Robert Altman
Robert Altman | |
---|---|
![]() Altman u 1983. | |
Rođenje | |
Smrt | 20. novembar 2006 Los Angeles, Kalifornija, SAD | (81 godina)
Nacionalnost | Amerikanac |
Zanimanje | Režiser, scenarist i producent |
Godine aktivnosti | 1947–2006. |
Značajna djela | M*A*S*H (1970) Nashville (1975) Gosford Park |
Robert Altman (20. februar 1925 – 20. novembar 2006) bio je američki režiser, scenarist i filmski producent.[1] Učestvovao je u Drugom svjetskom ratu kao pilot. Nakon rata studira tehniku na univerzitetu Missouri; potom radi kao novinar, te piše i objavljuje priče. 1946. s G.W. Georgeom piše sinopsis za film Tjelohranitelj R. Fleischera. Od 1949. do 1955. režira reklame i namjenske dokumentarne filmove.
Kao režiser igranih filma debitira 1955. filmom Delikventi (The Deliquents), kojim ne pobuđuje veću pozornost kritike kao ni sljedećim filmom - kompilacijskom Pričom o James Deanu (The James Dean Story, 1957, suredatelj s G. W. Georgeom). No Alfred Hitchcock ga angažira u svojoj tv-seriji Alfred Hitchcock vam predstavlja. Od 1957. do 1967. režira pojedine epizode u serijama Bonanza, Lude dvadesete i Autobusna stanica. Filmu se vraća 1968. i režira dva naslova osrednje vrijednosti : Odbrojavanje (Countdown, 1968.) i Toga hladnoga dana u parku (That cold day in the park, 1969.).
Filmom M.A.S.H (1970.)[2] postiže veliki uspjeh kod kritike i publike i osvaja Grand Prix u Cannesu - velik dio kritike ga proglašava najeminentnijim predstavnikom modernog američkog filma. Iste godine režira ekscentričnu komediju Brewster Mc Cloud. U sljedećih 5 godina režira: Priviđenja (Images, 1972.), Kalifornijski poker (California Split, 1974.), tri žanrovski jasno profilirana filma - vestern Kockar i bludnica (McCabe and Mrs. Miller, 1971.), detektivski film Privatni detektiv (The Long Goodbye, 1973., prema romanu R. Chandlera) te gangsterski film Svi smo mi lopovi (Thieves like us, 1974.). Unosi značajke svog svjetonazora i stila: sklonost prema razaranju američkih mitova, usporavanje akcije naglašavanjem atmosfere i psihološke razrade likova, forsiranje slučajnosti čime se razbija kauzalnost naracije. Vrhunac Altmanove režiserske karijere predstavlja film Nashville (1975.).[3] Slijedi stanovita stagnacija, no sredinom devedesetih se javlja sa nekoliko značajnih filmova: The Player (Igrač, 1992.); Kratki rezovi (Short Cuts, 1993.), Pret.a-Porter, 1994., a 2001.- Gosford Park.
Ostali filmovi (kao režiser):[2][4]
- "Buffalo Bill i Indijanci" (Buffalo Bill and the Indians, 1976.)
- "Tri žene" (Three Women, 1977.)
- "Svadba" (A Wedding, 1978.)
- "Idealan par" (A Perfect Couple, 1979.)
- "Kvintet" (Quintet 1979.)
- "Popaj" (Popeye, 1980.)
- "Zdravlje" (Health, 1982.)
- "Jimmy Dean, vrati se" (Come back to the Five & Dime Jimmy Dean, 1982.)
- Streamers, 1983.
- "Ludi za ljubavlju" (Fool for Love, 1985. prema komadu Sama Shepharda)
- Beyond Therapy, 1987.
- Vincent and Theo, 1990.
- Kansas City, 1996.
- The Gingerbread Man, 1998.
- The Company, 2003...
Filmovi (kao filmski producent): Dobrodošli u Los Angeles (A. Rudolph, 1977.); Mačka je vidjela ubicu (R.Benton, 1977.); Sjeti se mog imena (A. Rudolph, 1978.); Bogata djeca (R.M. Young, 1979.)
Nagrade
[uredi | uredi izvor]AMERIČKI FILMSKI INSTITUT
- 2001- Najbolja režija Gosford Park
BRITANSKA FILMSKA AKADEMIJA
- 2001- Najbolja režija Gosford Park
KANSKI FILMSKI FESTIVAL
- 1992- Najbolja režija The Player
ZLATNI GLOBUS
- 2001- Najbolja režija Gosford Park
INDEPENDENT SPIRIT AWARDS
- 1993- Najbolja režija Short Cuts
- 1993- Najbolji scenario Short Cuts
UDRUŽENJE KRITIČARA L.A.-a
- 2001- Najbolja režija Gosford Park
NATIONAL BOARD OF REVIEW
- 1975- Najbolja režija Neshville
NACIONALNO UDRUŽENJE FILMSKIH KRITIČARA
- 2001- Najbolja režija Gosford Pard
- 1992- Najbolja režija The Player
UDRUŽENJE KRITIČARA NJU JORKA
- 2001- Najbolja režija Gosford Park
- 1992- Najbolja režija The Player
- 1992- Najbolji film (produkcija) The Player
- 1975- Najbolji film (produkcija) Neshville
VENECIJANSKI FILMSKI FESTIVAL
- 1993- Najbolji film Short Cuts
Također pogledajte
[uredi | uredi izvor]Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ "Robert Altman | Biography, Movies, & Facts | Britannica". www.britannica.com (jezik: engleski). 12. 5. 2023. Pristupljeno 9. 7. 2023.
- ^ a b Gilbey, Ryan (17. 6. 2021). "Robert Altman's 20 best films – ranked!". The Guardian (jezik: engleski). ISSN 0261-3077. Pristupljeno 9. 7. 2023.
- ^ "Robert Altman". The Criterion Collection (jezik: engleski). Pristupljeno 9. 7. 2023.
- ^ "Robert Altman movie reviews & film summaries | Roger Ebert". https://www.rogerebert.com/ (jezik: engleski). Pristupljeno 9. 7. 2023. Vanjski link u parametru
|website=
(pomoć)
Vanjski linkovi
[uredi | uredi izvor]- Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
- Altman's Annex: Official Robert Altman Site Arhivirano 23. 5. 2019. na Wayback Machine
- Still up to mischief - The Guardian
- Robert Altman na IMDb-ju
- Oscar za životno djelo
- Zlatni globus za najboljeg redatelja
- BAFTA za najbolju režiju
- Dobitnici nagrade za najboljeg režisera na Kanskom filmskom festivalu
- Dobitnici Zlatnog lava za životno djelo
- Rođeni 1925.
- Umrli 2006.
- Američki režiseri
- Američki filmski producenti
- Američki scenaristi
- Independent Spirit za najboljeg režisera