Darmstädter Künstlerkolonie
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
Państwo | |
---|---|
Typ |
kulturowy |
Spełniane kryterium |
II, IV |
Numer ref. | |
Region[b] |
Europa i Ameryka Północna |
Historia wpisania na listę | |
Wpisanie na listę |
2021 |
Położenie na mapie Hesji ![]() | |
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |
![]() | |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/La_maquette_de_la_colonie_dartistes_en_1914_%28Darmstadt%29_%287919613532%29.jpg/200px-La_maquette_de_la_colonie_dartistes_en_1914_%28Darmstadt%29_%287919613532%29.jpg)
Darmstädter Künstlerkolonie – kolonia artystyczna w Darmstadt, założona w 1899 roku przez wielkiego księcia Hesji Ernesta Ludwika na wzgórzu Mathildenhöhe; pierwszymi członkami kolonii byli artyści secesji: Peter Behrens (1868–1940), Paul Bürck (1878–1947), Rudolf Bosselt (1871–1938), Hans Christiansen (1866–1945), Ludwig Habich (1872–1949), Patriz Huber (1878–1902) i Joseph Maria Olbrich (1867–1908).
W 2021 roku kolonia na Mathildenhöhe została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Kolonia została założona w 1899 roku przez wielkiego księcia Hesji Ernesta Ludwika (1868–1937)[1] . Książę zaprosił do Darmstadt siedmiu artystów z Monachium, Paryża i Wiednia: Peter Behrens (1868–1940), Paul Bürck (1878–1947), Rudolf Bosselt (1871–1938), Hans Christiansen (1866–1945), Ludwig Habich (1872–1949), Patriz Huber (1878–1902) i Joseph Maria Olbrich (1867–1908)[1][2] . Przez trzy lata wypłacał im pensje[2] .
Artyści, którzy cieszyli się wolnością twórczą, zobowiązani byli do wystawiania swoich prac na wystawach, także dla potencjalnych kupujących[1] . Niektórzy z artystów otrzymali ziemie na wzgórzu Mathildenhöhe, gdzie wznosili dla siebie domu często własnego projektu[1] . Domu te zostały zaprezentowane jako nowoczesne dzieła sztuki – z wnętrzami i wyposażeniem autorstwa artystów – na wystawie „Ein Dokument Deutscher Kunst” (tłum. Dokument Niemieckiej Sztuki)[1] .
W latach 1899–1914 do kolonii przyjechało 23 artystów[1] . Na architekturę Mathildenhöhe największy wpływ mieli Joseph Maria Olbrich, Albin Müller (1871–1941) i Bernhard Hoetger (1874–1949)[1] . Kolonię charakteryzuje zabudowa secesyjna z Hochzeitsturm, salą wystawienniczą i gmachem z atelier artystów[1] .
W sąsiedztwie kolonii książę Ernest Ludwik założył manufakturę porcelany, którą prowadził Jakob Julius Scharvogel (1854–1938), manufakturę szkła artystycznego, którą kierował Josef Emil Schneckendorf (1865–1949), oraz drukarnię „Ernst Ludwig-Presse” prowadzoną przez braci Kleukensów: Friedricha Wilhelma (1878–1956) i Christiana Heinricha (1880–1954)[1] . Kolonia zapoczątkowała nową formę współpracy między pomiędzy artystami a przemysłem, która później była kontynuowana przez Deutscher Werkbund[3] .
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Fauteuil_de_J.M._Olbrich_%28Mus%C3%A9e_de_la_colonie_dartistes%2C_Darmstadt%29_%287928651530%29.jpg/170px-Fauteuil_de_J.M._Olbrich_%28Mus%C3%A9e_de_la_colonie_dartistes%2C_Darmstadt%29_%287928651530%29.jpg)
Prace użytkowe i artystyczne wszystkich artystów wystawiano na regularnie organizowanych wystawach w 1901, 1904, 1908 i 1914 roku[1] . W 1904 roku na potrzeby wystawy wzniesiono tzw. Drei-Häuser-Gruppe projektu Olbricha[3][1] . Z okazji wystawy w 1908 roku powstały Hochzeitsturm i sala wystawiennicza[3] . Wystawy przestały być organizowane wraz z wybuchem I wojny światowej, a kolonia została formalnie rozwiązana w 1929 roku[1] . Przez lata pozostawała w zapomnieniu aż do lat 50. XX w., kiedy zaczęto interesować się secesją[2] . Zainteresowanie kolonią, jej twórcami i ich pracami odżyło po zorganizowanej w 1976 roku wystawie retrospektywnej[2] .
W 1990 roku otwarto Museum Künstlerkolonie Darmstadt (MKKD), dokumentujące działalność kolonii, w którego zbiorach znajdują się obrazy, rzeźby, grafiki, meble, tekstylia, modele architektoniczne, wyroby ceramiczne i jubilerskie zaprojektowane i wykonane przez artystów kolonii[4] .
W 2021 roku kolonia na Mathildenhöhe została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO[5] .
Artyści
[edytuj | edytuj kod]W latach 1899–1914 kolonię tworzyli[6] :
- Peter Behrens (1899–1903)
- Rudolf Bosselt (1899–1903)
- Paul Bürck (1899–1902)
- Hans Christiansen (1899–1902)
- Johann Vincenz Cissarz (1903–1906)
- Daniel Greiner (1903–1906)
- Ludwig Habich (1899–1906)
- Paul Haustein (1903–1905)
- Bernhard Hoetger (1911–1914)
- Patriz Huber (1899–1902)
- Heinrich Jobst (1907–1918)
- Friedrich Wilhelm Kleukens (1907–1918)
- Christian Heinrich Kleukens (1913–1918)
- Edmund Körner (1911–1916)
- Emanuel Josef Margold (1911–1929)
- Albin Müller (1906–1914)
- Joseph Maria Olbrich (1897–1908)
- Fritz Osswald (1913–1921)
- Hanns Pellar (1911–1925)
- Ernst Riegel (1906–1912)
- Jakob Julius Scharvogel (1906–1914)
- Josef Emil Schneckendorf (1906–1912)
- Theodor Wende (1913–1921)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Stadt Darmstadt: Darmstädter Künstlerkolonie 1899-1914. [w:] www.darmstadt.de [on-line]. [dostęp 2019-05-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-24)]. (niem.).
- Mitglieder der Künstlerkolonie. [w:] www.mathildenhoehe.eu [on-line]. [dostęp 2019-05-25]. (niem.).
- Die Künstlerkolonie auf der Mathildenhöhe Darmstadt. [w:] www.mathildenhoehe-darmstadt.de [on-line]. [dostęp 2019-05-25]. (niem.).
- Sonja Sikora: Künstlerkolonie, Darmstädter. W: Stadtlexikon Darmstadt. (niem.).
- Mi Yeon Zentgraf: Museum Künstlerkolonie Darmstadt (MKKD). W: Stadtlexikon Darmstadt. (niem.).
- UNESCO: Five sites in the Arab and Europe regions inscribed on UNESCO’s World Heritage List. [dostęp 2021-07-27]. (ang.).