Авіяцыйны комплекс радыёвыяўлення і навядзення
Авіяцыйны комплекс радыёвыяўлення і навядзення — электронная сістэма разведкі і кіравання, якая ўсталёўваецца на лятальным сродку і прызначаная для далёкага выяўлення аб’ектаў праціўніка (у паветры, на зямлі, на вадзе), навядзення на іх сродкаў паражэння або перахопу, а таксама каардынацыі дзеянняў сіл саюзнікаў і сумежных задач. Падобныя сістэмы разлічаны на выкарыстанне ў баявых дзеяннях.
У рускамоўнай літаратуры выкарыстоўваецца скарачэнне ДРЛОиУ (руск.: система дальнего радиолокационного обнаружения и управления — «сістэма далёкага радыёлакацыйнага выяўлення і кіравання»), у англамоўнай — AEW&C (англ.: airborne early warning and control — «ранняе папярэджанне і кіраванне ў паветры»). Спрошчаныя сістэмы, якія ажыццяўляюць толькі выяўленне мэтаў, але не кіраванне, абазначаюцца як ДРЛА (руск.: система дальнего радиолокационного обнаружения — «сістэма далёкага радыёлакацыйнага выяўлення») (AEW, англ.: airborne early warning — «ранняе папярэджанне ў паветры») і адрозніваюцца якасцю дапаможнай апаратуры, сістэм сувязі, а таксама колькасцю аператараў. Часта ўжываецца тэрмін АВАКС [ а в а́ к с ] (AWACS, англ.: airborne warning and control system — «авіяцыйная сістэма папярэджання і кантролю»), які стаў сінонімам AEW&C, але першапачаткова абазначаў канкрэтную сістэму для самалётаў Boeing E-3 Sentry (руск.: Boeing E-3 Sentry). У беларускай мове выкарыстоўваецца абрэвіятура з рускамоўнай назвы: адпаведна ДРЛВ і ДРЛВіК.
Апісанне
[правіць | правіць зыходнік]Структурна ўсе авіяцыйныя комплексы радыёвыяўлення і навядзення складаюцца з лятальнага апарата (часцей за ўсё самалёт, аднак існуюць серыйныя сістэмы, якія базуюцца на верталётах[1] і нават на дырыжаблях[2]), магутнага радыёлакатара, дапаможнай апаратуры і сродкаў сувязі.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Wellington_Ic_%28R1629%29.jpg/250px-Wellington_Ic_%28R1629%29.jpg)
Лятальны апарат выбіраецца з тым разлікам, каб у яго фюзеляжы хапіла месца для апаратуры і аператараў, а магутнасць электрасістэмы дазваляла засілкоўваць РЛС. Гэта абумоўлівае выбар у якасці носьбітаў серыйных транспартных самалётаў або бамбардзіроўшчыкаў (хоць існуюць і лятальныя апараты, створаныя адмыслова пад гэта прымяненне — напрыклад, палубны Grumman E-2 Hawkeye ).
Найбольш выкарыстанай цяпер з’яўляецца кампаноўка, упершыню выкарыстаная ў 1941 годзе на эксперыментальным Vickers Wellington Ic , пры якой антэна радыёлакатара размешчана над фюзеляжам, а камплект апаратуры і персанал — у грузавым адсеку[3]. Пазней такая кампаноўка была ўжытая ў савецкім комплексе «Ліяна» — самалёце ДРЛВ Ту-126 . Аднак існуюць і іншыя варыянты размяшчэння абсталявання — выкарыстанне падоўжных або вярчальных плоскасцяў ФАР ; антэн, разнесеных па корпусу лятальнага апарата.
Вялікая магутнасць радыёлакатара дае магчымасць праводзіць далёкае выяўленне і суправаджэнне цэляў, знаходзячыся па-за зонай дзеяння большасці комплексаў стацыянарнай СПА і супрацьпаветраных ракет знішчальнай авіяцыі праціўніка. Аднак сам комплекс раыдёвыяўлення добра прыкметны для праціўніка (бо з’яўляецца крыніцай магутнага радыёхвалевага выпраменьвання, а таксама радыё- і ІЧ-кантрастны), невялікія хуткасці і непаваротлівасць самалётаў-носьбітаў робяць іх зручнай мішэнню, а высокая значнасць і кошт такіх сістэм азначае, што авіяцыйныя комплексы радыёвыяўлення з’яўляюцца высокапрыярытэтнымі цэлямі. Усё гэта прыводзіць да таго, што ў рэальных умовах комплексы радыёвыяўлення без прыкрыцця сістэмамі СПА або знішчальнай авіяцыяй не прымяняюцца.
Зноскі
- ↑ гл. Ка-31
- ↑ Планы использования дирижаблей для обнаружения крылатых ракет . Архівавана з першакрыніцы 29 чэрвеня 2009.
- ↑ Ian White. The history of the air intercept (AI) radar and the British night-fighter 1935-1959. — Barnsley: Pen & Sword Aviation, 2007. — 326 p. — ISBN 978-1844155323.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Евгений Климович, Михаил Никольский. Развитие и применение самолётов дальнего радиолокационного обнаружения и управления // Авиация и космонавтика : журнал. — 2000. — № 2. — С. 18-31.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]- Сирийская кампания и китайский опытАрхівавана 16 снежня 2017. — ДРЛОиУ ВВС НОАК // НГ, 15 дек 2017