j] is used, and with it a number of limitations or exceptions exist. Examples: маёр, Нью-Йорк, езуіт, маянэз, майя Belarusian orthography rules of 2008 introduced consistent rules of how added consonant [j] is used.
|
Added consonant [j] is consistently used. Examples: маёр, Нью-Ёрк, езуіт, маянэз, мая |
Transliteration of β and θ in the words of Greek origin | |
Partly after Byzantine Greek tradition, β is transliterated as ⟨в⟩ and θ as [ф] (so called Reuchlinian pronunciation); and after Latin system, β is transliterated as ⟨б⟩ and θ as ⟨т⟩ (so called Erasmian pronunciation). Examples: абат, араб, сімвал, Візантыя; арфаграфія, міф, матэматыка, рытм |
Transliterated consistently after the Latin system, β is transliterated as ⟨б⟩ and θ as ⟨т⟩ (so called Erasmian pronunciation). Examples: абат, араб, сымбаль, Бізантыя; артаграфія, міт, матэматыка, рытм
|
|
Morphology
[edit]Official orthography | Taraškievica |
Usage of -ір-/-ыр- ⟨-ir-/-yr-⟩ formant in the verbs with adopted stems | |
Is kept in the adoptions through the Russian language. Examples: фарміраваць, санкцыяніраваць, замаскіраваць |
There is a public dispute about expediency of usage of -ір-/-ыр- formant.[46] The absolute majority of adopted verbs are used without the -ір-/-ыр- formant which is not typical for Belarusian and is used primarily in the cases where it is required to avoid ambiguity.[51] Examples: фармаваць, санкцыянаваць, замаскаваць; буксаваць – буксіраваць, камандаваць – камандзіраваць, касаваць – касіраваць |
Wider usage of nouns without affixes. Examples: выступленне → выступ, наступленне → наступ, спадзяванне → спадзеў | |
Inflection system | |
For plural noun forms of masculine and neutral genders in prepositional case only -ах, -ях endings are allowed. Examples: у лясах, у палях
|
For plural noun forms of masculine and neutral genders in prepositional case endings -ах, -ях can be changed to -ох, -ёх but both variants are acceptable.
Examples: у лясах – у лясох, у палях – у палёх |
In genitive case of plural noun forms of feminine gender -ей endings are typical. Examples: магчымасцей, цяжкасцей, сувязей
|
In genitive case of plural noun forms of feminine gender -яў endings are typical. Examples: магчымасьцяў, цяжкасьцяў, сувязяў |
Widespread usage of ending -а for genitive case singular 1st declension nouns. Examples: завода, інстытута, сацыялізма
|
Restriction of usage of ending -а for genitive case singular 1st declension nouns; ending -у is used instead. Examples: заводу, інстытуту, сацыялізму
|
Usage of complex future forms only. Examples: буду рабіць, будзем рабіць
|
Usage of the simple future form, that is typical for South-West dialects of Belarusian, is accepted alongside the widely used complex future form.[46] Examples: буду рабіць – рабіцьму, будзем рабіць – рабіцьмем |
Widening of usage of ending -оў in genitive case of plural nouns. Examples: словы – слоў → словаў, мовы – моў → моваў | |
Usage of endings of 2nd declension nouns in instrumental case for the 3rd declension nouns is allowed.
Examples: Беларусьсю – Беларусяй, з маці – з мацерай | |
Usage of ending -у for 1st declension single nouns in prepositional case in allowed. Examples: у цені – у ценю, у Фаўстусе – у Фаўстусу |
According to E. Potekhina, general changes in the declension system of nouns are possible to Taraškievica, i.e. active reducing of grammar interchanges and their accurate definition as continuation of the unification process of declension types by gender signs. Besides this, single cases of paradigm change for single lexemes occur. Potekhina notes, that the reason for this is the reorientation of literary language norms from the middle dialects of the Belarusian language to the West-Belarusian, that are less influenced by the Russian language, i.e. "to a greater extent Belarusian". Per Potekhina, the factor or language contacts in the borderlands is not taken into account for this process.[46]
The differences mainly affect government of prepositions.
