Людвіг ван Бетховен
Людвіг ван Бетховен | |
---|---|
ням.: Ludwig van Beethoven | |
![]() | |
Асноўная інфармацыя | |
Дата нараджэння | мерк. 16 снежня 1770[1][2][…] |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 26 сакавіка 1827[1][3][…] (56 гадоў) |
Месца смерці | |
Месца пахавання | |
Краіна |
![]() ![]() |
Бацька | Johann van Beethoven[d] |
Маці | Maria Magdalena van Beethoven[d] |
Музычная дзейнасць | |
Педагог | Christian Gottlob Neefe[d][4], Франц Іозеф Гайдн, Антоніа Сальеры[5], Johann Baptist Schenk[d], Johann Georg Albrechtsberger[d], Gilles van der Eeden[d] і Муцыа Клеменці |
Прафесіі | кампазітар |
Гады актыўнасці | 1782—1827 |
Інструменты | фартэпіяна і скрыпка |
Жанры | класічная музыка |
Выхаванцы | Карл Чэрні[6][7], Dorothea von Ertmann[d], Ferdinand Ries[d], Archduke Rudolf of Austria[d] і Babette Countess Keglevich de Buzin[d] |
Грамадская дзейнасць | |
Член у | |
Узнагароды |
Bröckemännche Award[d] (2020) |
Аўтограф |
![]() |
beethoven.de (ням.) | |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Лю́двіг ван Бетхо́вен (ням.: Ludwig van Beethoven, 17 снежня 1770, Бон, Германія — 26 сакавіка 1827, Вена, Аўстрыя) — вялікі нямецкі кампазітар, дырыжор і піяніст.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]Людвіг ван Бетховен нарадзіўся ў снежні 1770 г. у горадзе Бон, які належаў кёльнскаму курфюрсту. У яго жылах, акрамя нямецкай, цякла і фламандская кроў. Бацька Бетховена быў пеўчым Бонскай капэлы. Маці — кухаркай. Бацьку маленькага Людвіга, Іагану ван Бетховену (1740—1792 гг.) не давалі супакою лаўры Вольфганга Амадэя Моцарта, таму навучанне музыцы будучага кампазітара праводзілася часта даволі жорсткімі метадамі. Прымусамі і збіццём бацька прымушаў 4-летняе дзіця гадзінамі праседжваць за фартэпіяна і завучваць практыкаванні на скрыпцы. У 1782 годзе Бетховен ужо напісаў тры санаты для клавесіна, яму тады ішоў 13-ы год. У шаснаццацігадовым узросце Людвіг ужо карыстаўся шырокай вядомасцю ў Боне.
- 1787 г. — першая паездка ў Вену. Сустрэча з В. А. Моцартам. Праслухаўшы выкананне юнага Бетховена, Моцарт сказаў: «Звярніце ўвагу на яго. Ён усіх прымусіць пра сябе казаць». Раптам атрымаўшы вестку аб хваробе маці, Людвіг быў вымушаны тэрмінова вярнуцца ў Бон; пасля ён вучыўся ў Вене ў Ё. Гайдна, І. Г. Альбрэхтсбергера і А. Сальеры.
- 1789 г. — Людвіг стаў вольным слухачом філасофскага факультэта Бонскага ўніверсітэта [1] Архівавана 23 чэрвеня 2008..
- 1792 г. — канчатковы пераезд у Вену. Сімпатыі да Французскай рэвалюцыі.
Да пачатку 1800-х гг. Бетховен — аўтар шматлікіх твораў, якія здзіўлялі сучаснікаў драматызмам і навізной музычнай мовы. У іх ліку: фартэпіянныя санаты № 8 («Патэтычная»), 14 («Месяцавая»), саната №21 («Аўрора»), першыя 6 струнных квартэтаў.
