Quru tısbağaları
Naviqasiyaya keç
Axtarışa keç
Quru tısbağaları | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||
Elmi təsnifat | ||||||||||||
Domen: Ranqsız: Ranqsız: Ranqsız: Ranqsız: Ranqsız: Aləm: Yarımaləm: Klad: Klad: Tipüstü: Tip: Klad: Yarımtip: İnfratip: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Sinifüstü: Klad: Klad: Klad: Sinif: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstə: Klad: Yarımdəstə: Klad: Klad: Fəsiləüstü: Fəsilə: Quru tısbağaları |
||||||||||||
Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||||
|
Quru tısbağaları (lat. Testudinidae) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin sürünənlər sinfinin tısbağalar dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi. Fəsiləyə 11–13 cins, 40 növ daxildir.
Xariçi görünüşü və ölçüləri
[redaktə | mənbəni redaktə et]Bəzi tısbağalar kiçik olur və uzunluqları cəmi 12 sm olur. Bəzi növlər isə hətta 1 metr və daha uzun olur.
Yayılması
[redaktə | mənbəni redaktə et]Onlara Afrika, Asiya, Cənubi Avropa rast gəlmək olar. Xüsusi ilə səhra, yarımsəhra, savanna və rütübətli meşələrdə daha çox yayılmışdır.
Tısbağalar uzun ömürlü olurlar. Növündən asılı olaraq 50–100 il yaşaya bilirlər. Bəzi növlər var ki, 150-200 il yaşayır.
Qidalanması
[redaktə | mənbəni redaktə et]Əsasən bitkilərlə qidalanırlar. Suya tələbkar olmaması ilə seçilir. Yaşıl otlarla qidalandığı zaman suya ehtiyac duymurlar. İsti yay ayları isə ehtiyac yaranır.
Təsnifat
[redaktə | mənbəni redaktə et]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Osman_Hamdi_Bey_001.jpg/220px-Osman_Hamdi_Bey_001.jpg)
Səhra tısbağaları
- cins Amerika quru tısbağası (Chelonoidis)
- Kömür tısbağası (Chelonoidis carbonaria)
- Argentina tısbağası (Chelonoidis chilensis)
- Meşə tısbağası (Chelonoidis denticulata)
- Fil tısbağası (Chelonoidis elephantopus)
- cins Asiya quru tısbağaları (Manouria)
- Qəhvəyi tısbağa (Manouria emys)
- Sıxılmış tısbağa (Manouria impressa)
- cins Quru tısbağaları (Geochelone)
- Ulduzlu tısbağa (Geochelone elegans)
- Bəbir tısbağası (Geochelone pardalis)
- Geochelone sulcata (Geochelone sulcata)
- Birma tısbağası (Geochelone platynota)
- cins Hind quru tısbağaları (Indotestudo)
- Sarıbaş hind tısbağası (Indotestudo elongata)
- Hind tısbağası (Indotestudo travancorica)
- Selebes tısbağası (Indotestudo forstenii)
- cins Madaqaskar tısbağaları (Asterochelys)
- Parlaq tısbağa (Asterochelys radiata)
- Madaqaskar dimdikdöş tısbağa (Asterochelys yniphora)
- cins Nəhəng tısbağalar (Megalochelys)
- Nəhəng tısbağa (Megalochelys gigantea)
- cins Qofer (tısbağa) (Gopherus)
- Səhra qərb qoferi (Gopherus agassizii)
- Texas qofer (Gopherus berlandieri)
- Meksika qofer (Gopherus flavomarginatus)
- Qofer-polifem (Gopherus polyphemus)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Aldabra_Atoll-108993.jpg/220px-Aldabra_Atoll-108993.jpg)
- cins Nazik tısbağa (Homopus)
- cins Elastik tısbağalar (Malacochersus)
- Elastik tısbağalar (Malacochersus tornieri)
- cins Hörümçəyəbənzər tısbağa (Pyxis)
- Hörümçəyəbənzər tısbağa (Pyxis arachnoides)
- Nazikquyruq tısbağa (Pyxis planicauda)
- cins Cənubi Afrika ulduzlu tısbağası (Psammobates)
- Geometrin tısbağa (Psammobates geometricus)
- Gözlükü tısbağa (Psammobates oculifer)
- Qozavarı tısbağa (Psammobates tentorius)
- cins Aralıq dənizi tısbağaları (Testudo)
- Kənarlarıdişvari quru tısbağası (Testudo marginata)
- Aralıq dənizi tısbağası (Testudo graeca)
- Balkan tısbağası (Testudo hermanni)
- Misir tısbağası (Testudo kleinmanni)
- cins Kinislər (Kinixys)
- Dişlikli kinis (Kinixys erosa)
- Kinixys homeana
- Hamar tısbağa (Kinixys belliana)
- Kinixys natalensis
- cins Orta asiya tısbağaları (Agrionemys)
- Orta asiya tısbağası (Agrionemys horsfieldi)
- cins Cylindraspis
- Rodriges tısbağası (Cylindraspis peltastes)
- Vosmayer nəhəng tısbağası (Cylindraspis vosmaeri)
- Cylindraspis indica
- Cylindraspis inepta
- Cylindraspis triserrata
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ Fritz U., Havaš P. Checklist of Chelonians of the World (ing.). // Vertebrate Zoology / Senckenberg Nature Research Society 2007. Vol. 57, Iss. 2. P. 149–368. ISSN 1864-5755; 2625-8498
- ↑ Fritz U., Havaš P. Order Testudines: 2013 update (ing.). // Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013) / Z. Zhang 2013. Vol. 3703, Iss. 1. P. 12–14. doi:10.11646/ZOOTAXA.3703.1.4 PMID:26146682