Official orthography | Taraškievica |
Change of the government of preposition па ⟨pa⟩ | |
Variant (па + dative or prepositional case). Examples: па футболу – па футболе, па вызваленню – па вызваленні |
Uniform (па + prepositional case). Examples: па футболе, па вызваленьні |
The differences in lexicology are an evaluation of particular lexical items that are used in special cases; in general case these differences depend on the vocabulary chosen to be used by a speaker. Choice of the orthography does not play a considerable part for this, and the differences shown below might be used by the speakers in the wide sense independently of the chosen orthography.
Official orthography | Taraškievica |
Borrowed lexical items | |
According to S. Stankievič, due to influence of the Russian language in BSSR, considerable amount of words, not typical for the language, were introduced into Belarusian,[52] that nowadays are used in the official orthography. Examples: асцерагацца → апасацца, гераізм → доблесць, угода → здзелка, цягнік → поезд |
E. Potekhina notes that in an effort to exclude Russisms from the Belarusian language, borrowing from Polish becomes more intense, not necessarily of Polish lexical items.[46] Examples: пасол → амбасадар, фактар → чыньнік, карта → мапа, вадзіцель → кіроўца |
Lexical items of historically Belarusian origin | |
Per S. Stankievič, an introduction in the Belarusian language of words with Belarusian roots but structured as in the Russian language is taking place; besides this, meanings of the Belarusian words are changed into meanings of respective Russian words having the same pronunciation but a different meaning.[52] Examples: скасаваць → адмяніць, скласці → саставіць, рабунак → грабеж, вайсковы → воінскі
|
According to E. Potekhina, some items of Belarusian origin are being substituted. Examples: адбывацца → тачыцца, умова → варунак, намаганьні → высілкі, іменна → менавіта[46][54] |
See also
[edit]- Belarusian orthography reform of 1933
- Narkamauka
- Trasianka
- Ukrainian orthography of 1928 (Skrypnykivka) – contemporary pre-reform Ukrainian orthography
References
[edit]- ^ Arnold McMillin, Feminization of the Belarusian language // The Journal of Belarusian Studies 2013 (Volume 7, Number 1), pp. 120–122
- ^ Iryna Lašuk and Aksana Šeliest, The symbolic and communicative dimensions of the linguistic practices of the Belarusian Poles // Belarusian political science review #1 (2011), pp. 142–168, ISSN 2029-8684
- ^ Hanna Vasilevich, Belarusian Language: Current State and Perspectives // The Annual of Language & Politics and Politics of Identity, Vol. VI./2012
- ^ Cychun H. Weißrussisch [1] Archived 11 October 2017 at the Wayback Machine // Lexikon der Sprachen des europäischen Ostens / hrsg. von Miloš Okuka. Unter Mitw. von Gerald Krenn, 2002. — 1031 S. — ISBN 3-85129-510-2
- ^ Решение Высшего Хозяйственного Суда Республики Беларусь от 22.12.98 г № 2—1/98 по иску редакции газеты «Наша Нива» (г. Минск) к ответчику — Государственному комитету Республики Беларусь по печати — о признании недействительным предупреждения от 29 мая 1998 г. № 26 "Медиа-Право". Archived from the original on 28 January 2012. Retrieved 21 September 2012.
- ^ А. Ю. Мусорин (кандидат филологических наук). Вариативность названий стран в современном белорусском языке // Иностранные языки в научном и учебно-методическом аспектах. — Вып. 7. — Новосибирск, 2008. — С. 31—35
- ^ Ніна Баршчэўская (доктар філялягічных навук). Беларуская эміграцыя — абаронца роднае мовы. — Варшава: Катэдра Беларускай Філялёгіі Факультэт Прыкладной Лінгвістыкі і Ўсходнеславянскіх Філялёгіяў Варшаўскі Ўніверсітэт, 2004. С. 197
- ^ Пётра Садоўскі (кандыдат філалагічных навук). Інавацыі 90-х гадоў у мове беларускіх недзяржаўных выданняў // Беларуская мова: шляхі развіцця, кантакты, перспектывы. Матэрыялы ІІІ Міжнароднага кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый». Мн.: Беларускі Кнігазбор, 2001. ISBN 985-6638-33-X. С. 224
- ^ Юрась Бушлякоў, Вінцук Вячорка, Зьміцер Санько, Зьміцер Саўка. Беларускі клясычны правапіс. Збор правілаў. Сучасная нармалізацыя. Вільня—Менск, 2005. — 160 с.
