Robert Musil
![]() Robert Musil | |
Data i miejsce urodzenia |
6 listopada 1880 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
15 kwietnia 1942 |
Narodowość |
austriacka |
Język |
niemiecki |
Alma Mater |
Politechnika w Brnie // Uniwersytet Humboldtów w Berlinie |
Dziedzina sztuki |
literatura |
Epoka |
okres międzywojenny |
Gatunek |
powieść |
Muzeum artysty |
w Klagemfurcie |
Ważne dzieła | |
![]() | |
Strona internetowa |
Robert Musil (ur. 6 listopada 1880 w Klagenfurt am Wörthersee; zmarł 15 kwietnia 1942 roku w Genewie) – austriacki pisarz i krytyk teatralny[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był jedynym synem inżyniera Alfreda Musila i Herminy Bergauer. W latach 1882–1897 uczęszczał do szkół w wielu różnych miastach, do których był delegowany jego ojciec w sprawach zawodowych. Przerywając edukację w Wojskowej Akademii Technicznej w Wiedniu i rezygnując z kariery oficerskiej, rozpoczął studia na wydziale budowy maszyn politechniki w Brnie (ojciec Musila był wykładowcą na tejże uczelni). W 1901 Musil uzyskał dyplom inżyniera. Został asystentem Szkoły Technicznej w Stuttgarcie[1].
Studiował również filozofię i psychologię w Berlinie. Był bibliotekarzem Szkoły Technicznej w Wiedniu i redaktorem czasopisma Neue Rundschau. Brał udział w I wojnie światowej w randze kapitana. Po wojnie pracował jako wysoki urzędnik w ministerstwach. Jednocześnie zajmował się twórczością literacką i współpracował z prasą jako krytyk literacki. W 1938 wyemigrował przez Włochy do Szwajcarii, gdzie umarł w biedzie i osamotnieniu[1].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Najbardziej znany jako autor niedokończonej powieści eseistyczno-psychologicznej pt. Człowiek bez właściwości (Der Mann ohne Eigenschaften, 1930-1943). Ulryk, główny bohater powieści, rozczarowany swoim życiem, próbuje odnaleźć sens życia w działalności politycznej, włączając się w akcję mającą uświetnić 70-lecie panowania cesarza Franciszka Józefa. Autor przedstawia szeroką panoramę Austro-Węgier przed I wojną światową i ukazuje mechanizmy kryzysowe ówczesnego społeczeństwa i jednostki. Rozczarowany nicością istniejących porządków świata Ulryk jest człowiekiem bez stałych właściwości i realizuje zależnie od okoliczności taką czy inną potencjalną wersję swojego „ja”[1].
Motywem przewodnim twórczości Musila był kryzys wartości oświeceniowych, który ogarnął Europę na początku XX wieku oraz problem etyki[2][3].
- Niepokoje wychowanka Törlessa (Die Verwirrungen des Zöglings Törless, 1906, wyd. pol. 1965)
- Zespolenia (Vereinigungen, 1911, wyd. pol. 1982)
- Marzyciele (Die Schwärmer, 1921, dramat, wyd. pol. 1964 w czasopiśmie „Dialog”)
- Vinzenz und die Freundin bedeutender Männer (1924)
- Trzy kobiety (Drei Frauen, 1924, zbiór trzech opowiadań, wyd. pol. 1963)
- Czarna magia, albo Spuścizna za życia (Nachlaß zu Lebzeiten, 1936, zbiór esejów, wyd. pol. 1989)
- Über die Dummheit (1937)
- Człowiek bez właściwości (Der Mann ohne Eigenschaften, 1930, 1932, 1943, trzecia część niedokończona, wyd. pol. 1971)
Muzeum Roberta Musila
[edytuj | edytuj kod]W Muzeum Roberta Musila w Klagenfurcie zwiedzający mają okazję zobaczyć wystawę poświęconą temu pisarzowi, opatrzoną dużą liczbą zdjęć, dokumentów i pamiętników autora i informacji na temat jego życia prywatnego. W muzeum znajduje się jeszcze ekspozycja dotycząca twórczości Christine Lavant i znanej eseistki Ingeborg Bachmann, znanej w świecie literatury pod pseudonimem Ruth Keller. Muzeum ma w swojej ofercie szeroki wybór szkoleń bądź warsztatów. Największą popularnością cieszą się „Klagenfurckie Kursy Literatury”, czyli letnie warsztaty czytania i rozumienia współczesnej literatury. Wśród uczestników komisja muzealna wybiera najlepszych 10 autorów, których dzieła prezentowane są w czasie Dni Literatury Niemieckojęzycznej, a następnie publikowane. Do dodatkowych atrakcji muzeum można zaliczyć wieczory tematyczne poświęcone twórczości znanych austriackich pisarzy[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red. Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-11995-0 (autor biogramu: Krzysztof Lipiński), s. 233.
- ↑ Patrizia C. McBride , The Void of Ethics: Robert Musil and the Experience of Modernity, Evanston: Northwestern University Press, 2006, ISBN 0-8101-2109-3 .
- ↑ Allen Thiher , Understanding Robert Musil, The University of South Carolina Press, 2009, ISBN 1-57003-836-8 .
- ↑ Muzeum Literatury im. Roberta Musila [online], sworld.co.uk [dostęp 2023-10-23] (pol.).
- ISNI: 0000000121310479
- VIAF: 46799598
- LCCN: n50027651
- GND: 118585916
- NDL: 00450894
- LIBRIS: mkz12w651vt2mj9
- BnF: 12158156g
- SUDOC: 030097118
- SBN: CFIV017321
- NLA: 35370705
- NKC: jk01082522
- DBNL: musi003
- BNE: XX1721520
- NTA: 068459173
- BIBSYS: 90081788
- CiNii: DA00827717
- Open Library: OL135531A
- PLWABN: 9810692788105606
- NUKAT: n94204965
- J9U: 987007265601405171
- PTBNP: 41452
- CANTIC: a10454706
- LNB: 000001845
- NSK: 000069674
- CONOR: 18318435
- BNC: 000042323
- ΕΒΕ: 65730
- BLBNB: 000304879
- KRNLK: KAC199619726
- LIH: LNB:V*112608;=BE
- Absolwenci Politechniki w Brnie
- Austriaccy dramaturdzy XX wieku
- Austriaccy prozaicy XX wieku
- Dramaturdzy niemieckojęzyczni
- Prozaicy niemieckojęzyczni
- Pisarze związani z Berlinem
- Pisarze związani z Genewą
- Pisarze związani z Wiedniem
- Austriacy pochodzenia węgierskiego
- Austriacy pochodzenia czeskiego
- Urodzeni w 1880
- Zmarli w 1942
- Ludzie urodzeni w Klagenfurt am Wörthersee