Litiumkarbonaat
Algemeen | |
---|---|
Naam | Litiumkarbonaat |
Sistematiese naam | Litiumkarbonaat |
![]() |
![]() |
Chemiese formule | Li2CO3 |
Molêre massa | 73,89 [g/mol][1] |
CAS-nommer | 554-13-2[1] |
Voorkoms | Wit vastestof |
Fasegedrag | |
Selkonstantes | a = 8.3526 Å, b = 4.974 Å, c = 6.1894 Å, β = 114.68° [2] |
Ruimtegroep | C2/c[3] |
Nommer | 15 |
Smeltpunt | 618 °C[1] |
Kookpunt | (ontbind)1310 °C[4] |
Digtheid | 2,11 [g/cm3] @25 °C [1] |
Oplosbaarheid | 8,4 [g/L] water @293K[1] |
Ksp | 2,5 10-2[5] |
Brekingsindeks | 1,428[4] |
Cp(s) | 97,4 [J/mol.K][4] |
Suur-basis eienskappe | |
pKa | |
Veiligheid | |
Flitspunt | onbrandbaar |
LD50 | 525 [mg/kg][1] (rot) |
Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande. | |
Portaal ![]() |
Litiumkarbonaat (Li2CO3) is 'n sout van litium en koolsuur.
Chemiese eienskappe
[wysig | wysig bron]Litiumkarbonaat is anders as die ander alkalimetaalkarbonate taamlik sleg in water oplosbaar. Uit 'n oplossing van litiumchloried, wat goed oplos, kan dit met ammoniumkarbonaat neergeslaan word:[6]
Litiumkarbonaat ontbind in teenstelling tot ander alkalimetaalkarbonate by verhitting maklik in litiumoksied en koolstofdioksied:[7]
Kristalstruktuur
[wysig | wysig bron]Litiumkarbonaat kristalliseer in 'n monokliniese struktuur. Die driehoekige karbonaatione is amper in heksagonale lae gerangskik wat is die rigting van de c*-as met litiumione daartussen gestapel is. Die litiumione word deur tetraëdersvan vier suurstofatome omring. Dergelike pseudoheksagonale lae word ook in LiKCO3, K2CO3 en CaCO3 aangetref maar die koördinasie van die kalium- en kalsiumione is anders omdat hulle baie groter is. [8]
Eutektiese mengsel
[wysig | wysig bron]Litium- en natriumkarbonaat vorm 'n eutektiese megnsel dat teen 498,3 °C smelt. (Smeltwarmte is 330,8 [J/g]). Hierdie smelt word as elektroliet in karbonaatbrandstofselle aangewend vanweë sy hoë ioniese geleibaarheid en gerieflike temperatuurbereik. Die karbonate kan in 'n stikstofatmosfeer teen 600 °C 'n mate van CO2-verlies ondergaan, maar dit kan in 'n atmosfeer van koolstofdioksied verhelp word.{{[9]
Aanwendings
[wysig | wysig bron]Litiumkarbonaat is die grondstof vir die vervaardiging van litiumioonbatterye en die vraag na hierdie stof het in die jare 2010 en 2020 baie toegeneem. Voorspellings vir die vraag- en aanbodsituatie van die litiumhulpbronne van die wêreld sê dat teen 2050-2100 die vraag 1,69-2,12 Mt (volgens Mohr) of 3,5-7,5 MT (volgens Ambrose) sal bereik. Hulle skattings vir die aanbod is 1,62-2,58 Mt en 4,4-7,5 Mt, onderskeidelik.[10]
Mynbou
[wysig | wysig bron]Daar is drie belangrike bronne van litium:[10]
- pekel
- pegmatiete
- sedimentêre rotse
Daar word in China in 2023 pekel ontgin, maar amper 70% van die produksie kom van spodumeen en lepidoliet. Die verwerking van hierdie ertse veris nogtans energie en veroorsaak maklik besoedeling. Pekel word soms in soutmere gevind, maar dikwels ook ondergronds. Die pegmatiete bevat spodumeen, lepidoliet,petaliet en zinnwaldiet. Die sedimentêre bron sluit jadaliet en litiumhoudende klei in. Spodumeen is die wêreld se belangrikste litiumerts. Sy teoretiese %Li2O kan 8,03% bereik. Lepidoliet se maksimum is 7,7%, maar dit bevat ook kalium, rubidium en sesium. Petaliet en zinnwaldiet se maksimum %Li2O is 3,42% en 4,5%.[10]
Daar is verskeie metodes om litium uit spodumeen of lepidoliet vry te stel en as litiumkarbonaat neer te slaan .[10]
- Die swawelsuurmetode kalsineer eers die gemale erts en stel dit bloot aan swawelsuur. Die opgeloste litiumione word met natiumkarbonaat neegeslaan
- Die waterstoffluoried-metode vereis geen kalsinering niet omdat HF silikate in (si) F-gas omsit
- Die waterstofchloried of salpetersuur metode vereis kalsinering
- Die alkalimetode gebruik natriumhidroksied, kalsiumhidroksied of natriumkarbonaat om die gekalsineerde erts te bewerk
- Die sulfaatmetode verhit die gekalsineerde poeier met oormaat kaliumsulfaat en loog dit uit met verdunde swawelsuur. Dit beteken minder besoedeling met swawelsuur, maar die produk bevat kalium.
- Die chloormetodes gebuik óf natriumchloried of chloor om oplosbare litiumchloried te vorm
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "safety data sheet". Besoek op 13 Augustus 2023.
- ↑ Duan, S., Sun, Y., Song, X., Yu, J. (2018). "Morphology and Growth Mechanism Study of Lithium Carbonate Synthesized by Reactive Crystallization". Crystal Research and Technology. 53: 1700185. doi:10.1002/crat.201700185.
{{cite journal}}
: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link) - ↑ "Li2CO3". Materials project.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 "lithium carbonate". American elements. Besoek op 13 Augustus 2023.
- ↑ "Solubility Product Constants near 25 °C". University of Rhode Island.
- ↑ A.F. Holleman (1903). Leerboek der anorganische chemie. Wolters.
{{cite book}}
: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link) - ↑ A.E.van Arkel (1941). Moleculen en kristallen. Van Stockum.
{{cite book}}
: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link) - ↑ Kirfel, Armin, Euler, H., Barbier, B., Hägele, E. and Klapper, Helmut. (2000). ""Potassium lithium carbonate, KLiCO3: single-crystal X-ray structure analysis and thermal expansion"". Zeitschrift für Kristallographie - Crystalline Materials. 215 (12): 744–751. doi:10.1524/zkri.2000.215.12.744.
{{cite journal}}
: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link) - ↑ Yifeng Jiang, Yanping Sun, Frank Bruno, Sean Li (2017). "Thermal stability of Na2CO3-Li2CO3 as a high temperature phase change material for thermal energy storage". Thermochimica Acta. 650: 88–94. doi:10.1016/j.tca.2017.01.002.
{{cite journal}}
: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link) - ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 Tian-ming Gao, Na Fan, Wu Chen, Tao Dai (2023). "Lithium extraction from hard rock lithium ores (spodumene, lepidolite, zinnwaldite, petalite): Technology, resources, environment and cost". China Geology. 6 (1): 137–153. doi:10.31035/cg2022088.
{{cite journal}}
: AS1-onderhoud: gebruik authors-parameter (link)