- ^ Гісторыя Беларусі. Вучэбн. дапаможнік / В.І. Галубовіч, З. В. Шыбека, Д. М. Чаркасаў і інш.; Пад рэд. В.І. Галубовіча і Ю. М. Бохана. — Мн.: Экаперспектыва, 2005. — 584 с. ISBN 985-469-120-9. С. 400
- ^ Московский Государственный Университет им. М. В. Ломоносова. Филологический факультет. КОРЯКОВ Юрий Борисович. Языковая ситуация в Белоруссии и типология языковых ситуаций. Диссертация на соискание ученой степени кандидата филологических наук. Научный руководитель — доктор филологических наук, профессор В. М. Алпатов. С. 49 "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 16 August 2006. Retrieved 16 August 2006.
{{cite web}}
: CS1 maint: archived copy as title (link). - ^ Віктар Гаўрыш. Рэформы правапісу не будзе. Вяртання да тарашкевіцы таксама // Беларуская думка, общественно-политический и научно-популярный журнал Администрации Президента Республики Беларусь. № 11, ноябрь 2007
- ^ a b c Клімаў І. Два стандарты беларускай літаратурнай мовы [2004 Archived 3 March 2007 at the Wayback Machine // Мова і соцыум. (TERRA ALBA. Том III). Магілёў, ГА МТ «Брама».
- ^ Ганна Кісліцына[dead link]. Новая літаратураная сітуацыя: змена культурнай парадыгмы Archived 6 July 2011 at the Wayback Machine // Лекцыі, Беларускі калегіюм.
- ^ Скарыназнаўства, кнігазнаўства, літаратуразнаўства: Матэрыялы ІІІ Міжнар. кангрэса беларусістаў «Беларуская культура ў дыялогу цывілізацый» (Мінск, 21–25 мая, 4–7 снеж. 2000 г.) / Рэдкал.: У. Конан (гал. рэд.) і інш. — Мн.: «Беларускі кнігазбор», 2001. — 364 с. — (Беларусіка = Albaruthenica; Кн. 20). ISBN 985-6638-34-8 °C. 26 [2]
- ^ Международная конференция «Судьбы языков: Вопросы внешней и внутренней истории» // Вестник ПСТГУ III: Филология 2007. Вып. 1 (7). С. 220
- ^ a b c d e f "Зьміцер Саўка. Мазаічная артаграфія // Часопіс "Arche"". Archived from the original on 30 November 2009.
- ^ Законопроект о белорусской орфографии сохраняет принцип преемственности с существующими правилами — А.Лукашанец // БЕЛТА, 28 June 2008
- ^ Оксана Мытько. «Сьнег» не пойдет, но белорусское правописание ждут перемены Archived 6 July 2011 at the Wayback Machine // «7 дней» № 16 от 20 April 2002
- ^ See:[10][11][12][13][14][15][16][17][18][19]
- ^ Беларуская мова. Лінгвістычны кампендыум. Мн., 2003.
- ^ Сяргей Шупа.Тарашкевіца Archived 10 August 2010 at the Wayback Machine ў Слоўніку Свабоды // Arche № 7 (12) — 2000
- ^ Cf. [Клімаў 2004]. For instance see Vincuk Viačorka's article in Spadčyna magazine, 1994.
- ^ a b "IANA registry of language subtags".
- ^ Adam Varlyha [Язэп Гладкі]. Praktyčnyja nazirańni nad našaj žyvoj movaj. New York, 1966. S. 26
- ^ І. І. Крамко, А. К. Юрэвіч, А. І. Яновіч. Гісторыя беларускай літаратурнай мовы. Т. 2. Мінск, 1968. С. 162–163
- ^ Клімаў І. Два стандарты беларускай літаратурнай мовы. — 2004 Archived 3 March 2007 at the Wayback Machine // Мова і соцыум. (TERRA ALBA. Том III). Магілёў, ГА МТ «Брама».
