Тичино
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Disambig_gray.svg/20px-Disambig_gray.svg.png)
Тичи́но (итал. Ticino, ним. Tessin, фр. Tessin, ромш. Tessin) — Швейцарин кăнтăр енчи итал чĕлхиллĕ кантонĕ. Администраци центрĕ — Беллинцона хула. 341 652 çын пурăнать (8-мĕш вырăн кантонсем хушинче; 2012 ç.).
Тичино итал. Ticino, ним. Tessin, фр. Tessin, ромш. Tessin | ||
| ||
Патшалăх |
![]() | |
---|---|---|
Статус | Кантон | |
Администраци центрĕ | Беллинцона | |
Йĕркеленĕ вăхăт | 1291 | |
Официаллă чĕлхесем | итал | |
Пурăнан халăх | 341 652 çын | |
Йышлăх | 2812,5 çын/çм² (5-мĕш вырăн) | |
Лаптăк | 3402 çм² | |
Тинĕс шайĕнчи çӳллĕшĕ • Максималлă çӳллĕ вырăн |
| |
![]() | ||
Вăхăт тăрăхĕ | CET (UTC+1, çулла UTC+2) | |
ISO 3166-2 кочĕ | CH-TI | |
Автом. номерĕсен кочĕ | TI | |
Сайчĕ | ||
{{#coordinates:}}: нельзя иметь более одной первичной метки на странице |
Географи
тӳрлет2812 км² территорие йышăнать (5-мĕш вырăнта, кантонсем хушшинче).
Истори
тӳрлетКантон 1803 çулта Швейцари конфедерацине кĕнĕ. Тичино кантонĕ Беллинцона тата Лугано кантонĕсен çĕрĕсенчен чăмăрланнă.
Пурăнан халăх
тӳрлетКантонра ытларах италошвейцарсем пурăнаççĕ. Тĕн енĕпе ытларахăшĕ — католиксем.
2013 çулхи авăн уйăхĕнче Тичино кантонĕнче пурăнакансем Швейцарире пĕрремĕш паранджапа никаба пĕрлĕхлĕ вырăнсенче тăхăнса çӳреме чармаллишĕн сасăланă (65 % яхăн, референдума хутшăннисенчен)[1].
Патшалăх тытăмлăхĕ
тӳрлетСаккун тăвакан орган — Мăн канащ (Gran Consiglio), ĕçтăвакан орган — Патшалăх канашĕ (Consiglio di Stato), апелляци инстанцин сучĕ — Апелляци трибуналĕ (Tribunale di appello), пĕрремĕш инстанцин сучĕсем — пĕрремĕш инстанцин пуçиле сучĕсем, суд системин кĕçĕн сыпăкĕ — миравайсем.
Администрацилле пайлани
тӳрлетТичино кантон 8 иăрăха пайланать:
Герб | Тăрăх | Пурăнан халăх çын (2012) |
Халăх йышлăхĕ çын/км² |
Лаптăк км² |
Тĕп хула |
---|---|---|---|---|---|
Лугано | 146 045 | 439,89 | 332 | Лугано | |
Локарно | 62 787 | 106,06 | 592 | Локарно | |
Мендризио | 49 557 | 490,66 | 101 | Мендризио | |
Беллинцона | 49 473 | 233,36 | 212 | Беллинцона | |
Ривьера | 12 731 | 76,69 | 166 | Биаска | |
Левентина | 9524 | 19,84 | 480 | Фаидо | |
Валлемаджа | 5944 | 10,45 | 569 | Кевио | |
Бленио | 5591 | 15,49 | 361 | Акуаросса | |
Пурĕпе | 341 652 | 121,45 | 2813 |
Ăслăх тата пĕлӳ илни
тӳрлетКультура
тӳрлетПаллă вырăнсем
тӳрлет- Беллинцоны карман çурт-йĕрĕсем — Тĕнчери ЮНЕСКО еткерлĕх объекчĕ.
Паллă çынсем
тӳрлет- кинорежиссёр Клаудиа Лаффранчи.
- Паллă архитекторсем
- Франческо Борромини,
- Доменико Фонтана
- Карло Мадерно.
- Доменико Трезини — Санкт-Петербургăн пĕрремĕш архитекторĕ.
Асăрхавсем
тӳрлет- ^ В швейцарском кантоне Тичино запрещено ношение паранджи в общественных местах. Тĕрĕсленĕ 23 Авӑн уйӑхӗн 2013.
Каçăсем
тӳрлет- Официаллă сайт (итал.)
- Информация о Тичино на сайте Статистического бюро Швейцарии
- Официальный сайт туристической организации кантона (итал.)
- Языки Швейцарии, этнологический отчёт.
- Маленькая Италия в Швейцарии(ĕçлемен каçă)
Ку Швейцари географипе вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр. |