У 1800 г. была выкананая 1-я сімфонія Бетховена. Развіццё глухаты, першыя прыкметы якой з’явіліся ў 1798 г., прымусіла Бетховена паступова скараціць канцэртную дзейнасць, а пасля 1815 г. ад яе адмовіцца. Вядомы факт пра тое, што Бетховен наўмысна адпілаваў ножкі ад свайго раяля, каб лепш адчуваць вібрацыю падлогі і так раўнаважыць недахоп слыху. У творах 1802—1812 гг. цалкам выявіліся характэрныя прыкметы спелага стылю Бетховена. У апошні перыяд творчасці з’явіліся 9-я сімфонія з заключным хорам на словы оды «Да радасці» Шылера і Урачыстая меса, а таксама шэдэўры яго камернай музыкі — санаты для фартэпіяна № 28—32 і квартэты № 12—16.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Beethoven_wiki.jpg/220px-Beethoven_wiki.jpg)
На фарміраванне светапогляду Бетховена моцна паўплывалі Вялікая французская рэвалюцыя і эпоха напалеонаўскіх войн; яго творчасць цесна звязана з сучасным яму мастацтвам, літаратурай, філасофіяй, з мастацкай спадчынай мінулага (Гамер, Плутарх, Уільям Шэкспір, Жан Жак Русо, Іаган Гётэ, Імануіл Кант, Фрыдрых Шылер). Асноўны ідэйны матыў творчасці Бетховена — тэма гераічнага змагання за волю, увасобленая з асаблівай сілай у 3, 5, 7 і 9-й сімфоніях, у оперы Фідэліо, ва ўверцюры «Эгмант», у фартэпіяннай санаце № 23 («Апасіаната») і інш. Разам з тым, Бетховен стварыў мноства твораў, якія выказваюць тонкія асабістыя перажыванні: знакамітая «Месяцавая» саната была прысвечана графіні Джульеце Гвічардзі — першаму каханню кампазітара; 3-я сімфонія («Гераічная») была складзеная ў гонар Напалеона, каторы нёс, як бачылася Бетховену, сцяг рэспубліканства ў старую Еўропу, але пасля, з прыняццем Напалеонам тытула імператара, кампазітар з болем у сэрцы перафразаваў прысвячэнне ў «Гераічная сімфонія, складзеная ў памяць Вялікага Чалавека»; 4-я сімфонія створаная пад уражаннямі лета 1806 года, якое ён правёў у маёнтку сваіх сяброў Брунсвікаў у венгерскім мястэчку Каромпа, дзе здабыў каханне ў асобе Тэрэзы Брунсвік; 5-я сімфонія — «сімфонія Лёсу», напісаная пад панурымі перажываннямі, звязанымі з мацнеючай глухатой, у сімфоніі можна адчуць, як Лёс стукае ў дзверы, але нязломная душа кідаецца, спрабуе выйсці з цемры і знайсці святло; спрабуючы знайсці заспакаенне ў яднанні з прыродай нараджаецца 6-я сімфонія «Пастаральная» (пастухоўская, сельская); 9-я сімфонія — вынік усяго жыцця, яго запалу, хваляванняў і радасцей, заклік не падаць духам і ніколі не здавацца.
Бетховен пачынаў свой творчы шлях як наватар і пераўтваральнік піянізму. Ён быў не толькі вялікі кампазітар, але геніяльны выканаўца і неперасягнены імправізатар. У сваю творчасць ён унёс новыя нечаканыя змены, якія з цяжкасцю прымаліся яго сучаснікамі: гэтае значнае ўзбагачэнне стылю, пашырэнне меж піянізму. Новыя сродкі выразнасці Бетховен чэрпаў з уласных тэхнічных магчымасцей. Бетховен адным з першых пачаў яўным чынам суправаджаць нотны тэкст падрабязнымі славеснымі рэмаркамі і дынамічнымі ўказаннямі, прастаўляць дакладны тэмп і педалізацыю.
Бетховен сканаў у Вене 26 сакавіка 1827 г. ад цырозу печані, ускладненага вадзянкай (асцытам) (з прычыны перанесенага ў 1825 г. гепатыту).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Deutsche_Bundespost_-_Bedeutende_Deutsche_-_Ludwig_van_Beethoven_-_70_Pfennig_-_schwarzblaugruen.jpg/200px-Deutsche_Bundespost_-_Bedeutende_Deutsche_-_Ludwig_van_Beethoven_-_70_Pfennig_-_schwarzblaugruen.jpg)
Зноскі
- ↑ а б в г Беетговенъ // Энциклопедический лексикон — СПб.: 1836. — Т. 5. — С. 161–162.
- ↑ Бетховен, Людвиг, Բեթհովեն, Լյուդվիգ // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. IIIа. — С. 643–644.
- ↑ а б в v. Dommer Beethoven, Ludwig van // Allgemeine Deutsche Biographie — L: 1875. — Т. 2. — S. 251–268.
- ↑ The European Piano Method, Volume 2, 3rd edition — 1998. — S. 29. — ISBN 978-3-7957-5003-9
- ↑ Н. С. Салиери, Антонио // Энциклопедический словарь — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1900. — Т. XXVIIIа. — С. 131.
- ↑ https://www.gramophone.co.uk/blog/gramophone-guest-blog/master-and-pupil-from-beethoven-to-czerny-to-liszt
- ↑ https://web.archive.org/web/20210106164458/https://www.lib.umd.edu/ipam/great-pianistic-traditions/franz-liszt-and-his-pupils/liszt-school
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Альшванг А. Людвиг ван Бетховен. Очерк жизни и творчество.
- Антонин Згорж. Один против судьбы. — М: «Молодая гвардия», 1980 — С.270.
- Роллан, Ромен. Жизнь Бетховена. 1903 г.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Людвіг ван Бетховен
- Бетховен у Вене Архівавана 15 сакавіка 2011.
- Ад чаго памёр Бетховен?
- Piano Sonatas n. 22, 27 Архівавана 8 лютага 2007. MP3 Creative Commons Recording
- Людвіг ван Бетховен: Ноты твораў на International Music Score Library Project
- Нарадзіліся 16 снежня
- Нарадзіліся ў 1770 годзе
- Нарадзіліся ў Боне
- Памерлі 26 сакавіка
- Памерлі ў 1827 годзе
- Памерлі ў Вене
- Пахаваныя на Цэнтральных могілках Вены
- Пахаваныя ў Вене
- Члены Нідэрландскай каралеўскай акадэміі навук
- Асобы
- Музыканты паводле алфавіта
- Людвіг ван Бетховен
- Кампазітары Германіі
- Кампазітары класічнай эпохі
- Рамантычныя кампазітары
- Венская класічная школа
- Глухія кампазітары
- Памерлі ад атручвання
- Асобы на марках
- Масоны Германіі
- Скрыпачы XVIII стагоддзя