- ^ a b Зьміцер Саўка. Мэханіка зьнявечаньня Archived 15 September 2009 at the Wayback Machine // Часопіс «Arche», 10 кастрычніка 2009
- ^ Гісторыя беларускага мовазнаўства, 1918–1941: Хрэстаматыя для студэнтаў філалагічнага факультэта. Ч. 1–2. Мінск: БДУ, 2005–2008. Ч. 2. 2008. С. 156
- ^ Гісторыя беларускага мовазнаўства, 1918–1941: Хрэстаматыя для студэнтаў філалагічнага факультэта. Ч. 1–2. Мінск: БДУ, 2005–2008. Ч. 2. 2008. С. 168
- ^ a b Дзмітрый Шыманскі «Хто знішчыў беларускую мову?» // Дзедзiч, № 5 (24) (лістапад, 2003 г.)
- ^ 128. Як бальшавікі рэфармавалі беларускую мову? Archived 7 June 2008 at the Wayback Machine // Іван Саверчанка, Зьміцер Санько. 100 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі. — Менск: «Звязда», 1993; 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі. — Вільня: Наша Будучыня, 2002. OCLC 52244550
- ^ Русыфікацыя беларускае мовы // Ніна Баршчэўская. Беларуская эміграцыя – абаронца роднае мовы. — Варшава: Катэдра Беларускай Філялёгіі Факультэт Прыкладной Лінгвістыкі і Ўсходнеславянскіх Філялёгіяў Варшаўскі Ўнівэрсытэт, 2004. С. 169
- ^ E.g., per Jerzy Turonek, Belarusian book under German control (1939–1944) (in edition: Юры Туронак, Беларуская кніга пад нямецкім кантролем, Minsk, 2002).
- ^ cf. the materials of Society for the Cleanliness of Belarusian language, Prague, 1930s–1940s
- ^ cf. the discussion between Jan Stankievič and Masiej Siadnioŭ in beg.1950s, the policy of Baćkaŭščyna printing house etc.
- ^ "Pravapis.org - Belarusian language - New Orthography Rules (2005)". www.pravapis.org.
- ^ a b "Прадмова да спрошчанага правапісу 1933 г." 3 October 2006.
- ^ Гапоненка І. А. Лексічныя запазычанні ў беларускай мове пачатку XX ст. і асаблівасці іх фармальнай адаптацыі // Беларуская лінгвістыка. Вып. 49 / НАН Беларусі. Ін-т мовазнаўства імя Якуба Коласа; Рэдкал.: І. А. Падлужны (адк. рэд.) і інш. — Мн.: Беларуская навука, 2000. — 95 с. ISBN 985-08-0311-8 (in Belarusian)
- ^ Зьміцер Саўка. Мазаічная артаграфія. З нагоды прыняцьця Правапіснага закону — 2008 (частка 1) Archived 30 November 2009 at the Wayback Machine // «Arche» №11–12, 2009. С. 132–140 (in Belarusian)
- ^ a b Паводле матэрыялаў з: А. М. Булыка. Даўнія запазычанні беларускай мовы. Мінск, 1972; ён жа. Лексічныя запазычанні ў беларускай мове XVI‑XVIII стст. Мінск, 1980; Гістарычны слоўнік беларускай мовы. Т. 1–24 (А-П). Мінск, 1982–2005; Канкарданс беларускай мовы XIX ст. У 11 т. Мінск, 1992. Захоўваецца ў Аддзеле агульнага й славянскага мовазнаўства Інстытуту мовазнаўства НАНБ. // Юрась Бушлякоў, Вінцук Вячорка, Зьміцер Санько, Зьміцер Саўка. Беларускі клясычны правапіс. Збор правілаў. Сучасная нармалізацыя. Вільня—Менск, 2005 (in Belarusian)
- ^ "A. Кiклевiч, A. Пацехiна. БЕЛАРУСКАЯ ЛIТАРАТУРНАЯ НОРМА: ДЫНАМIК I IНАВАЫI (ПА МАТЭРЫЯЛАХ СУЧАСНАГА БЕЛАРУСКАГА ДРУКУ) | Мовазнаўства".
