Laos
![]() | |
![]() | |
Arwyddair | Peace, independence, democracy, unity and prosperity ![]() |
---|---|
Math | gwladwriaeth sofran, gwlad dirgaeedig, gwladwriaeth comiwnyddol, gweriniaeth y bobl, gwlad ![]() |
Prifddinas | Vientiane ![]() |
Poblogaeth | 6,858,160 ![]() |
Sefydlwyd | |
Anthem | Pheng Xat Lao ![]() |
Pennaeth llywodraeth | Phankham Viphavan ![]() |
Cylchfa amser | UTC+07:00, Asia/Vientiane ![]() |
Iaith/Ieithoedd swyddogol | Lao ![]() |
Daearyddiaeth | |
Rhan o'r canlynol | De-ddwyrain Asia ![]() |
Gwlad | ![]() |
Arwynebedd | 236,800 km² ![]() |
Yn ffinio gyda | Myanmar, Cambodia, Gweriniaeth Pobl Tsieina, Gwlad Tai, Fietnam ![]() |
Cyfesurynnau | 18.2°N 104.1°E ![]() |
Gwleidyddiaeth | |
Corff deddfwriaethol | National Assembly ![]() |
Swydd pennaeth y wladwriaeth | President of Laos ![]() |
Pennaeth y wladwriaeth | Thongloun Sisoulith ![]() |
Swydd pennaeth y Llywodraeth | Prif Weinidog Laos ![]() |
Pennaeth y Llywodraeth | Phankham Viphavan ![]() |
![]() | |
Ariannol | |
Cyfanswm CMC (GDP) | $18,827 million, $15,724 million ![]() |
Arian | Kip ![]() |
Cyfartaledd plant | 2.57 ![]() |
Mynegai Datblygiad Dynol | 0.607 ![]() |
Gwladwriaeth gomiwnyddol weriniaethol sosialaidd yw Laos, neu Weriniaeth Ddemocrataidd y Bobl Lao. Y prifddinas yw Vientiane.
Gwlad nad yw'n ffinio â'r un môr ydyw er ei bod yn ffinio â Myanmar (Byrma) a Gweriniaeth Pobl Tsieina i'r gogledd-orllewin, Fietnam i'r dwyrain, Cambodia i'r de a Gwlad Tai i'r gorllewin.
Hanes
[golygu | golygu cod]- Prif: Hanes Laos
Tardda hanes y wlad yn ôl i Deyrnas Lang Xang neu Dir y Miliwn o Eliffantod, a fodolodd o'r 14g i'r 18g. Wedi cyfnod yn perthyn i Wlad Tai ac wedyn i Ffrainc, enillodd ei annibyniaeth ym 1954. Daethpwyd â rhyfel cartref hir i ben pan ddaeth yr arweinwyr comiwnyddol, y Pathet Lao, i rym ym 1975 a chyhoeddi Gweriniaeth y Bobl.
Economi
[golygu | golygu cod]Mae masnach a menter breifat wedi cynnydu ers canol y 1980au, ond mae datblygu'n cael ei gwneud yn anodd gan y dirwedd fynyddig a choedwigol. Mae hyd at 80% o'r sawl sy'n gweithio yn y wlad yn gweithio yn y sector amaethyddiaeth gynhaliol sy'n cyfrif am 57% o'r GDP; ceir newyn ar raddfa eang oherwydd methiannau niferus comiwnyddiaeth a'r economi yno. Y kip yw'r arian cyfredol.
Iaith a diwylliant
[golygu | golygu cod]Mae nifer o grwpiau ethnig gwahanol yn y wlad a dim ond 60% sy'n perthyn i'r grŵp ethnig mwyaf sef y Lao. Lao yw'r iaith swyddogol ond ceir nifer o ieithoedd llai yn ogystal. Mae rhan fwyaf y boblogaeth yn Fwdhiaid.
Rhanbarthau gweinyddol
[golygu | golygu cod]
Rhennir Laos yn 16 talaith (Kang), 1 ardal ddinesig (Kumpang nakon), ac un Ardal Arbennig (ketpisade):
- Attapu
- Bokeo
- Bolikhamxai
- Champasak
- Houaphan
- Khammouan
- Loung Namtha
- Louangphabang
- Oudomxai
- Phongsali
- Salavan
- Savannakhet
- Vientiane, Ardal Ddinesig
- Vientiane
- Xaignabouli
- Xaisomboun, Ardal Arbennig
- Xekong
- Xiangkhoang
Is-rennir Laos yn bellach yn muang yn ogystal.
Dolenni allanol
[golygu | golygu cod]- Laoconnection.com - gwybodaeth ddiwyllianol o bob math ar Lao
- Gweithgareddau'r Cenhedloedd Unedig yn Lao Archifwyd 2020-08-03 yn y Peiriant Wayback
- UNDP - gwefan swyddogol Lao
- Cynulliad Cenedlaethol Lao
- Gweinyddiaeth Masnach Lao[dolen farw]
- Canolfan Ystadegau Cenedlaethol Lao Archifwyd 2010-12-10 yn y Peiriant Wayback
- CIA - The World Factbook: Laos Archifwyd 2018-12-25 yn y Peiriant Wayback
- Vientiane Times: swyddogol
- KPL Daily News - Asiantaeth Newyddion Lao Archifwyd 2007-01-11 yn y Peiriant Wayback
- Cymuned Ffrangeg Laos