- ^ Русыфікацыя беларускае мовы // Ніна Баршчэўская. Беларуская эміграцыя — абаронца роднае мовы. — Варшава: Катэдра Беларускай Філялёгіі Факультэт Прыкладной Лінгвістыкі і Ўсходнеславянскіх Філялёгіяў Варшаўскі Ўнівэрсытэт, 2004. С. 169 (in Belarusian)
- ^ Паводле матэрыялаў з: А. М. Булыка. Даўнія запазычанні беларускай мовы. Мінск, 1972; ён жа. Лексічныя запазычанні ў беларускай мове XVI‑XVIII стст. Мінск, 1980; Гістарычны слоўнік беларускай мовы. Т. 1–24 (А-П). Мінск, 1982–2005; Канкарданс беларускай мовы XIX ст. У 11 т. Мінск, 1992. Захоўваецца ў Аддзеле агульнага й славянскага мовазнаўства Інстытуту мовазнаўства НАНБ. // Юрась Бушлякоў, Вінцук Вячорка, Зьміцер Санько, Зьміцер Саўка. Беларускі клясычны правапіс. Збор правілаў. Сучасная нармалізацыя. Вільня—Менск, 2005.
- ^ Мовазнаўчая праблематыка ў тэрміналогіі... С.134–136.
- ^ a b c d e f g Е. А. Потехина (Минск – Ольштын). Обучение белорусскому языку в условиях белорусско-белорусского двуязычия (проблемы обучения белорусскому языку как иностранному) // Исследование славянских языков и литератур в высшей школе: достижения и перспективы: Информационные материалы и тезисы докладов международной научной конференции / Под ред. В. П. Гудкова, А. Г. Машковой, С. С. Скорвида. — М.:[Филологический факультет МГУ им. М. В. Ломоносова], 2003. — 317 с. С.170–173.
- ^ Мовазнаўчая праблематыка ў тэрміналогіі... С.137–139.
- ^ Клімаў І. Два стандарты беларускай літаратурнай мовы. — 2004 Archived 3 March 2007 at the Wayback Machine // Мова і соцыум. (TERRA ALBA. Том III). Магілёў, ГА МТ «Брама» (in Belarusian)
- ^ Мовазнаўчая праблематыка ў тэрміналогіі... С.132–134.
- ^ А.І. Жураўскі. Біблія. Факсімільнае ўзнаўленне Бібліі, выдадзенай Францыскам Скарынам у 1517–1519 гадах: у 3 тамах // Графіка-арфаграфічныя асаблівасці тэкстаў «Бібліі» Ф. Скарыны. Мінск. — Беларуская Энцыклапедыя, 1990 г. (in Belarusian)
- ^ Юрась Бушлякоў, Вінцук Вячорка, Зьміцер Санько, Зьміцер Саўка. Беларускі клясычны правапіс. Збор правілаў. Сучасная нармалізацыя. Вільня—Менск, 2005. — 160 с.
- ^ a b c d e Станкевіч, Станіслаў (1994). Русіфікацыя беларускае мовы ў БССР і супраціў русіфікацыйнаму працэсу / Прадмова В. Вячоркі (in Belarusian). Навука і тэхніка. p. 79. ISBN 5-343-01645-6. Archived from the original on 16 March 2013. Retrieved 13 January 2014.
- ^ Будучы час (Futur Imperfect) у беларускай мове // Pravapis.org
- ^ In this case, both lexical items are borrowed from German: nämlich.
External links
[edit]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/8/80/Wikipedia-logo-v2.svg/40px-Wikipedia-logo-v2.svg.png)
- (in Belarusian) Online copy of Belarusian Classical Orthography book
- 1968: Grammatical Changes in Modern Literary Belarusian Language by Professor R. G. A. de Bray
- Naša Niva dictionary (Classical orthography) // Naša Niva, 2001.
- (in Belarusian and Russian) Textbook Speak Belarusian to me. The base course of the classic Belarusian language.